Yanıtsız iletiler    Étkin başlıklar

Tüm zamanlar UTC + 3 saat





Yéñi başlık gönder Başlığı yanıtla  [ 32 ileti ] 
Béte git Önceki  1, 2, 3  Soñraki

Yazdırma görüntüsü Önceki başlık   Soñraki başlık  
Yazar İleti
Aranacak:
 İleti Başlığı: Ynt: tehlike
İletiGönderilme zamanı: 18 Ağu 2019, 17:21 
Çevrimdışı
Göñüllü
Göñüllü
Katılım: 21 Tem 2019, 20:35
İleti: 247
Değerleme: 139
Öyleyse;

Tehlike: ayartı, aya

Tehlikeli: ayalı, ayartılı ?

Bu iş çok tehlikeli: Bu iş çok ayartılı/ Bu iş çok ayalı.

Bunun tehlikesi var: Bunun ayası/ayartısı var

Ayartı sanki bir şeyin ayarı, ayarlaması geldi, aya sözcüğü daha oturaklı gibi.

_________________
"Bizim bulunduğumuz yer mi doğru, onlarınki mi? Bunun hesabını yapmakta fayda yoktur! Onların bize yaklaşmasını bekleyemeyiz; Bizim, onlara yaklaşmamız gerekli... dil bağı kurmamız lazım... Bunları kim yapacak? Elbette Biz!" M. Kemal Atatürk


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: tehlike
İletiGönderilme zamanı: 18 Ağu 2019, 21:06 
Çevrimdışı
Dérnek Üyesi
Üyelik görseli
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
İleti: 1703
Konum: İstanbul
Değerleme: 1100
Adı Soyadı: Oğuzhan T.
Ayartı sözcüğü ile ayar sözcüğü ilintili mi ki? Birisi Türkçe birisi Arapça diye biliyorum ben.

_________________
Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd


  • 3

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: tehlike
İletiGönderilme zamanı: 18 Ağu 2019, 22:06 
Çevrimdışı
Göñüllü
Göñüllü
Katılım: 21 Tem 2019, 20:35
İleti: 247
Değerleme: 139
Oktay D. yazdı:
tüketek, yokaltak gibi sözcükler Arapçasınıñ çevirisi gibi olmuş. Bence pek çağrışımlı değil.

Eski Türkler "terör, topluca korkutma, büyük tehlike" añlamında béliñ sözcüğünü kullanıyordu. Bugün Yörükler ve bazı Orta Asya Türkleri de bu sözcüğü veya türevlerini kullanıyor. Ancak bu sözcük daha çok "terör" için bir karşılık. Bu arada bu sözcüğüñ geçtiği bir Karluk atasözü vardır:
Er kutı béliñ, sub kutı tériñ
"Eriñ değeri terör[dür], suyuñ değeri dériñ[dir]"

Eski Türklerde ayrıca ada "tehlike" diye bir sözcük bulunur. Eylem hâli adart- "tehlikeye sokmak". Yakutlarda atagasta- "zarar vermek, saldırmak" ve Şorlarda aza "şeytânî bir ruh" şeklinde hâlen kullanılır.

Eski Türkçedeki -d- ve -d sesleri kurallı olarak Oğuz ve Kıpçak Türkçelerinde -y- ve -y olurken Yakutçada -t- ve -t, Şorcada ise -z- ve -z olmuştur [Bozkurt, 2005]. Eylemiñ türeyişi, ada sözcüğüne adlara gelen +r- eki ve ettirgen -t- çatı eki ile olmuş gibi görünüyor. Tıpkı
gebe "şişmiş" > geber- "ölmek (cesetler şişer)" > gebert- "öldürmek"
kara "siyah" > karar- "siyah olmak" > karart- "siyah yapmak"
sözcüklerindeki gibi...

Türkiye Türkçesindeki ayart- "kandırmak, yoldan saptırmak; uyarmak" sözcüğünüñ Eski Türkçe adart- "tehlikeye sokmak" sözcüğünden türediğini düşünüyorum.

Bu durumda "Tehlike" için benim birinci önerim,
öñeri ayar-
tehlikede olmak; uyarıda olmak; kandırılmak

öñeri ayart-
tehlikeye sokmak; uyarmak; kandırmak

öñeri ayartı
tehlike; uyarı


ikinci önerim ise doğrudan diriltmedir
öñeri aya
tehlike

_________________
"Bizim bulunduğumuz yer mi doğru, onlarınki mi? Bunun hesabını yapmakta fayda yoktur! Onların bize yaklaşmasını bekleyemeyiz; Bizim, onlara yaklaşmamız gerekli... dil bağı kurmamız lazım... Bunları kim yapacak? Elbette Biz!" M. Kemal Atatürk


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: tehlike
İletiGönderilme zamanı: 18 Ağu 2019, 23:53 
Çevrimdışı
Dérnek Üyesi
Üyelik görseli
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
İleti: 1703
Konum: İstanbul
Değerleme: 1100
Adı Soyadı: Oğuzhan T.
E benim dediğim de bu işte, ayar sözcüğü Türkçe kökenli değil ki? Ayar ADI Arapça kökenlidir, ayar- EYLEMİ Türkçe kökenlidir. Türkçede eylemlerle adlar birbirinden çok belirgin bir çizgi ile ayrılmıştır. Ayar adından ayar- eylemi türetilemez, ayartı sözcüğü ayar- +tU ile üretilmiş. Ya da Oktay hocamın dediği gibi ayar- eylemi çatı eki ile ayart- olmuş ve bu eyleme -X eki gelmiş. Ayartı sözcüğünün ayarlamak eyleminin kökü olan "ayar" adı ile ilgisi yok, tersine bu ad Türkçe bile değil!


ayar
[ Kutadgu Bilig, 1069]
iliŋde arıġ tut kümüş, ˁiyārın küḏezgil [ülkende gümüşü saf tut, ayarını gözet]
[ anon., Ferec ba'd eş-şidde, <1451]
bize iki pāre yākūt-i rummāni gerekdür ki ˁıyārı temām ola
[ Meninski, Thesaurus, 1680]
ˁıyār vul. ˁayār: Modulus ac nota justae mensurae ponderisve [ölçek, doğru ölçü ve tartı standardı] & quod vulg. proba [halk dilinde test etme].
~ Ar ˁiyār عِيَار [#ˁyr fiˁāl msd.] altın ve gümüşün saflık ölçüsü, saatin hassas ölçümü, ölçüt < Aram #ˁwr עור uyanmak, uyanık olmak, nöbet tutmak ≈ Aram ˁīyr עׅיר nöbetçi, gözetici, muhafız

Not: Ar ˁāra "gezdi, oyalandı, yaramazlık yaptı" fiiliyle ilişkisi kurulamaz. Karş. ayyar.

Benzer sözcükler: ayarlamak, ayarlanmak, ayarlatmak, ayarsız

Bu maddeye gönderenler: miyar

_________________
Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: tehlike
İletiGönderilme zamanı: 18 Ağu 2019, 23:56 
Çevrimdışı
Dérnek Üyesi
Üyelik görseli
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
İleti: 1703
Konum: İstanbul
Değerleme: 1100
Adı Soyadı: Oğuzhan T.
Bu arada önceden belirtildiğini göremediğim için ben kullandığım sözcüğü de eklemek istiyorum:

öñeri Çekince
Tehlike


Ben bu çekince sözcüğünü kimileyin tehlike kimileyin de risk anlamında kullanıyorum. Zâten doğru anımsıyorsam risk ve tehlike sözcüklerinin Türkçede farklı anlamlara iye olmasına karşın özünde bu sözcükler bulundukları ana dilde aynı anlama geliyor.

_________________
Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: tehlike
İletiGönderilme zamanı: 19 Ağu 2019, 03:20 
Çevrimdışı
Yönetici
Yönetici
Üyelik görseli
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
İleti: 8557
Konum: İstanbul
Değerleme: 6166
Adı Soyadı: Oktay DOĞANGÜN
çekince sözcüğü, daha çok "tereddüt, ihtiraz" için kullanılıyor.

_________________
Dipçe
- Kullandığım kısaltmalar, kaynaklar ma sözcükler dizini
- Ağ Güncem
- Kur'an-ı Kerim (Okugu) çeviri çalışması


  • 1

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: tehlike
İletiGönderilme zamanı: 20 Ağu 2019, 10:58 
Çevrimdışı
Göñüllü
Göñüllü
Katılım: 21 Tem 2019, 20:35
İleti: 247
Değerleme: 139
Yerine göre tehlike ile risk için "sakınca" sözcüğü birazcık daha genel anlamlı olduğundan daha oturaklı bence

Sakınca:
dikkatli olmayı, çekinmeyi, sakınmayı gerektiren durum ya da şey.
"Kabul etmekte bir sakınca yoktur." - Burhan Felek

Risk içeren durum tehlikeli olabildiğinden;

Riskli/Tehlikeli:
Sakıncalı

_________________
"Bizim bulunduğumuz yer mi doğru, onlarınki mi? Bunun hesabını yapmakta fayda yoktur! Onların bize yaklaşmasını bekleyemeyiz; Bizim, onlara yaklaşmamız gerekli... dil bağı kurmamız lazım... Bunları kim yapacak? Elbette Biz!" M. Kemal Atatürk


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: tehlike
İletiGönderilme zamanı: 20 Ağu 2019, 11:38 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
İleti: 3166
Konum: istanbul
Değerleme: 1852
"aya/ayalı" sözcüğü bir yana, tartışma bu sözcüğün dışında ilerlemektedir; tehlike korku yarattığından "sakınca, çekince" sözcükleri kanımca pek uygun düşmemektedir. bu bağlamda "okunaklı" benzeri "korkunaklı" dediğimizde bunun tehlikeli anlamını verdiğini düşünüyorum, tehlikenin risk anlamı kapsamında tehlikeli/riskli yerine ben "yitesilikli" demeyi yeğliyorum, daha önce de belirtmiş olduğum üzere kimileyin tehlikeli yerine "tekinsiz" demek de olanaklı...

_________________
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.


En soñ bensay tarafından 20 Ağu 2019, 12:59 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.


  • 2

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: tehlike
İletiGönderilme zamanı: 20 Ağu 2019, 12:47 
Çevrimdışı
Yönetici
Yönetici
Üyelik görseli
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
İleti: 8557
Konum: İstanbul
Değerleme: 6166
Adı Soyadı: Oktay DOĞANGÜN
kork- sözcüğü, dönüşlü korkun- olmaz, olsa olsa édilgen korkul- olur. O yüzden korkunak türetimi yañlış.

Belki öl- > ölüt (cinayet, öldürme) gibi
öñeri korkut
tehlike, korkutma

_________________
Dipçe
- Kullandığım kısaltmalar, kaynaklar ma sözcükler dizini
- Ağ Güncem
- Kur'an-ı Kerim (Okugu) çeviri çalışması


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: tehlike
İletiGönderilme zamanı: 20 Ağu 2019, 13:06 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
İleti: 3166
Konum: istanbul
Değerleme: 1852
TDK'da tarama sözlüğü kaynaklı aşağıdaki veri var, eklerde oğurla işlevsizleşmeler sonucu ek birikişmeleri olabiliyor

korkunca
Korkulacak, korkunç.

_________________
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: tehlike
İletiGönderilme zamanı: 20 Ağu 2019, 23:05 
Çevrimdışı
Yönetici
Yönetici
Üyelik görseli
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
İleti: 8557
Konum: İstanbul
Değerleme: 6166
Adı Soyadı: Oktay DOĞANGÜN
korkunca sözcüğünüñ korkunç+A-k veya korkunç+A-g biçiminde olması gérekiyor (ses dönüşümü tıpkı karınçak > karınca gibi), soñuçta korkun- eylemine gelebilecek bir -çA eki yok. Zaten añlamında korkunç olması da bunu doğrular nitelikte.

_________________
Dipçe
- Kullandığım kısaltmalar, kaynaklar ma sözcükler dizini
- Ağ Güncem
- Kur'an-ı Kerim (Okugu) çeviri çalışması


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: tehlike
İletiGönderilme zamanı: 21 Ağu 2019, 09:20 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
İleti: 3166
Konum: istanbul
Değerleme: 1852
önsül zaten korkunç sözcüğünün var olması kork- eyleminin ikinci bir dönüşlü çatı eki almış olduğunu göstermez mi, kork->korkun- +ış > korkunç

ikinci bir olasılık kork- +In>korkun +Ak>korkunak +lı >korkunaklı (şu kıpı eklerin işlevlerini düşünmeden yaptığım bir us yoruşturmadır bu ikincisi)

_________________
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: tehlike
İletiGönderilme zamanı: 21 Ağu 2019, 22:12 
Çevrimdışı
Yönetici
Yönetici
Üyelik görseli
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
İleti: 8557
Konum: İstanbul
Değerleme: 6166
Adı Soyadı: Oktay DOĞANGÜN
Tüm tarihi belgelerde (Irk Bitig, yazıtlar, DLT, Kutadgu Bilig, vb.) bu sözcük korkınç biçimindedir, eğer -n-ş olsaydı korkınış biçimini bulmamız gérekirdi (çağdaş Türkçelerdeki biçimler ikincildir). O yüzden bu sözcükteki ek, birleşik olmayan -Xnç eki olmalıdır.

_________________
Dipçe
- Kullandığım kısaltmalar, kaynaklar ma sözcükler dizini
- Ağ Güncem
- Kur'an-ı Kerim (Okugu) çeviri çalışması


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: tehlike
İletiGönderilme zamanı: 22 Ağu 2019, 00:22 
Çevrimdışı
Yazışmacı
Yazışmacı
Üyelik görseli
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
İleti: 3166
Konum: istanbul
Değerleme: 1852
o ekteki "n" öğesi dönüşlü çatı "n"si değilse nedir, sevgili Oktay

_________________
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 
 İleti Başlığı: Ynt: tehlike
İletiGönderilme zamanı: 23 Ağu 2019, 02:44 
Çevrimdışı
Yönetici
Yönetici
Üyelik görseli
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
İleti: 8557
Konum: İstanbul
Değerleme: 6166
Adı Soyadı: Oktay DOĞANGÜN
öde- > ödünç [DLT]
sözcüğündeki -Xnç eki, birleşik bir ek değildir, kendi başına bir ektir ve -n-ş ekinden farklı olarak öñceki ünlüyü daraltır. Oysa -n-ş olsaydı ödenç veya ödeniş olurdu.

_________________
Dipçe
- Kullandığım kısaltmalar, kaynaklar ma sözcükler dizini
- Ağ Güncem
- Kur'an-ı Kerim (Okugu) çeviri çalışması


  • 0

Tepeye Dön
 Kimlik  
 

Eskiden yéñiye gönderileri göster:  Diz  
Yéñi başlık gönder Başlığı yanıtla  [ 32 ileti ] 
Béte git Önceki  1, 2, 3  Soñraki



Tüm zamanlar UTC + 3 saat




Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 39 konuk


Bu bölüme yéñi başlıklar gönderemezsiñiz
Bu bölümdeki başlıklara yanıt véremezsiñiz
Bu bölümdeki iletileriñizi düzenleyemezsiñiz
Bu bölümdeki iletileriñizi silemezsiñiz
Bu bölüme eklentiler gönderemezsiniz

Geç:  
phpBB® Forum Software © phpBB Group katkılarıyla
Powered by Reputation System © Pico88

Theme Created By ceyhansuyu

Türkçe çéviri: Oktay Doğangün
Reputation System ©'