Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

çok oturgaçlı götürgeç

Dil ile ilişkili olan, öbür ulamlarla uyuşmayan géñel yazışmaları içerir.

Ynt: çok oturgaçlı götürgeç

İletigönderen hskizilcik » 12 Eyl 2020, 15:29

berkit yazdı:http://idb.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/CiI74_qt#p=3

Burada açıkça "adem, kalem, ganem, şilam, alam" kelimeleri gözüküyor. İşe bakın Sümerler Arap çıktı! Artık başımız arşa değebilir!


Gülünç oluyorsunuz. uzatmayın. Size yanıt vermeye niyetim yok. Biraz kitap okumanızı önereceğim yalnızca.
  • 6

Üyelik görseli
hskizilcik
Dérnek Üyesi
 
İleti: 243
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 272

Ynt: çok oturgaçlı götürgeç

İletigönderen mehmetö » 13 Eyl 2020, 18:18

Biri de yine A. Sırrı Levend’in yazısıdır:
“Gezip dolaştığımız yerlerde bize soruyorlar:
-Fakat, Dil Kurumu’nun uydurduğu kelimeler de pek tuhaf!
-Hangi kelimeler?
-Örneğin, İstiklâl Marşı’na ‘ulusal düttürü’ diyormuşsunuz?

Bu örneğe başkalarını da ekliyorlar: Hostes karşılığı ‘gök konuksal avrat’; oto-mobil karşılığı ‘öz itişimli götürgeç’; bisiklet karşılığı ‘ayak iter götürgen’; sigara kar-şılığı ‘tütünsel dumangaç’; imam bayıldı karşılığı ‘içi geçmiş dinsel kişi’ diyormuşuz.

Bu sözleri işitince şaşırarak soruyoruz:
-Bunları bizim uydurduğumuzu nereden biliyorsunuz?
-Öyle söylüyorlar!
-Peki, sözlüğe baktınız mı?
-Hayır!” (Levend 1965: 3)
Levend, Agâh Sırrı (1965), “Uydurma Nedir? Uydurmacılık Niye Derler?”, TürkDili, S. 169, s. 1-4
1965? Bu şehir efsanesi tam 55 yıldır mı var? Bu kadar eski olduğunu bile bilmiyordum, ben bunları bi 10 yıl kadar önce televizyon haberinde görmüştüm, tekrar tekrar ortaya mı çıkarıyorlar ne?
  • 0

mehmetö
Mehmet
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 245
Katılım: 16 Ara 2019, 21:20
Değerleme: 229

Ynt: çok oturgaçlı götürgeç

İletigönderen datadeveb » 08 Eki 2020, 03:41

İzleyin youtube.com


Bu sözcükler ilk kez bu eski filmde mi işitildi? (CENGİZCE)
  • 5

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2541
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1152

Ynt: çok oturgaçlı götürgeç

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 08 Eki 2020, 09:05

datadeveb yazdı:Bu sözcükler ilk kez bu eski filmde mi işitildi? (CENGİZCE)


Onu ve öbür sözcükleri bilmem de "baygın" yerine "içi geçik" demek ne denli yanlış olur ki? Bana pek yanlışmış gibi gelmedi. Genelde "içim geçti" deriz hattâ...
  • 2

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1699
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1079

Ynt: çok oturgaçlı götürgeç

İletigönderen hskizilcik » 08 Eki 2020, 10:46

datadeveb yazdı:
İzleyin youtube.com


Bu sözcükler ilk kez bu eski filmde mi işitildi? (CENGİZCE)


Belki de senarist ilginç bir karakter yaratmak istedi ve böyle sözleri uydurdu. Sonra da filmle dalga geçenler, bu sözleri TDK'ye mal etti. Her şey olabilir. Günümüzde bile film ve dizi sözleri gençlerin dilinde iken, o zaman da böyle şeyler yaşanmış olabilir.
  • 11

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 243
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 272

Ynt: çok oturgaçlı götürgeç

İletigönderen datadeveb » 08 Eki 2020, 12:03

Büyük olasılık öyle. Filmin çekim dönemi 1963 imiş. Bu sözcükler üzerinden tartışmalar 1970'lerde başladı diyenler var. Filmden ağıza eğlenmek amaçlı girip ortalık karıştı sanırım. O dönemlerin eğlence anlayışlarını göz önüne alırsak çok olası...
  • 3

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2541
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1152

Ynt: çok oturgaçlı götürgeç

İletigönderen mehmetö » 08 Eki 2020, 20:09

TürkçeSözlük78 yazdı:Onu ve öbür sözcükleri bilmem de "baygın" yerine "içi geçik" demek ne denli yanlış olur ki? Bana pek yanlışmış gibi gelmedi. Genelde "içim geçti" deriz hattâ...


Yanlış değil tabii ki hem bayılmak sözü onsuz da Türkçedir ancak İmam Bayıldı gibi özel adın değişmesi yamuk olur.

hskizilcik yazdı:Belki de senarist ilginç bir karakter yaratmak istedi ve böyle sözleri uydurdu. Sonra da filmle dalga geçenler, bu sözleri TDK'ye mal etti. Her şey olabilir. Günümüzde bile film ve dizi sözleri gençlerin dilinde iken, o zaman da böyle şeyler yaşanmış olabilir.


Karakterin adı cengiz, kendisine düşünür diyormuş filmde, başka sahnelerde de böyle konuşuyor Fatma Girik de onu anlamayanlara çevriyor Cengizce böyle demek diye. Dediğiniz gibi senaryocunun ilginç bir karakter yaratmak istediği görülüyor ancak sözlerin çoğunda "sAl" ekinin göz önünde olması, uydurmanın o zamanki Türkçeciliğin yanlışlarından yola çıktığı görülüyor ancak burda kötü niyetle yapıldığını pek sanmıyorum.

Deveb'in dediği gibi 63 yılında yapılan filmin adı Yaralı Aslan, baş rolleri Fatma Girik ve Ayhan Işık, Yapımcı Yüksel Tanık, Yönetmen ve Senaryocu Osman Fahir Seden.

Filmde TDK ya da bağlı bi ad geçmiyor, kötü niyetli birileri filmi izleyip bu sözleri sonra kuruma yüklemek için kullanmış olabilir. Film 63 yılında, Agâh Sırrı Levend'in yazısı ise 1965te. Bu durumda Sırrı Levend, TDK'nın uydurduğu iddiasının geçtiği konuşmayı 63 ile 65 yılı arasında yaşamış demektir. Bu filmden çıkıp daha sonra TDK uydurdu diye yayılmış olması büyük olasılık.
  • 5

mehmetö
Mehmet
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 245
Katılım: 16 Ara 2019, 21:20
Değerleme: 229

Ynt: çok oturgaçlı götürgeç

İletigönderen Jakoben » 29 Eki 2020, 01:34

Esenlikler.

Bu birleşik sözcük dil devrimini kötülemek için uydurulmuş olsa da güzel bir noktaya değinmişsiniz. Örneğin buzdolabı sözcüğü var. Halbuki bu makine buz tutunca bozulan bir makine. Ama dilimize buzdolabı olarak yerleşmiştir ve kimse bunu yadırgamamaktadır. Bu da gösteriyor ki bir sözcüğün yerleşmesindeki en önemli faktör o sözcüğün yaygınlaşmasıdır.

Saygılarımla.
  • 0

Jakoben
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 55
Katılım: 29 Eki 2020, 01:02
Değerleme: -13

Ynt: çok oturgaçlı götürgeç

İletigönderen bilimdan » 31 Eki 2020, 17:28

Bunu yıllar önce (muhtemelen 1960'larda veya 1970'lerde) Ankara'da dergi çıkaran ülkücü gençler TDK ile dalga geçmek için uydurmuş diye duymuştum.
  • 0

bilimdan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 282
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 101

Ynt: çok oturgaçlı götürgeç

İletigönderen mehmetö » 31 Eki 2020, 20:08

bilimdan yazdı:Bunu yıllar önce (muhtemelen 1960'larda veya 1970'lerde) Ankara'da dergi çıkaran ülkücü gençler TDK ile dalga geçmek için uydurmuş diye duymuştum.


Edebiyat dergisi diye işittim ben de, filmdekileri kullanıp yaymış olabilirler, o dönemde solcu/sağcılar arasında böyle köken ayrımı vardı solcular yeni Türkçe sözleri kullanır sağcılar kullanmazdı
  • 0

mehmetö
Mehmet
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 245
Katılım: 16 Ara 2019, 21:20
Değerleme: 229

Ynt: çok oturgaçlı götürgeç

İletigönderen bilimdan » 31 Eki 2020, 21:00

mehmetö yazdı:
bilimdan yazdı:Bunu yıllar önce (muhtemelen 1960'larda veya 1970'lerde) Ankara'da dergi çıkaran ülkücü gençler TDK ile dalga geçmek için uydurmuş diye duymuştum.


Edebiyat dergisi diye işittim ben de, filmdekileri kullanıp yaymış olabilirler, o dönemde solcu/sağcılar arasında böyle köken ayrımı vardı solcular yeni Türkçe sözleri kullanır sağcılar kullanmazdı
Derginin kaç yılında yayınlandığını bilmiyorum. Bunu anlatan orada okumuş bir doçentti. Yaşını da, anlattığı hadisenin kaç yılında olduğunu da bilmiyorum. Belki önce filmde böyle bir şey geçmiş sonra da dergide üzerine başka şeyler ilave edilerek yayınlanmış da olabilir. Neticede TDK böyle bir sözcük önermemiş, önerdiği ile ilgili iddialar da mizah mahiyetinde yazılmış veya söylenmiş şeylere dayanıyor demektir.
  • 0

bilimdan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 282
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 101

Ynt: çok oturgaçlı götürgeç

İletigönderen Jakoben » 31 Eki 2020, 21:38

mehmetö yazdı:
bilimdan yazdı:Bunu yıllar önce (muhtemelen 1960'larda veya 1970'lerde) Ankara'da dergi çıkaran ülkücü gençler TDK ile dalga geçmek için uydurmuş diye duymuştum.


Edebiyat dergisi diye işittim ben de, filmdekileri kullanıp yaymış olabilirler, o dönemde solcu/sağcılar arasında böyle köken ayrımı vardı solcular yeni Türkçe sözleri kullanır sağcılar kullanmazdı


Esenlikler.

Ben de selamün aleyküm yerine merhabayı yaygınlaştıran o dönemki solcuları diye duymuştum. Ayrıca bugün bile sağcılar diye ifade edilen teşkilat sözcüğünü kullanırken solcular diye ifade edilen de örgüt sözcüğünü kullanır.
  • 0

Jakoben
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 55
Katılım: 29 Eki 2020, 01:02
Değerleme: -13

Ynt: çok oturgaçlı götürgeç

İletigönderen bilimdan » 31 Eki 2020, 21:43

Bazı solcular özellikle komünizme kayanlar Arapça ve Farsça sözcükleri İslam kültürünün bir parçası olarak düşündüklerinden pek kullanmıyorlar sanıyorum. Bazı ulusalcılarda da böyle bir durum söz konusu olabilir. Arapça ve Farsça sözcükler yerine öz Türkçe, bazen de batı dillerinden alınma sözleri kullanabiliyorlar. Ülkücü veya milliyetçi olduğunu söyleyenlerden bazıları da öz Türkçeciliğe meyilli iken bazıları da (belki biraz da Osmanlıcı olanları) Arapça ve Farsça sözcükleri kullanabiliyor. Yani solcularda da sağcılarda da bu konuda bir birlik yok gibi görünüyor.
  • 0

bilimdan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 282
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 101

Ynt: çok oturgaçlı götürgeç

İletigönderen Jakoben » 31 Eki 2020, 22:02

bilimdan yazdı:Bazı solcular özellikle komünizme kayanlar Arapça ve Farsça sözcükleri İslam kültürünün bir parçası olarak düşündüklerinden pek kullanmıyorlar sanıyorum. Bazı ulusalcılarda da böyle bir durum söz konusu olabilir. Arapça ve Farsça sözcükler yerine öz Türkçe, bazen de batı dillerinden alınma sözleri kullanabiliyorlar. Ülkücü veya milliyetçi olduğunu söyleyenlerden bazıları da öz Türkçeciliğe meyilli iken bazıları da (belki biraz da Osmanlıcı olanları) Arapça ve Farsça sözcükleri kullanabiliyor. Yani solcularda da sağcılarda da bu konuda bir birlik yok gibi görünüyor.


Esenlikler.

Üstte dediğim gibi bunun bence Arapça ve Farsça ile de çok alakası yok. Çünkü selamün aleyküm de Arapça, merhaba da Arapça. Ama birisi daha çok sağcıların diğeri daha çok solcuların kullandığı sözcüktü.
  • 0

Jakoben
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 55
Katılım: 29 Eki 2020, 01:02
Değerleme: -13

Ynt: çok oturgaçlı götürgeç

İletigönderen bilimdan » 31 Eki 2020, 22:13

Jakoben yazdı:
bilimdan yazdı:Bazı solcular özellikle komünizme kayanlar Arapça ve Farsça sözcükleri İslam kültürünün bir parçası olarak düşündüklerinden pek kullanmıyorlar sanıyorum. Bazı ulusalcılarda da böyle bir durum söz konusu olabilir. Arapça ve Farsça sözcükler yerine öz Türkçe, bazen de batı dillerinden alınma sözleri kullanabiliyorlar. Ülkücü veya milliyetçi olduğunu söyleyenlerden bazıları da öz Türkçeciliğe meyilli iken bazıları da (belki biraz da Osmanlıcı olanları) Arapça ve Farsça sözcükleri kullanabiliyor. Yani solcularda da sağcılarda da bu konuda bir birlik yok gibi görünüyor.


Esenlikler.

Üstte dediğim gibi bunun bence Arapça ve Farsça ile de çok alakası yok. Çünkü selamün aleyküm de Arapça, merhaba da Arapça. Ama birisi daha çok sağcıların diğeri daha çok solcuların kullandığı sözcüktü.
Selamun aleyküm Müslüman selamı diye bahsedilen bir selamlaşma şekli. Belki de bundan kaçınmak için merhaba diyorlardır.
  • 0

bilimdan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 282
Katılım: 01 Kas 2017, 08:07
Değerleme: 101

ÖncekiSoñraki

Dön Géñel yazışma

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'