Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

iş adamı / iş insanı türündeki sözler

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: iş adamı / iş insanı türündeki sözler

İletigönderen kuluduk » 05 Kas 2018, 00:39

hskizilcik yazdı:
kuluduk yazdı:iş eri
İş adamı, iş ehli, elinden iş gelir, iş başaran. (Tarama Sözlüğü)

Kadın olunca iş kadını deniyor zaten.


Sorun da bu. Türkçede cinsiyete göre meslek adı olmaz. bu Türkçenin yapısına aykırı. O yüzden her iki cinsiyeti de içeren tek bir ad kullanılmalı.
Cinsiyete göre meslek adı olmaz diye bir kaide yoktur. Türkçe sözcüklerde cinsiyet yoktur kavramı vardır. Kadın öğretmen gibi cinsiyet belirten kelimeler zaten mesleklerle birlikte kullanıyor. Kavramları birbirine karıştırmayın.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Ynt: iş adamı / iş insanı türündeki sözler

İletigönderen kuluduk » 05 Kas 2018, 00:41

Oktay D. yazdı:Nişanyan'da da söylendiği gibi adam sözcüğü "toprak" añlamında bir sözcüktür. İngilizce human (insan), Latince huomos (insan, erkek) sözcükleri de "toprak, humus" añlamındadır.

Nişanyan Akkadcadaki adamu "kişi" sözünü bilmiyor herhalde.
Ekleme: Böyle bir açıklama Douglas Harper'ın sözlüğünde de bulunuyor. Nişanyan muhtemelen oradan almış.
Ekleme 2: Akkadcada adamatu "koyu kırmızı (toprak)" demekmiş. İslam Ansiklopedisi'nde "Bazıları, Âdem kırmızı topraktan (adamah) yaratıldığı için ona, “kırmızı” mânasına gelen Adam adının verildiğini ileri sürmüşlerse de bu görüş ilgi görmemiştir." denilmekte.
  • 0

En soñ kuluduk tarafından 05 Kas 2018, 00:57 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Ynt: iş adamı / iş insanı türündeki sözler

İletigönderen hskizilcik » 05 Kas 2018, 00:56

kuluduk yazdı:
hskizilcik yazdı:
kuluduk yazdı:iş eri
İş adamı, iş ehli, elinden iş gelir, iş başaran. (Tarama Sözlüğü)

Kadın olunca iş kadını deniyor zaten.


Sorun da bu. Türkçede cinsiyete göre meslek adı olmaz. bu Türkçenin yapısına aykırı. O yüzden her iki cinsiyeti de içeren tek bir ad kullanılmalı.
Cinsiyete göre meslek adı olmaz diye bir kaide yoktur. Türkçe sözcüklerde cinsiyet yoktur kavramı vardır. Kadın öğretmen gibi cinsiyet belirten kelimeler zaten mesleklerle birlikte kullanıyor. Kavramları birbirine karıştırmayın.



Çok yanlış... Türkçede meslek adları cinsiyete göre ayrılmaz. Yani müdür / müdire örneği gibi erillik dişillik ekleri olmadığı gibi, policeman / policewoman gibi de ayrılmaz. Bu Altay dillerinin ortak özelliğidir. Sıfat vererek cinsiyet belirtmek ayrı iştir. Kadın ögretmen demekle ögretmenlik mesleği için erkek ve kadına ayrı meslek adı vermek çok başka iş. Asıl siz kavramları karıştırmayın.
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Dérnek Üyesi
 
İleti: 152
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 185

Ynt: iş adamı / iş insanı türündeki sözler

İletigönderen kuluduk » 05 Kas 2018, 00:59

hskizilcik yazdı:Çok yanlış... Türkçede meslek adları cinsiyete göre ayrılmaz. Yani müdür / müdire örneği gibi erillik dişillik ekleri olmadığı gibi, policeman / policewoman gibi de ayrılmaz. Bu Altay dillerinin ortak özelliğidir. Sıfat vererek cinsiyet belirtmek ayrı iştir. Kadın ögretmen demekle ögretmenlik mesleği için erkek ve kadına ayrı meslek adı vermek çok başka iş. Asıl siz kavramları karıştırmayın.
Bakın müdür-müdire örneği meslek adı ile ilgili değil sözcüklerde cinsiyet bulunmaması ile ilgilidir. Meslek adının sonuna +e eki getirilerek müennes yapmak gibi bir durum Türkçede yoktur. Hâlâ kavramları karıştırmaya devam ediyorsunuz.

Ekleme: İş eri ve iş kadını benim ihdas ettiğim sözler değildir. Her ikisi de sözlüklerde kayıtlı olan sözlerdir. Bu bile tek başına iddianızın yersizliğini ispata yeterlidir.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Ynt: iş adamı / iş insanı türündeki sözler

İletigönderen hskizilcik » 05 Kas 2018, 01:06

kuluduk yazdı:
hskizilcik yazdı:Çok yanlış... Türkçede meslek adları cinsiyete göre ayrılmaz. Yani müdür / müdire örneği gibi erillik dişillik ekleri olmadığı gibi, policeman / policewoman gibi de ayrılmaz. Bu Altay dillerinin ortak özelliğidir. Sıfat vererek cinsiyet belirtmek ayrı iştir. Kadın ögretmen demekle ögretmenlik mesleği için erkek ve kadına ayrı meslek adı vermek çok başka iş. Asıl siz kavramları karıştırmayın.
Bakın müdür-müdire örneği meslek adı ile ilgili değil sözcüklerde cinsiyet bulunmaması ile ilgilidir. Meslek adının sonuna +e eki getirilerek müennes yapmak gibi bir durum Türkçede yoktur. Hâlâ kavramları karıştırmaya devam ediyorsunuz.


İyi okuyun. Böyle bir durum olmadığı gibi... dedim. Devamında ise diğer durumu açıkladım. Yani sizin dediğiniz yok. Bu olmadığı gibi, diğeri de yok. Yani policeman / policewoman gibi kadın erkek adlarına ilişkin sözler, meslek ad ve sıfatlarında bulunmaz. Cinsiyet adını başa koyarak o meslekteki bir cinsiyet grubunu belirtmekle, mesleğin adı içine cinsiyeti koymak başka şey.
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 152
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 185

Ynt: iş adamı / iş insanı türündeki sözler

İletigönderen hskizilcik » 05 Kas 2018, 01:08

Sözlükleri yazanlar insan değil mi ki hata yapmasınlar? Yoksa neler neler vae hatalı o sözlüklerde.
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 152
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 185

Ynt: iş adamı / iş insanı türündeki sözler

İletigönderen kuluduk » 05 Kas 2018, 01:11

hskizilcik yazdı:
kuluduk yazdı:
hskizilcik yazdı:Çok yanlış... Türkçede meslek adları cinsiyete göre ayrılmaz. Yani müdür / müdire örneği gibi erillik dişillik ekleri olmadığı gibi, policeman / policewoman gibi de ayrılmaz. Bu Altay dillerinin ortak özelliğidir. Sıfat vererek cinsiyet belirtmek ayrı iştir. Kadın ögretmen demekle ögretmenlik mesleği için erkek ve kadına ayrı meslek adı vermek çok başka iş. Asıl siz kavramları karıştırmayın.
Bakın müdür-müdire örneği meslek adı ile ilgili değil sözcüklerde cinsiyet bulunmaması ile ilgilidir. Meslek adının sonuna +e eki getirilerek müennes yapmak gibi bir durum Türkçede yoktur. Hâlâ kavramları karıştırmaya devam ediyorsunuz.


İyi okuyun. Böyle bir durum olmadığı gibi... dedim. Devamında ise diğer durumu açıkladım. Yani sizin dediğiniz yok. Bu olmadığı gibi, diğeri de yok. Yani policeman / policewoman gibi kadın erkek adlarına ilişkin sözler, meslek ad ve sıfatlarında bulunmaz. Cinsiyet adını başa koyarak o meslekteki bir cinsiyet grubunu belirtmekle, mesleğin adı içine cinsiyeti koymak başka şey.
Bakın müdürlük derseniz bu meslek adıdır. Müdür ve müdire Arapçadan alıntı, o mesleği icra eden kişileri ifade etmek için kullanılan sözlerdir. Aktör/aktris gibi Avrupa'dan alınma sözler de bu şekilde kullanılmaktadır. Türkçede bu şekilde eril bir kökten dişil sözcük türetme yoktur. Yoksa mesleği icra eden kişi vurgulanmak isteniyorsa iş adamı / iş kadını gibi kullanımlar mevcuttur. Böyle bir kullanım yoktu da ben uyduruyormuşum gibi böyle apaçık ortada olan bir şeyi benimle tartışmaya çalışıyorsunuz.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Ynt: iş adamı / iş insanı türündeki sözler

İletigönderen kuluduk » 05 Kas 2018, 01:13

hskizilcik yazdı:Sözlükleri yazanlar insan değil mi ki hata yapmasınlar? Yoksa neler neler vae hatalı o sözlüklerde.
Sözlüğü yazan kişi bu sözü kendisi mi ihdas ediyor zannediyorsunuz?
6812_2.gif
6812_2.gif (18.33 KiB) 103 kéz görüntülendi
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Ynt: iş adamı / iş insanı türündeki sözler

İletigönderen toorku » 05 Kas 2018, 01:14

ingilizcesini soyleidm zaten ona birebir ceviri karsilikda isli kisidir (busyness-isli-islik, man-kisi), ingilizcede makul olan bizde neden olmasin bu anlamda



hskizilcik yazdı:
toorku yazdı:aslında ingilizcesinden birebir yapılan çevirisi türkçe açısından en uygunu olur ama tercih edililir mi

işli kişi
business man


işkuran
iş adamı


işivar
iş adamı


İşi olan kişiye işli kişi veya işivar denir, iş adamına değil. Yani öğretmenin de işi vardır. İş kuran ise yalnızca kurucu kişidir. Oysa iş adamı, yönetici de olabilir. İlla patron olmak veya işi kurmuş olmak zorunda değil.
  • 0

noktasızlaştıramalandıramadıklarımızdanmısınız
toorku
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 915
Katılım: 17 Ara 2014, 20:50
Değerleme: 1247

Ynt: iş adamı / iş insanı türündeki sözler

İletigönderen kuluduk » 05 Kas 2018, 01:51

toorku yazdı:ingilizcesini soyleidm zaten ona birebir ceviri karsilikda isli kisidir (busyness-isli-islik, man-kisi), ingilizcede makul olan bizde neden olmasin bu anlamda

business - iş (iş adamının mesleğinin adı)
businessman - iş eri
businesswoman - iş kadını

Gayet uyumlu.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Ynt: iş adamı / iş insanı türündeki sözler

İletigönderen datadeveb » 05 Kas 2018, 03:10

iş adamı
iş kadını
iş edici (insan veya aygıt, makine gibi bir şey olup olmadığına bakmaksızın kullanılır)
işyeri edici (işin yöneticisi)
işyeri edisi (işyeri sahibi)
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 496
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 307

Ynt: iş adamı / iş insanı türündeki sözler

İletigönderen kuluduk » 05 Kas 2018, 06:06

Bu arada bazı dillerde iş adamı anlamında kullanılan sözcükler "ticaret yapan, ticaretçi, tacir" anlamındadır. Bu açıdan bakınca alverci kelimesi de böyle bir anlamda kullanılabilir.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Ynt: iş adamı / iş insanı türündeki sözler

İletigönderen Oktay D. » 05 Kas 2018, 09:25

hskizilcik yazdı:Yani policeman / policewoman gibi kadın erkek adlarına ilişkin sözler, meslek ad ve sıfatlarında bulunmaz.

kuduluk haklı. Türkçede cinsiyetleri ayıran meslek/makam adları var. Elbette ek düzeyinde bunu yapmanıñ yolu yok, ancak añlam olarak var. Örneğin Eski Türkçede kan/kagan ile katun/kagatun, beg ile begüm; Türkiye Türkçesinde iş adamı ile iş kadını, bilim adamı, vb.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7834
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4287

Ynt: iş adamı / iş insanı türündeki sözler

İletigönderen ulduzéver » 05 Kas 2018, 09:26

Oktay D. yazdı:Nişanyan'da da söylendiği gibi adam sözcüğü "toprak" añlamında bir sözcüktür. İngilizce human (insan), Latince huomos (insan, erkek) sözcükleri de "toprak, humus" añlamındadır. İbranî dinlerde insan ırkı topraktan yaratıldığı için hem insan ırkına hem de ilk insana adam/adem dénmiş. Kaldı ki Kur'an'da adem sözcüğü hem özel ad olarak hem de cins adı olarak geçer. Adem peygamberiñ adı, özünde cins adından geliyor kısacası. iş adamı sözündeki adam sözcüğü de açık olarak Adem peygamberiñ adından değil, cins adı olan adem (insan ırkı) sözcüğünden geliyor.

Tüm özel adlar zaten sıradan bir addan gelir. Özel adı çevirmediğimiz durumlarda, o adı taşıyan kişiniñ anısına bırakmış oluyoruz. Örneğin Röntgen çekimi sözündeki Röntgen özel bir addır ve çevrilmez çünkü bu çekimi ilk bulan kişiniñ soyadı Röntgen olduğu için böyle kullanıyoruz, yani buradaki Röntgen sözcüğünüñ, kendi köken añlamıyla ilgisi yok. Oysa iş adamı sözündeki adam sözcüğü köken añlamıyla (insan) ilgilidir.

iş adamı söylendiği üzere iş kuran démek déğildir. İş getirendir, iş sağlayandır, iş bağlayandır.
iş uzmanı
iş adamı/kadını, iş bağlama veya sağlama koñusunda uzman kişi


Peki uzman sözcüğü doğru bir türetim mi?
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 650
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 577

Ynt: iş adamı / iş insanı türündeki sözler

İletigönderen ulduzéver » 05 Kas 2018, 10:12

iş bireyi
iş adamı

Ayrıca öñder sözcüğünden esinle:
işter
iş adamı
  • 3

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 650
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 577

ÖncekiSoñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 12 konuk

Reputation System ©'