Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

insan ve türevleri

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: İnsan ve türevleri

İletigönderen Bengitaşlarındili » 04 Ağu 2010, 23:18

Toygun yazdı:insani yardım : ?

Bir kaç öneri:
1-Gönül işi
2-Kişicil yardım
3-Yaraları sarma
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: İnsan ve türevleri

İletigönderen Toygun » 11 Ağu 2010, 15:05

Kentbilim Terimleri Sözlüğü kişicil sözcüğü beşeri karşılığı olarak geçiyor.
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5282
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1298

Ynt: İnsan ve türevleri

İletigönderen Toygun » 18 Ağu 2010, 15:45

İnsan yerine doğrudan kişi demek kimileyin karışıklıklar doğurabiliyor. Bunun yanına bir de er sözcüğünü ekleyerek kişier sözcüğünü kullanabiliriz sanıyorum. İnsanoğlu kişieroğlu değil kişioğlu, kişisoyu olacak yine kuşkusuz.
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5282
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1298

Ynt: İnsan ve türevleri

İletigönderen Kuşhan » 18 Ağu 2010, 21:04

Yalnık sözü Alp Er Tunga Sagusu'nda da geçer. Yalnık sözcüğünün kullanılmasından yanayım.

Ödlek küni tavratur
"Yalnguk" küçin kevretir
Erdin ajun sevritür
Kaçsa takı ertilür
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: İnsan ve türevleri

İletigönderen Toygun » 28 Ağu 2010, 13:05

кижи төpeлгeтен 1 (kiji töpelgeten 1) insanlık,beşeriyet,insan oğulları

(Tuvaca)

қалық 2 (qalıq 2) insanlar
улус ¹ (ulus ¹) insanlar
улус-чон (ulus-çon ) insanlar

(Şorca)

(albatı) insanlar
улус (ulus) insanlar
эл-јон (el-јon) insanlar
кижилик (kijilik) insanlık

(Altayca)

Bu ilişimde insan anlamında muntu sözcüğü kullanılmış. Çıkaramadım nereden geldiğini...
  • 0

En soñ Toygun tarafından 06 Eyl 2010, 20:49 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5282
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1298

Ynt: İnsan ve türevleri

İletigönderen Türkçe » 19 Şub 2013, 16:54

Toygun yazdı:қалық 2 (qalıq 2) insanlar
Qalıq olasılıkla Arapça xalq sözünün ses değişimine uğramış biçimidir. (Kazağılda xalıq, Kırgızılda kalk "halk").

Bir de Janos Eckmann'ın Çağatayıl sözlüğünde aku "şahıs, adam, insan" sözü var ancak kökenini bilmiyorum.
  • 0

Dilleri düzenleyen kurumlar bulunsa da dilin biçimini belirleyen kullanımdır. Bir sözcük bir dilde kullanımda ise o dili düzenleyen kurumun sözlüğünde olsa da olmasa da artık bir bildirme aracıdır. Yalnızca yeni sözler bulmak yerine onları kullanmak, uygulayıcı olmak durumundayız.
Türkçe
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 634
Katılım: 14 Ağu 2012, 23:27
Değerleme: 7

Ynt: İnsan ve türevleri

İletigönderen Bi50likdaha » 27 May 2013, 19:40

Arkadaşlar çok genel bakmışsınız olaya özellikle şu "yalnguk" sözcüğüne.
öd keçer, kişi tuymaz (zaman geçer, insan duymaz),
yalnguk oğlu menggü kalmas (ade(a)m oğlu (mengü) ebedi kalmaz).

Bu sözcüklerdeki "ng" nin dilimizde n harfine daha doğrusu şapkalı ne olarak gösterilen n ye evrildiğini biliyoruz , m'ninde b sesine döndüğünü.(men , ben).

Yangluk , yanluk Türk mitolojisi ile ilgilidir  yere , toprağa ilk ayak basan kişidir , ilk yörüyendir.
Bunun için Yanluk'un dengi adem ya da adam olmalıdır.

Türk mitolojisi okuyun , Türkologlardan okuyun ama kesinlikle dilinize olan seviginizi bağınızı kuvvetlendirecektir ve dille ilgili de bir çok şey öğrenip şaşıracaksınızdır da aynı öd(zaman) de :).
  • 3

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 420

Ynt: İnsan

İletigönderen betikacunu » 04 Tem 2013, 22:45

Oktay D. yazdı:Orkun yazıtları "Kül tėgin yazıtı Doğu yüzü 1. satır"

üze kȫk teñri asra yāgız yėr kılındukda ekin ara kişi oglı kılınmış. Kişi oglında üze eçüm apam Bumın Kagan İstemi Kagan olurmış.
[damga]ö z e : ke ö ök : te ng er i : sa ar a : ye i er : ki i al nt ok ad a : ek i en : ar a : ke i es i : o ag al i : ki i al an m es : ke i es i : o ag al an ad a : ö z e : c ö m : p a m : ba o m an : ka ag an : i es te m i : ka ag an : o al o ar m es : [/damga]

Burada kişioğlu "insanoğlu" dendiğine göre, doğrudan kişi kullanılabilir.


Katılıyorum OktayD. ben günlük yaşamımda kişi kullanıyorum.
  • 0

http://betikacunu.blogspot.com/

Hepinizin desteğini bekliyorum.
betikacunu
İlgili
İlgili
 
İleti: 5
Katılım: 03 Tem 2013, 10:43
Değerleme: 0

Ynt: İnsan ve türevleri

İletigönderen Toygun » 05 Tem 2013, 10:37

Evrimsel süreçteki adlandırmaları da düşünmeliyiz.

Homo erectus : Ayağa kalkan kişi anlamına geliyor. Dikelmiş ?
Neandertal : Almanya'daki Neander koyağından geliyormuş adı... İngilizcesi Niyandırtıl diye okunuyor. Hiç olmazsa böyle yazılmalı... Ya da Niyandırlı diyebiliriz.
Homo habilis : Handy man demek. İlk defâ âlet kullandığı için... Araççı ?
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5282
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1298

Ynt: İnsan ve türevleri

İletigönderen Oktay D. » 06 Tem 2013, 18:08

Almancaya uygun olarak Neanderli dénebilirdi, ancak bu kullanım sanki oranıñ yérlisini añlatmak için gibi duruyor. Oysa Neander üzerinden türetim yapmak gereğinde değiliz.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8285
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5368

Ynt: İnsan ve türevleri

İletigönderen BoZCiN » 09 Ağu 2013, 01:49

kaynağı aramama rağmen bulamadım ama bir dönem insan için "kişin" sözcüğünün de önerildiğini okumuştum.
  • 0

Üyelik görseli
BoZCiN
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 204
Katılım: 01 Tem 2008, 20:55
Değerleme: 66

İnsan sözcüğü yerine

İletigönderen talay01 » 26 Mar 2017, 18:46

Benim düşüncem insan sözcüğü için turetme yaparken insanın özelliklerini kullanmaktır.
Benimde önerim ö- düşünce bilincinde olmak fiilinden
-gan -gen o işi yapan eki kullanılarak
Ögen = Düşünce bilincinde olan yani = İnsan sözcüğü türetilebilinir.
  • 1

talay01
talay kömen
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 25
Katılım: 22 Mar 2017, 21:44
Değerleme: 8

Ynt: insan ve türevleri

İletigönderen EftalBARLAS » 31 Tem 2019, 00:59

Deniz Karakurt Türk Söylence Sözlüğünde Adem için Elley Han Havva için Ecey demiş. Ayrıca Adem için Törüngey ve Targutay demiş. Törüngey türemek kökünden ve ayrıca Türk ile aynı kökten gelmiştir diyor. Targutay icinse tarım yapmak ve Tangrı Tay yani Tanrının oğlundan gelir demiştir. Bence Adem yerine Torüngey denmeli.

Adam sözcüğü yerine kişi kelimesinin daha iyi oturacağını düşünüyorum. Deniz Karakurt sözlükte Adam için Kişi Kadın içinse Dişi dendiğinden bahsetmiş. Bizim de günlük kullanımlarımız için daha uygun olduğunu düşünüyorum.

İngilizcedeki human yerineyse eskiden Er dendiğinden bahsediyor. Er'in gunümüzde ne kadar kullanabiliriz bilmem ama Yalnuk şu durumda human sözcüğünün karşılığı olsun derim. Person kelimesinin karşılığı olarak da kişi öneririm.
  • 0

EftalBARLAS
İlgili
İlgili
 
İleti: 11
Katılım: 31 Tem 2019, 00:33
Değerleme: 6

Ynt: insan ve türevleri

İletigönderen Yiğit98 » 24 Ağu 2019, 16:57

Yanlışım varsa düzeltin:
Adam: Kişi,

Kadın: Dişi

Adem: Yanlık, Torüngey

Adem oğlu: Yalnık oğlu

İnsan: Kişi, Kun, Yalnık

İnsanlık: Kunluk

İnsancıl: Kişicil, Kuncul

İnsanoğlu: Kişioğlu

İnsaniyetli: Kişilikli

İnsaniyetsiz:
Kişiliksiz
  • 0

Yiğit98
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 171
Katılım: 21 Tem 2019, 20:35
Değerleme: 68

Ynt: insan ve türevleri

İletigönderen bensay » 24 Ağu 2019, 17:15

"kişilikli, kişiliksiz" doğrudan "karakterli, karaktersiz" çağrışımı yaptığından yerine başka sözler denenmeli
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2863
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1427

Önceki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

cron
Reputation System ©'