Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Dok sözcüğü

Dil ile ilişkili olan, öbür ulamlarla uyuşmayan géñel yazışmaları içerir.

Dok sözcüğü

İletigönderen datadeveb » 16 Ağu 2018, 10:11

İskenderun, Hatay bölgesinde birkaç gün bulundum. Küçüklüğünden beri orada yaşayan torun sahibi bir amcamızla gezdik vs. Birara bir işletmeye girdik. İşletmeciyle görüştükten sonra işletmeci hakkında bazı şeyler dedi. Ben kendisini dinlerken "Bu adam çok dok konuşuyor." dedi... Dok sözcüğünü duyunca ilk başta anlamadım ama olayın içinde olduğum için çıkarım yaptım. Sonra kendisine sordum. İşte dokunuyor adamın söyledikleri insana vs dedi. O tür konuşmalara dok konuşma diyoruz dedi.

"dok" sözlüklere ekleyelim lütfen. :)
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1346
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 171

Ynt: Dok sözcüğü

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 16 Ağu 2018, 12:43

Kırıcı konuşmak yerine dok konuşmak güzelmiş aslında. Bu dokunmak eyleminin kökü "dok" olmasın?
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1304
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 778

Ynt: Dok sözcüğü

İletigönderen datadeveb » 16 Ağu 2018, 12:54

TürkçeSözlük78 yazdı:Kırıcı konuşmak yerine dok konuşmak güzelmiş aslında. Bu dokunmak eyleminin kökü "dok" olmasın?


Evet, dokunmak, dokunaklı vs. Ancak hem olumlu hem de olumsuz anlamda kullanılabiliyor. Burada etki kişideki bir duyguyu doruğa doğru yükselttiği için dok diyorlar. Andığım yörelerde yaşayan insanlara sorup iyice öğrenmek lazım.
  • 1

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1346
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 171

Ynt: Dok sözcüğü

İletigönderen Oktay D. » 16 Ağu 2018, 20:01

dokun- eyleminiñ kökü dok yansıma bir sestir, Eski Türkçe tok sözcüğüdür (doymuş añlamındaki tok déğil). Vuruş sesini ifade eder çünkü doku- veya dokun- sözcüğü özellikle vurularak yapılan işlemler içindir, örneğin halı dokumak, halınıñ sicimlerine vurarak yapılır. Aynı kökten tokuş- "çarpışmak", Eski Türkçe tokmuk > tokmak "vurmak veya çırpmak için kullanılan araç" ve toka "kemer tokası, el sıkışma" türemiştir. toka yapmak "el sıkışmak" veya (parayı, içkiyi, vs) toka étmek sözlerinde de özünde çarpıştırmak sezgisi yatar.

Bazı sözcüklerde t ile bazılarında d ile olmasınıñ nedeni, o türeviñ içindeki başka sert sessizlerdir. Yani eğer sert sessiz baskınsa t ile yoksa d ile söylenmiştir (bkz. gérileyici ünsüz beñzeşmesi). Bu yüzden dok dégil de tok olması daha uyumlu olacaktır.
  • 5

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

Ynt: Dok sözcüğü

İletigönderen datadeveb » 16 Ağu 2018, 20:21

Belki dediğiniz gibidir ama o yörede "dok" diyorlar. TDK'da dok anlamını ingilizce sözcükten alacağına bu yöreden alsın. Öngörürsünüz ki oraları gemiciliğin kucaklarından biri. Bence bir yetkili bu sözcüğü araştırmak için oralarda biraz gezsin. :)
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1346
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 171

Ynt: Dok sözcüğü

İletigönderen Oktay D. » 16 Ağu 2018, 20:30

Yöntem olarak yörelerden aldığımız sözcükleri resmî ağzıñ ses özelliklerine uyarlıyoruz. Yoksa tutarlı bir dil oluşturamayız çünkü ağızdan ağıza ses özellikleri aşırı değişebiliyor. Bir yandan toka dérken öteki yandan dok démek doğru olmaz. Tıpkı bir yandan taş dérken diğer yandan daşlık "kuşlarıñ öğütücü organı" démek gibi olur, oysa onu taşlık olarak uyarladık.

Böyle yapmasaydık/yapmazsak dilimiz İngilizcedeki gibi bir taraftan daha eski olan Latince biçimlerle bir yandan daha yéni olan Fransızca biçimlerle dolup taşardı ve "yozlaşmış" veya "istisnalı" veya "tutarsız" sıfatlarını alırdı. İtalyanca örneğin Latinceden aldığı sözcükleri çağdaş İtalyanca ses özelliklerine göre uyarlıyor, yéñi türetilen bilimsel terimleriñ çoğu İngilizcede Latince biçimiyle dururken İtalyanlar aynılarını Latince değil kendi biçimleriyle kullanıyorlar.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

Ynt: Dok sözcüğü

İletigönderen datadeveb » 16 Ağu 2018, 20:48

Az önce el çırpmak ile duvara vurmak arasında ses denemesi yaptım. Birinden "tok" birinden de "dok" sesi çıktı. Bence bu sözcüklerin ikisi de benzer alanlarda ufak ayrımları olan sözcükler olarak ele alınabilir. Neyse ben bilgiyi verdim. Gerisi beyliklerin.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1346
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 171

Ynt: Dok sözcüğü

İletigönderen Oktay D. » 16 Ağu 2018, 21:00

Tüm nesneler elbette farklı sesler çıkaracak ve insan gırtlağı ve ağzı bunlarıñ, bırakıñ tümünü, yarısını bile taklit édemez. Kaldı ki bir diliñ sesleriniñ karşılayabileceği sesler devede kulak kalır. O yüzden biz duyduğumuz sesleri belli sınıflara ayırırız ve öyle yansıma biçimine getiririz.

Ne su şır diye akar ne gök gür diye gürler ne de köpekler hav diye havlar, ancak biz bunları kaba bir yaklaşıklıkla ele alırız. Her dil de farklı ele alır. Eñ ünlüsü köpek havlamasıdır: İngilizcede köpekler bark bark diye havlarken İtalycanda bau bau diye Japoncada wan wan diye havlar. Oysa köpek bunlardan hiçbiri şeklinde havlamaz, yanına bile yaklaşmaz.

Daha da ilginci, ışık yansımasına bile sözcük var: par par parlamak. Işığıñ sesi bile yokken par néreden gelmiş olabilir? İşte bunlar hep kaba yaklaşıklıklar. Tüm diller böyledir.

Démek ki bizim dilimizde dokunuş/vuruş sesi de tok diyeymiş, bazı ağızlarda dok olmuş.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

Ynt: Dok sözcüğü

İletigönderen datadeveb » 16 Ağu 2018, 21:11

Bu durumda bir başka konuda tartışılan kod sözcüğü ile söz sözcüğü birbirine eşit çıkıyor. Gerçekten... Düşünce devrimi yaşıyorum sanırım. Söz = kod...
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1346
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 171

Ynt: Dok sözcüğü

İletigönderen Oktay D. » 16 Ağu 2018, 21:24

Evet, kodlar bir bakıma programlamanıñ sözleri veya ifadeleri gibi düşünülebilir (sözcük déğil). Ancak bu durumda paragraflar uzunluğunda sözler söz koñusu olabilir dikkat étmek gérek. Yine de o koñuyu o başlıkta sürdürelim.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

İletiThis post was deleted by datadeveb on 23 Ağu 2018, 03:22.


Dön Géñel yazışma

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 3 konuk

Reputation System ©'