1. bét (Toplam 1 bét)

af, affetmek, bağışlamak

İletiGönderilme zamanı: 19 May 2014, 22:28
gönderen Oktay D.
Tek bildiğim geçir- "affetmek" sözcüğü ancak pek bilinip añlaşılmıyor. Yiñe de yaymaya çalışmakta yarar var.

Onuñ dışında
vérge- "affetmek"
diye bir eylem türetilebilir. Buradaki -gA- eki (*) Eski Türkçede -r- yaninda -kA- olur , etkenlik çatı ekidir, yani edilgenliğiñ tersi: -gA- eki.

Re: af, affetmek, bağışlamak

İletiGönderilme zamanı: 17 Kas 2014, 15:07
gönderen bensay
"Af, affetme" karşılığı olarak genelde "bağışlama" sözcüğü önerilir. Öte yandan bir bölüm kaynakta ise bu karşılıktaki "bağış" sözcüğü "bahşiş" sözcüğüne dayandırılır. Benim çürütebileceğim bir sav değil. Ayrıca "yarlıgama" sözcüğü var ki bu "Tanrının kulunu bağışlaması, kulun Tanrıdan bağışlanma dilemesi" türünden daha özel bir anlam edinmiş durumda. Yine de kullar arası ilişkilerde de kullanılması düşünülebilir.

Öte yandan, yerlikte "affedersiniz, bağışlayınız" anlamında kullanılan bir "geçiriniz" sözcüğü var, ilk okuduğumda "kaydediniz" olarak anladım. TDK GTS'ye baktım, tükel 17 anlam yazmış, içinde affetmekle ilgili bir nen geçmiyor. Günümüz T.Türkçesinde çağrışım açısından sorunlu bulsam da işte öğrendik kullanalım desem "geçir-" eyleminden "af, affetme, bağışlama" anlamında kullanılabilecek bir sözcük ne olabilir?

Re: af, affetmek, bağışlamak

İletiGönderilme zamanı: 17 Kas 2014, 15:19
gönderen Türkeröz
Bununla ilgili unut- eylemi üzerinde düşünüyorum.

Re: af, affetmek, bağışlamak

İletiGönderilme zamanı: 17 Kas 2014, 15:52
gönderen Oktay D.
geçir- "affetmek" ve yalıgamak başlığındaki tartışmaları anımsatayım.

Bu başlık, yukarıdaki ilk ileti ile birleştirilmiştir.

Re: af, affetmek, bağışlamak

İletiGönderilme zamanı: 17 Kas 2014, 16:07
gönderen bensay
"Donation/hibe" anlamında bağışlamak için evet "ver-" kökü üzerinden gidilebilir. Bir suçu bağışlamak/affetmek için eski aşağı/olumsuz durumu olumlu nitelikte ortadan kaldıran, yok eden bir durumu anlatabilecek başka bir kök bulmak gerek bence, ne bileyim şu kıpı usuma gelen kök "sil-". Nitekim "vergi borçlarının silinmesi" türü kullanımlar vardır. Öte yandan yarlıgamak'ın kullanım alanını genişletebilirsek tek bir sözcük de yeterli olabilir.

Re: af, affetmek, bağışlamak

İletiGönderilme zamanı: 17 Kas 2014, 19:08
gönderen M.calli
yarlıgamak sözcüğünü görünce yargılamak geldi belki yargılamayınız sözcüğünü kullanabiliriz ceza vermeyiniz (afediniz/bağışlayınız)

Re: af, affetmek, bağışlamak

İletiGönderilme zamanı: 17 Kas 2014, 22:10
gönderen Oktay D.
Belki de buradan yola çıkara:
yargısızla- "yargısız bırakmak, affetmek"
olabilir mi?

Re: af, affetmek, bağışlamak

İletiGönderilme zamanı: 17 Kas 2014, 23:58
gönderen bensay
İşte imece bu, "yarlıgamak"tan birazda erkin serbest çağrışım yöntemiyle M.calli ile başladı süreç yargısızla- diye bir sonuç verdi. Bence güzel, beğendim. Ancak doğrudan değil de dolaylı, değişnel mecaz/mecazi (örnek sözcükler: bitnel, değnel) bir anlamlandırmaya dayandığı için sorun yaşar mıyız bilmiyorum, bunu da kullanımla görebiliriz.

Re: af, affetmek, bağışlamak

İletiGönderilme zamanı: 19 Kas 2014, 17:12
gönderen bensay
Bugün bu konuda usuma düşen bir uslamlamayı üleşmek istiyorum sizlerle. Af bir tür muaflıktır, işlenen suçun cezasından çıkarılan yasa ile muaf tutulmadır. Nitekim "muaf" sözcüğü "bağışık", "muafiyet" sözcüğü "bağışıklık" olarak başarılı bir biçimde özleştirilmiştir. Buradan esinle "af" için "bağışıntı" diyebiliriz diye düşündüm. Böyle bir karşılık af/özür dilemelerde de kullanılabilir. Ancak, işteş yapılı sözcüğe dönüşlü yapıda bir ekin ulanıp ulanamayacağı konusunda kuşkularım var, bk. "Çatı eklerinde Birikişme" konusu. Ulanamıyorsa "bağışıt" ek seçenek olabilir. Bu sözcük 1978 TDK ÖK'de "özür" karşılığı olarak önerilmiş.

bağışık
sf. hlk. 1. Herhangi bir ödevin veya yükümlülüğün dışında kalan, muaf. 2. tıp Bazı mikroplara karşı aşı veya doğal yolla direnç kazanmış olan: Çiçek aşısı, çiçek hastalığına karşı insanı bağışık kılar.

Güncel Türkçe Sözlük

muafiyet
bk. bağışıklık

BSTS / İktisat Terimleri Sözlüğü 2004

Ynt: af, affetmek, bağışlamak

İletiGönderilme zamanı: 08 Haz 2017, 18:47
gönderen ulduzéver
bence bağışlamak bagırsa- "merhamet etmek" eylemiyle ilgili olabilir. ETye farsça bexş (bağış) ve bexşîd- (bağışlamak) sözcüğünden geldiği, biraz zorlama sav oluyor.

Ynt: af, affetmek, bağışlamak

İletiGönderilme zamanı: 08 Haz 2017, 22:03
gönderen birtancazin
İhsan, hediye anlamıyla bahşiş, bahşetmek biçiminde geliştiği kuşkusuz bence,
Affetmek anlamını kazanması tutarsız diyemeyiz
Nitekim bahş... Ağızlarda bağış olmuş,_lamak ise dil devrimi döneminde geliştirilmiş dolayısıyla kökü bakımından bu eylem türkçe değildir, kendi diline uyarlayan toplumun dilinden genişletilmiştir.
Böylelikle dilimizde ayrı anlamlar bağış ve bahiş oluşmuştur..

Bağırsamak... Bağır kökünden bağrına basmak ile mi ilişkili açabilir misiniz...

Bahş.. İhsan hediye,
Af... Silmek gidermek anlamlarından türetilmiştir.

Eski türkçede BÖKTEK. Lütuf, ihsan demektir.
Böğdemek... İhsan etmek, lütufta bulunmak
Böğdecen... Lütufkar, ihsanı bol, latif
Böğdem... Lütuf, ihsan
Böğdek..bahşedilmiş olan
Böğdey... Af, bağışlama
Çok afedersiniz.... Çok böğdey dilerim.

Geçirmek, geçirip koymak haklı olarak bize gülünç gelen Türkistan söyleyişidir ancak geçiştirmek bizim de aynı anlamla düşünerek kullandığımız bir biçimdir, ancak ayrımı önemseme, dikkate alma, bırak gitsin gibi bir durum. Dolayısıyla bu söz korunurken geçirip koyunuz kulllanmak uygun olmaz isteseniz de bu yurdum insanı bu sözü benimsemez.

Geçiştirmek... Önemsememek dikkate almadan etkisinden uzaklaşmak
Böğdey.... Af, bağışlama
Böğdey dilemek.. Özür dilemek, af dilemek

Böğdey... Uyarlamadır

Ynt: af, affetmek, bağışlamak

İletiGönderilme zamanı: 28 Ağu 2019, 11:15
gönderen Yiğit98
Bağışlamak> Köken Açıklaması: << ETü baġışla- ihsan etmek < Fa/OFa baχş ihsan, hediye +lA-

Alıntı: http://www.turkcenindirilisi.com
https://www.turkcenindirilisi.com/sozlu ... s1031.html

Tumay yazdı:Esenlikler;
Öncelikle ''Bağışlamak'' Farsça bir sözcük değildir.Kesinlikle ''Türkçe'' bir sözcüktür. Farsi arkadaşlarım bana bu konuda çok yardımcı oldular.


yarlıgamak için
Oktay D. yazdı:Dar aŋlamı dini terim olarak geçiyor ancak tümüyle "affetmek" aŋlamına getirilebilir. Ne de olsa kökeni yar- "yargıda bulunmak" sözcüğüyle ilişkilidir.



Yanlışım varsa düzeltin:

Affetmek: Bağışlamak, yarlıgamak, geçirmek

Affediniz: Bağışlayınız, Yarlıgayınız, Geçiriniz