Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Serbest Çağrışıma KARŞIYIZ!

Dil ile ilişkili olan, öbür ulamlarla uyuşmayan géñel yazışmaları içerir.

Serbest Çağrışıma KARŞIYIZ!

İletigönderen Beren Oğuz » 12 Nis 2010, 20:47

Dilimizi "merhaba, selam, hasta, kalem, kelime, kitap" gibi sözcüklerden çok "okul, bilim, imge, kutsal, kanı" gibi "özenti" sözcükler bozuyor! Peki, bu sözcüklerdeki yañlışlık ne? bil- > bilim, kut > kutsal, im > imge,  oku- > okul ... Bunlar Türkçe sözcükler; ancak Batılı ulayı Doğulu özentisi saçma sapan sözcükler1. Bütün bu sözcükler Dil Devrimi işgüzarları yönünden kılınmıştır ulayı dilimizi kirletmek, özgünsüz kılmaktan başka işe yaramamaktadır. Démeli, bu sözcükler bir alıntı ile eşdeğerdir.

Bu başlığı ilk, Saygıdeğer Temirbek önermişti bir aralar, ben de taplamıştım. Şimdi de açıyorum, bence alabildiğine önemli bir başlık.

Bu başlıkta "Serbest Çağrışım" yönü ile üretilmiş2 sözcüklere karşılık bulalım ulayı onları yéğleyelim; böylece dilimiz çok daha özgün, yalın ulayı anlaşılır olsun. İlk deneme benden, bence, "okul" yerine "bilgievi" kullanalım.

Dipçe
*1:
Ar. ilm > bilim
Fr. image > imge
Ar. kudsí > kutsal
Ar. kāní > kanı
Fr. école > okul
Fr. bulletin > belleten
...
*2: bunlara türetmek démek istemedim, bu daha çok üretmek bence.
  • 0

[center]
~TÜRK DİLİ, YÉRTİNÇ DİLİ~

Başka sese beñzemez ananıñ sesi,
Her sözün, ararsan vārdır Türkçesi!

Görsel

Bu üye, Atatürk'üñ en yüce Türk olduğunu düşünüyor;
Bu üye, dil konusunda Ulu Önder'i izliyor;
Bu üye, Türk Ulusu içiñ Kamerki (Cumhuriyet) yönetiminin en iyisi olduğunu savunuyor.
Üyelik görseli
Beren Oğuz
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 208
Katılım: 21 Mar 2010, 23:58
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 2

Ynt: Serbest Çağrışıma KARŞIYIZ!

İletigönderen bensay » 12 Nis 2010, 21:08

Bu tür konulara doğrudan etkimeci (=müdahil) olmaktan elimden geldiğince kaçınmaya çalışıyorumsa da eki kökü bizde olan tutmuş bir sözcüğü erkin çağrışımdan yararlanılmış diye tefe koyamam doğrusu. Dil devriminin kazandırdığı binlerce sözcük arasından sayıları onu, beşi geçmeyen bu tür sözcüklere takılıp kalmayalım bence. Tutmamışsa kuşkusuz yerine yenisini düşüneceğiz, tutmuşsa erkemizi boşa yoğaltmış oluruz, esenlikler.
  • 0

En soñ bensay tarafından 12 Nis 2010, 21:43 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2892
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1462

Ynt: Serbest Çağrışıma KARŞIYIZ!

İletigönderen Beren Oğuz » 12 Nis 2010, 21:25

Çok doğru söylediniz; ancak sayısı on, on beşi geçmeyen bu sözcükleri (~ancak daha çoktu sanırım) birer yad sözcük olarak alırsak ulayı güñden güñe burada yad sözcüklere karşılık buluyorsak bunlara da bulmalıyız. Bence şu şöyle taplanmalı:
okul    Fr. école
a. 1. Her türlü eğitim ve öğretimin toplu olarak yapıldığı yer, mektep: �Ayça okulla ilgili bir şeyler anlatıyor, yarım yamalak duyuyorum.� -A. Ümit. 2. Bir okuldaki öğrenci ve görevlilerin bütünü: Okul dağıldı. 3. Ekol.
Güncel Türkçe Sözlük

Ayrıca:
bilim  Ar. ilm
a. 1. Evrenin veya olayların bir bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan yöntemler ve gerçeklikten yararlanarak sonuç çıkarmaya çalışan düzenli bilgi, ilim: �Benim sizden istediğim Türkçe yardım, bazı eski yazılı bilim ve tarih gibi ciddi eserleri bana okumanızdır.� -H. E. Adıvar. 2. Genel geçerlik ve kesinlik nitelikleri gösteren yöntemli ve dizgesel bilgi. 3. Belli bir konuyu bilme isteğinden yola çıkan, belli bir amaca yönelen bir bilgi edinme ve yöntemli araştırma süreci.


Bence konu işlevini sürdürmeli...
  • 0

[center]
~TÜRK DİLİ, YÉRTİNÇ DİLİ~

Başka sese beñzemez ananıñ sesi,
Her sözün, ararsan vārdır Türkçesi!

Görsel

Bu üye, Atatürk'üñ en yüce Türk olduğunu düşünüyor;
Bu üye, dil konusunda Ulu Önder'i izliyor;
Bu üye, Türk Ulusu içiñ Kamerki (Cumhuriyet) yönetiminin en iyisi olduğunu savunuyor.
Üyelik görseli
Beren Oğuz
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 208
Katılım: 21 Mar 2010, 23:58
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 2

Ynt: Serbest Çağrışıma KARŞIYIZ!

İletigönderen ZaferÖztürk » 14 Nis 2010, 13:02

Uğrola,
Akın akın her gün yeni bir sözcük girerken bu sözcüklerle uğraşmak ne ölçüde doğru düşünmek gerek...
Sağlıcakla kalın.
  • 0

Üyelik görseli
ZaferÖztürk
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 159
Katılım: 03 Eyl 2007, 11:05
Konum: Meydanc?k-?av?at
Değerleme: 11

Ynt: Serbest Çağrışıma KARŞIYIZ!

İletigönderen Baturalptürk » 14 Nis 2010, 22:58

Öncelikle şunu söyleyeyim: "Dilimizi selam, merhaba, hasta, kalem vb. sözcükler bozmuyor, bozmaz da." Keza, serbest çağrışımla türetildiği iddia edilen sözcükler de bozmaz. Bir kere bunların tümden özentilik yoluyla türetildiği de garipsediğim bir savdır. O günkü "Güneş-Dil Kuramı" doğrultusunda kelimelerin kökü Türkçe'de aranıyordu. Ulayı pek çok sözcük Türkçe aslını bulma savıyla türemiştir. Sonuç olarak, bu sözcüklere yabancı denemez. Hele ki on yıllardır kullanılan ve halk tarafından da iyice benimsenen bu sözcükler...

Kaldı ki, "bilim" sözcüğü Türkçe'de evvelden de bulunan bir sözcüktü. Halk tarafından Çankırı'da kullanılmış olmasının yanında Kamus-u Türki, Yunus Emre Divanı gibi yapıtlarda görülmüş, Kazak-Kırgız-Kırım Lehçelerinde denk gelinmiş bir kelime.
Kanaat etmek anlamında "kanmak", kanaatkâr anlamında "kanık" varken sırf Arapça'ya benziyor diye "kanı" sözcüğünü dışlayamayız. Zaten "kani" sözcüğüyle anlam bağı da yok.
Türkçe'de kut kelimesi var. +sal eki sorun oluşturuyor herhalde. Ama "kudsi" için "kutsal" önermesi oldukça uygun o zamanın öbür sözcüklerini göz önüne alarak.
  • 0

Üyelik görseli
Baturalptürk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 532
Katılım: 15 Eki 2008, 17:47
Konum: Ankara
Değerleme: 66

Ynt: Serbest Çağrışıma KARŞIYIZ!

İletigönderen Boraan » 15 Nis 2010, 08:38

Geçmişi deşip sürekli bir  nenlere kulp bulurken,  sürekli gelişen yersuda artık doğru düzgün sözcük türettiğimiz yok,  hiç değilse yeni türettiğimiz  türeteceğimiz sözcüklere bu yorumlar gelsin. Doğru mu yanlış mı diye öyle ilerleyelim.
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1810
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: Serbest Çağrışıma KARŞIYIZ!

İletigönderen Beren Oğuz » 15 Nis 2010, 17:30

Uğrola!

Özünde doğru olabilirsiñiz. Ben, "bilim" in daha eski bir sözcük olduğunu bilmiyordum. Sevan Nişanyan işte, güvenmemek gerek.

Eñ azından şunu diyebiliriz, artık sözcük türetirken yadlara daha az beñzetelim; ancak ben démiyorum, bizim dilimize çok uygun olan bir sözcük yadlara beñziyor diye atalım. Böyle bir neñ démek çok saçma olur doğrusu. Anlaştık sanırım.

Esenliklerle.
  • 0

[center]
~TÜRK DİLİ, YÉRTİNÇ DİLİ~

Başka sese beñzemez ananıñ sesi,
Her sözün, ararsan vārdır Türkçesi!

Görsel

Bu üye, Atatürk'üñ en yüce Türk olduğunu düşünüyor;
Bu üye, dil konusunda Ulu Önder'i izliyor;
Bu üye, Türk Ulusu içiñ Kamerki (Cumhuriyet) yönetiminin en iyisi olduğunu savunuyor.
Üyelik görseli
Beren Oğuz
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 208
Katılım: 21 Mar 2010, 23:58
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 2


Dön Géñel yazışma

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'