Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

basit

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

basit

İletigönderen YEB » 16 May 2015, 23:58

basit:
1. yapılması veya anlaşılması kolay olan, karışık olmayan, bayağı = yalınç
2. kolay
3. süssüz, gösterişsiz
4. bilgi ve görgüsü sınırlı olan, bayağı, görgüsüz
5. her zaman rastlanan, özelliği olmayan, olağan

yalınç:
1. birleşik olmayan, yalnız bir maddeden oluşan
2. karışık olmayan, basit
  • 5

"Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur."
- Gâzi Mustafa Kemâl ATATÜRK
Üyelik görseli
YEB
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 218
Katılım: 28 Ara 2014, 21:16
Değerleme: 303

Ynt: basit

İletigönderen datadeveb » 18 Eki 2018, 21:03

dümdüz
basit
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 496
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 307

Ynt: basit

İletigönderen datadeveb » 31 Eki 2018, 07:09

TDK'da bu sözcük arapça kökenli olarak gösterilmiştir. Bana göre türkçe kökenli olarak tanımlanabilir. Türkçede iki eylemin birleştirilmesiyle oluşturulan birleşik addır ve bu yönüyle barındırılmalıdır.

bas- + it- = basit

Ön Ad Arapça kökenli eskimiş sözcük: sıfat Anlamı
Basılması ve itilmesi veya en az birini kolaylıkla yapılabilmenin imgesi, kolaylık türü, kolaylık türdeşi

basit
sıfat Arapça basīṭ
1. sıfat Yapılması veya anlaşılması kolay olan, karışık olmayan, bayağı
"İşte en basit bir sebep. Belki sadeliğinden tuhaf geliyor insana." - N. F. Kısakürek
2. Kolay
"En basit şeyi yazamayacak kadar cahildi." - H. Taner
3. Süssüz, gösterişsiz
"Üstünde basit ve kapalı bir çarşaf vardı." - A. Gündüz
4. Bilgi ve görgüsü sınırlı olan, bayağı, görgüsüz
"Bu, fikirsiz, basit ve masum bir çocuk hafifliği değildi." - R. N. Güntekin
5. Her zaman rastlanan, özelliği olmayan, olağan
"Bu basit takılmalar, her seferinde onları güldürdü." - N. Cumalı
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 496
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 307

Ynt: basit

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 31 Eki 2018, 18:03

Arapça kökenlemesi karşısında yaptığınız kökenleme çok saçma görünüyor. Sözcüğü Arapça kökenli olduğu her yerinden belli bence.
  • -1

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 588
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 422

Ynt: basit

İletigönderen datadeveb » 31 Eki 2018, 21:02

Eylem + Eylem = Birleşik ad veya birleşik ön ad

Gün enimizde en çok örnek gösterilen sözcük çekyat.

Basıp itmek gibi karmaşık olmayan eylemlerle yapılabilen özellikte olan diye niye anlaşılmıyor?

Örnek
Bu işi yapmak basmak ve itmek gibidir.
Bu işi yapmak basıp itmekten oluşur.
Yapman gereken yalnızca basıp itmek.
Öklü birisin. Senin için bu iş basmak ve itmek gibidir.
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 496
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 307

Ynt: basit

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 31 Eki 2018, 21:25

basit
[ Erzurumlu Darir, Kıssa-i Yusuf terc., <1377]
su yüzinde yirleri kıldı basīṭ / yire suya gökleri kıldı muhīt
~ Ar basīṭ بسيط [#bsṭ faˁīl sf.] yaygın, düz ve engebesiz < Ar basaṭa بَسَطَ yaydı, serdi, açtı

Benzer sözcükler: basitçe, basitleşmek, basitleştirmek

Bu maddeye gönderenler: inbisat, pusat
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 588
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 422

Ynt: basit

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 31 Eki 2018, 21:26

BASİT

(ﺑﺴﻴﻂ) sıf. (Ar. basṭ “açmak, yaymak”tan basіṭ “yaygın; kolay”)
1. Herhangi bir özelliği olmayan, sıradan, alelâde: Her bedbaht gibi ben de bu basit nüktede bile bir merhametten, bir tesellîden şüphe ettim (Peyâmi Safâ). Acaba Anafartalar ve Dumlupınar kahramanı bu basit teklîfi kendi kendine tekrarlarken neyi düşünmüştü? (Ahmet H. Tanpınar).
2. Ayrıntıdan uzak, sâde: “Basit bir cihaz.” “Basit bir mekanizma.” Bu basit teleskobun önüne geçip insanlarla hayvanları tetkik pek hoşlandığım eğlencelerin başında gelir (Refik H. Karay).
3. Gösterişten uzak, süssüz: Bu basit sözler bir aşk îtirâfı kadar gurûrumu okşuyor (Peyâmi Safâ). Binânın içinde zaman zaman çok basit düzenlerle yetinen bu mîmârî… (Ahmet H. Tanpınar). Ona daha basit, çok basit ve çok güzel, bir duâya benzer şeyler söylemiştir (Ahmet H. Tanpınar).
4. Kolay: “Dil öğrenmenin en basit yolu o dilin konuşulduğu ülkede kalmaktır.” Halbuki mesele çok basit (Peyâmi Safâ).
5. Seviyesi düşük, seviyesiz: Hîlekâr demeyeceğim, aleyhinde bulunmak istemem, fakat basit bir insan (Peyâmi Safâ). Paşa ve doktor, basit kozmopolit fikirleriyle bana hücum etmeye başladılar (Peyâmi Safâ).
6. Başka bir şeyle karışmayıp tek unsur hâlinde olan, birleşik olmayan, som: Eğer basitle mürekkep arazla cevher hem / Lisân-ı vâhid olup etseler senâ-yı vücûd (Nevres-i Kadîm’den). Basit cisimler, mürekkep cisimler, mâden, nebat, hayvan ile bunların teferruâtına âit bilgileri içine almaktadır (Orhan Ş. Gökyay). ♦ i.
7. Yayılmış gibi düz olan yer, yayvan, engebesiz arâzi, düzlük: “Basîtü’l-arz – Basît-i arz: Dünyânın düzlüğü.” Basît-i arzı gezip görmedim şehâ hergiz / Sözün ile salınışın gibi kavl ile ameli (Kadı Burhâneddin).
8. edeb. “Müstef’ilün fâilün müstef’ilün fâilün” veya “müstef’ilün fa’lün müstef’ilün fa’lün” şeklindeki aruz vezni kalıbı [İkinci şekil çok az kullanılmıştır].
ѻ Basit cümle: dilb. Bir tek çekimli fiille kurulan cümle, yalın cümle, cümle-i basîte. Basit fâiz: mec. ve iktisat. Ödünç verilen paranın yalnız sermâyesinden alınan fâiz. Basit kelime: dilb. Anlamlı olarak daha küçük parçaya bölünemeyen, türemiş ve birleşik olmayan kök hâlindeki kelime, yalın kelime, kelime-i basîte. Basit kesir: mat. Payı paydasından küçük olan bayağı kesir. Basit makam: mus. Mûsikîmizde bir tam dörtlü ile bir tam beşlinin birleşmesinden meydana gelen on üç makamdan her biri [Çârgâh, bûselik, kürdî, rast, uşşak, hüseynî, nevâ, hicaz, hümâyun, uzzal, zengûle, karcığar ve sûzinâk]. Basit zaman: dilb. Cevher fiili kullanılmadan kurulan çekimli fiilin belirttiği zaman, yalın zaman.
● Basîte (ﺑﺴﻴﻄﻪ) sıf. Basit kelimesinin tamlamalarda ortaya çıkan aynı mânâdaki müennes şekli: “Kelime-i basîte.”
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 588
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 422

Ynt: basit

İletigönderen datadeveb » 31 Eki 2018, 21:39

Arapça kökenini dışlamıyorum. Türkçe'deki bas- ve it- eylemlerinden elde edilen anlamda bir kolaylık türdeşi oluşturuyor. Onu gösteriyorum. Ses benizlerinde de ayrım var. Basit ile basît düşüncesel olarakta etkiliyor. Bas- + it- eylemlerinden oluşan anlam tanımlamasıyla türkçe kökenli sözcük olarak işlenebilir. Bu görülüyor ortada. Türkçede bu sözcüğün barınabilir olmasının ve barınmayı sürdürmesinin güzel bir dayanağı ve kanıtı olacaktır. Yaygın bir sözcüğü bu biçimde tanımlayabilmek her en uygun olmuyor.
  • 1

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 496
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 307


Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 12 konuk

Reputation System ©'