Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

BAY/BAYAN SAÇMALIĞI

Dil ile ilişkili olan, öbür ulamlarla uyuşmayan géñel yazışmaları içerir.

BAY/BAYAN SAÇMALIĞI

İletigönderen Körmös » 14 Eyl 2020, 19:50

Esenlikler yoldaşlarım! Bu yazımda sizler ile beni erinçsiz¹ eden iki sözlük ile ilgili konuşmak isterim. Bunlar bay ile bayan sözcükleri. “Neden” diye sorarsanız yanıtı kolay ma kısa. Öteden beri “zengin, varsıl” diye geçen sözcük ansızın “bey” anlamı kazandı ma bayan diye bir sözcük türetilerek buna da “hanım, İng; miss” anlamları verildi. Türkçe'de ada eklenerek dişilik belirten bir -an eki yoktur, bırak -an ekini Türkçe'de eşey belirten bir ek yoktur! Bu uydurmadır. Ayrıca (ne değin onlardan tiksinsem de) hanımcı² kesim bu sözcüğe çok karşı ma kendilerinin kamuca bilinen bir ilkesi var “bAyaN dEğiL kAdıN”. Ne değin bunlar bana tiksinç gelse de bu kişiler kamu üzerinde bir önyargı yaratmıştır. Benim görüşüm bayan sözcüğü olmamış gibi davranmak ma bay sözcüğünü eski anlamına kavuşturmak ayrıca bay’ın karşıt anlamlısı olarak çığan/çığan/çıkan (fakir, yoksul) dile geri kazandırılabilir.

Ancak, bay/bayan’ı karşılayacak yeni sözcükler ne olmalı? Bey sözcüğü bay’ı karşılamasına karşıyım nedeni ise bey sözcüğü Soğdça. Olabilecek en güzel sözcükler han ile hanımdır(bence). Hanım bu anlamda Türkçemizde kullanılmaktadır. Nice ödünde³ zengini(bay) bey yaptıysak, hanı da bey yapabiliriz. Ayrıca kökenbilimi sözcüklerinde dolaşırken bir sözcük ile karşılaştım: buğ. Bey ile özdeş anlamlı olduğu için Nişanyan’a göre aralarında bir bağlantı olabilir⁴. Günümüzde başbuğ sözcüğünde kullanılır. Ancak iki sözcük arası geçiş bulunmaz(beğ sözcüğü kullanıldığına yönelik bir bilgi bulamadım, geçiş olarak doğrudan beg’den beye geçilmiş ma e’den u’ya geçiş de yok, beg’den bug’a oradan da buğ’a geçiş de yazılı olarak bulunmamaktadır, iki değişimin bir arada olması kurgusal görünüyor). Bu sözcük araştırılırsa Türkçe için büyük bir kazanım olacağı kanısındayım.

¹ Erinç=Rahatsız
² Hanımcı=Feminist
³ Nice=Nasıl Ödünde=Zamanında
⁴ Nişanyan’ın sözlüğünü başarılı bulmuşumdur ancak Türkçü çevrelerin ona karşı bir tiksinmesi olduğunu ayırt ettim. O yüzden bu sözcük üzerinde kuşkuluyum.
  • 0

Körmös
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 21
Katılım: 13 Eyl 2020, 23:50
Değerleme: 13

Ynt: BAY/BAYAN SAÇMALIĞI

İletigönderen Körmös » 15 Eyl 2020, 12:30

berkit yazdı:Bu 2 kelimeyi bu anlamlarında BÖRÜTEG ULU ÖNDER ATATÜRK'ÜN bulduğunu hatırlatayım. O yüzden bu kelimeler Türkçenin en kurallı ve doğru kelimeleri.


Baltayı taşa vurdum desene sen ona. Bay/Bayan sözcüğünün Atatürk'ün bulduğu gibi bir duyumu daha önceden almamıştım. Başbuğ Atatürk'u çok sever, sayarım. Okuduğum çoğu günay tarih betiği Atatürk ile ilgilidir. Ancak bu sözcük türetimi "gerçekten de o yaptıysa" Atatürk ile ilgili ilk ve büyük olasılıkla tek sevmediğim konu. Bunun nedeneleri ise bay/bayan sözcüğü budunumuzca benimsenmemiş sözcükler olmasıdır. Kim XXX Bey yerine Bay XXX der? Ben bu kullanımı çok kıt işittim. Ayrıca söylediğim gibi toplumda bayan sözcüğüne karşı gereksiz ma saçma bir önyargı var. Artıdan "zengin" sözcüğünün karşılığı olacak olan "varsıl" sözcüğü çok kullanılmıyor. Bir de söylediğim gibi bay'a getirilen -an eki uydurma bir ektir. Han ma Hanım sözcüklerinin kamuca daha çok benimseneceği görüşündeyim.
  • 0

Körmös
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 21
Katılım: 13 Eyl 2020, 23:50
Değerleme: 13


Dön Géñel yazışma

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 4 konuk

Reputation System ©'