Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Osmanlıca'nın İmparatorluk Dili Olduğunu İleri Sürenler!

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Osmanlıca'nın İmparatorluk Dili Olduğunu İleri Sürenler!

İletigönderen binsozcuk » 24 Ağu 2019, 13:30

Birkaç yerde rastladım, Osmanlıca imparatorluk dilidir, bu yüzden yabancı sözcüklerin bu dilde yer alması son derece doğaldır, işte Arapçada İngilizce de böyle dillerdir diye konuşmalarını sürdürüyorlar.

Kendime göre birkaç şey söylemek istiyorum, ilk duyuşta mantıklı gibi görünen bu saçmalıklara karşı siz de yanıt verirken kullanabilirsiniz.

Birincisi Osmanlıca diye bir dil yok, Osmanlıca aslında Arapça ve Farsça sözcüklerin, yer yer de yine bu dillerin bazı dilbilgisi kurallarının içine doldurulduğu Türkçe. Arapça harflerle (damgalar) yazılması bu yanılgıyı besliyor. Her yabancı dille Osmanlıca gibi bir şey yapabilirsiniz.

İngilizce'yle yapılan Osmanlıca örneği:
"Prezentasyonumun ded laynı için cateringle telefonlaşıp taxiyle plazaya gittim."

İkincisi imparatorluk dili diye bir şey var ve bir dilin imparatorluk dili olması için aşağıdaki özelliği taşıması gerekiyor. Eğer bir dil ana dili o dil olmayan ülkelerde ana dil olarak konuşuluyorsa o dil imparatorluk dilidir. Osmanlı Türkçe'yi yayamadığı/yaymadığı için böyle bir dil değil.

Bu çok çok can sıkıcı ve çok çok üzücü bir tanım, çünkü Osmanlı yöneticileri bu bilince sahip olsalardı şimdi Türkçe 30'dan fazla ülkede anadil olarak konuşulabilirdi. Osmanlıyı çok insancıl bir yönetim olarak düşünmeyin, tam tersine çağın gerekliliklerine uyan şu anda bize son derece ters ve acımasız gelecek bir çok uygulamaları vardı. Demek istediğim insancıl oldukları için zorla insanların dillerini değiştirmemişler diye düşünmeyin, sadece bu bilinçte ve dünya görüşünde değillerdi.

Çok üzücü ki Osmanlı geleceği okumakta başarılı değildi. Aşağıda başarılı olanları da bulabilirsiniz, hepsi de ayakta kalmayı başardı.

Düşünsesine şu anda bizim konuştuğumuz Türkçe'yi konuşan 400 milyon insan yaşasaydı etki alanımız ne olurdu. Örneğin bu yazışmalığın kullanıcı sayısı kendinden katbekat artardı. Türkçe yazılanlar, çekilenler, çizilenler, üretilenler çok daha büyük bir alana yayılırdı.

ŞİMDİ, o zaman hangi diller tanımdaki gibi diller dersek, aşağıdaki diller öyle.

İSPANYOLCA
İspanya, ele geçirdiği yerlerde kendi dilini yaydı. Bugün İspanyolca 500 milyona yakın insanın 20'den fazla ülkede anadili. DÜŞÜNÜN, dünyada çok satılan birçok kitabın yazarı İspanyol. Nedeni belli.

İNGİLİZCE
50'ye yakın ülkede ana dil veya devlet dili.

PORTEKİZCE
7-8 ülkede ana dil veya devlet dili.

FRANSIZCA
20'ye yakın ülkede ana dil veya devlet dili.
  • -7

binsozcuk
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 56
Katılım: 23 Ağu 2019, 10:43
Değerleme: 38

Ynt: Osmanlıca'nın İmparatorluk Dili Olduğunu İleri Sürenler

İletigönderen jikme-jik » 25 Ağu 2019, 08:20

Son zamanlarda forumda cefengiyat danışanlar çoğalmağa başladı.

Bir kere Osmanlı devrinde halkın konuştuğu Türkçede Arapça ve Farsça sözcükler ağırlıkta değildi. Bu konuda tarih ve Türkoloji gibi sahalarda tahsil almayan insanlar yalan yanlış konuşabiliyor. Bu insanlar divan şairlerinin ve münşilerin dilini Osmanlıca sanabiliyor.

Şimdi mesela bugünkü Türkiye Türkçesinde yazılmış bir tıp kitabını veya diplomatik bir metni incelediğinizde çet el dillerinden alınma ve halk tarafından fazla bilinmeyen sözler ağırlıkta olabilir. Buna bakarak Türkiye Türkçesinde bu sözlerin ağırlıkta kullanıldığını söylemek nasıl yanlış olursa Osmanlı Türkçesiyle yazılmış şiir ve inşa üzerinden Osmanlı Türkçesinde Arapça ve Farsça sözlerin ağırlıkta olduğunu söylemek de yanlış olur. Osmanlı devrinde Arapça ve Farsça bilmek bir tür statü göstergesi veya prestij gibi görüldüğünden okumuş kesim hal-hatır sorarken bile "mizâc-ı âliniz eyidir inşallâh" gibi ifadeler kullanabilse de halk arasında kullanılan ifadeler bugünkü Türkiye Türkçesinden pek de farklı değildi.

Türkçenin İspanyolca ve İngilizce gibi başka ülkelerde yaygın olmamasının sebebi ise Osmanlı devletinin şuursuzluğuyla alakalı bir yağday değildir. Bir kere Osmanlı devletinin sınırlarının ulaştığı yerlerde Osmanlı Türkçesi ile tedrisat yapılmaktaydı. Bunun da en basit ispatı şudur: Bugün çok çeşitli Arap lehçelerinde ve Balkan dillerinde Türkçe menşeli sözler ve ekler kullanılmaktadır. Mesela isimden isim yapan +CI eki bazı Arap lehçelerinde ve Balkan dillerinde karşımıza çıkmaktadır. Şayet halk arasında Türkçe öğrenilmeseydi ve bilinmeseydi bu kadar kelime ve ek başka lisanlara nasıl geçebilirdi?

Ayrıca 1600'lü yıllardan itibaren batılılar tarafından hazırlanmış Türkçe-İtalyanca, Türkçe-İngilizce vb. sözlükler de Türkçenin Osmanlı devrinde çet elliler tarafından öğrenilmek istenen bir dil hâline geldiğini göstermektedir.

Bugün İspanyolcanın ve İngilizcenin resmî dil olduğu pek çok ülke baştan İspanya'ya ve İngiltere'ye bağlı sömürge devletler olarak kurulmuştur ve hatta birçoğunun topraklarında Avrupalılar gelmeden önce kurulmuş devlet bile olmamıştır. Osmanlı devleti sömürgeci Avrupalılar gibi demografik yapıyı değiştirmek üzere yerli halkı katletmemiştir. Bundan dolayı Osmanlının "bilinçsiz" olduğunu söyleyen aslında bu konuda kendisi şuursuz konuşmuş olmaktadır. Osmanlı devletinin parçalanmasında milliyetçilik akımlarının tesiri olmuş ve eski Osmanlı topraklarında kurulan yeni devletlerde Türkçe konuşan ahali göç ve mübadele gibi sebeplerle azalmıştır. Halbuki eski İspanyol ve İngiliz sömürgelerinde demografik yapıyla oynandığı için yerli halkın milliyetçilik akımlarıyla değil daha çok köleliğe ve sömürüye karşı başlatılan isyanlarla bağımsızlık elde edilmiştir.
  • 5

jikme-jik
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 31
Katılım: 24 Nis 2010, 17:18
Değerleme: 17

Ynt: Osmanlıca'nın İmparatorluk Dili Olduğunu İleri Sürenler

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 25 Ağu 2019, 16:13

Osmanlıca = %20-25'i Türkçe olan, bir sürü Arapça ve Farsça sözcük barındıran, sarayda aydınların kullandığı dil

Osmanlı Türkçesi = Osmanlı döneminde yaşayan yerli halkın (Türklerin) konuştuğu %60-70 Türkçe olan Türk dili

Osmanlıca da Osmanlı Türkçesi de "var"dır.

Dipçe: Yüzdeleri bir kaynaktan almayarak kişisel düşüncelerime göre yazdım.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1306
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 778

Ynt: Osmanlıca'nın İmparatorluk Dili Olduğunu İleri Sürenler

İletigönderen Oktay D. » 25 Ağu 2019, 16:52

Dilbiliminde 12.yy ile 19.yy arasında bu topraklarda koñuşulan dile Eski Anadolu Türkçesi dénir; erken, klasik ve geç diye üç döneme ayrışır. Özünde Osmanlıca veya Osmanlı Türkçesi diye ayrı bir dil/lehçe yok, sadece ayrı bir jargon var, ona Osmanlıca (veya Osmanlı Türkçesi) diyoruz.

Bu jargonu belki divân şâirleri, kimi devletliler, kimi aydıñlar kullanmış ve geliştirmiş olsa da géñel koñuşulan ve fermanlarıñ yazıldığı dil, bugünkü dilimizden pek farklı déğil, yukarıda jikme-jik üyemiziñ bélirttiği üzere. Soñuçta bugün birçok meslek öbeğinde bu tür karmaşık dilli jargonlar ortaya çıkabiliyor, soñra geçip gidiyor.

Kaldı ki Osmanlıdaki bu Arapça-Farsça ağırlıklı bu jargon, yalñızca Geç Eski Anadolu Türkçesi döneminde oluşup Dil Devrimi'yle yitmiştir.
  • 3

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8285
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5368

Ynt: Osmanlıca'nın İmparatorluk Dili Olduğunu İleri Sürenler

İletigönderen binsozcuk » 25 Ağu 2019, 18:56

Oktay D. yazdı:Dilbiliminde 12.yy ile 19.yy arasında bu topraklarda koñuşulan dile Eski Anadolu Türkçesi dénir; erken, klasik ve geç diye üç döneme ayrışır. Özünde Osmanlıca veya Osmanlı Türkçesi diye ayrı bir dil/lehçe yok, sadece ayrı bir jargon var, ona Osmanlıca (veya Osmanlı Türkçesi) diyoruz.

Bu jargonu belki divân şâirleri, kimi devletliler, kimi aydıñlar kullanmış ve geliştirmiş olsa da géñel koñuşulan ve fermanlarıñ yazıldığı dil, bugünkü dilimizden pek farklı déğil, yukarıda jikme-jik üyemiziñ bélirttiği üzere. Soñuçta bugün birçok meslek öbeğinde bu tür karmaşık dilli jargonlar ortaya çıkabiliyor, soñra geçip gidiyor.

Kaldı ki Osmanlıdaki bu Arapça-Farsça ağırlıklı bu jargon, yalñızca Geç Eski Anadolu Türkçesi döneminde oluşup Dil Devrimi'yle yitmiştir.


TürkçeSözlük78 yazdı:Osmanlıca = %20-25'i Türkçe olan, bir sürü Arapça ve Farsça sözcük barındıran, sarayda aydınların kullandığı dil

Osmanlı Türkçesi = Osmanlı döneminde yaşayan yerli halkın (Türklerin) konuştuğu %60-70 Türkçe olan Türk dili

Osmanlıca da Osmanlı Türkçesi de "var"dır.

Dipçe: Yüzdeleri bir kaynaktan almayarak kişisel düşüncelerime göre yazdım.


Sanırım ilk başlıkta kendimi doğru anlatamadım, ancak ben de sizin yazdığınız bu bilgilere katılıyorum.

Benim anlatmak istediğim Osmanlıca anadil ve Türkçe bilincinden yoksun olduğu için Türkçe'yi olanağı varken çevredeki ülkere yaymadı. Türkçe'yi ele geçirdiği tüm yerlerde zorunlu yapabilir ve bunu son derece sıkı biçimde denetleyebilirdi.
  • 1

binsozcuk
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 56
Katılım: 23 Ağu 2019, 10:43
Değerleme: 38

İletiThis post was deleted by Oktay D. on 25 Ağu 2019, 19:05.
Gérekçe: tekrar

Ynt: Osmanlıca'nın İmparatorluk Dili Olduğunu İleri Sürenler

İletigönderen binsozcuk » 25 Ağu 2019, 19:12

jikme-jik yazdı:Son zamanlarda forumda cefengiyat danışanlar çoğalmağa başladı.

Bir kere Osmanlı devrinde halkın konuştuğu Türkçede Arapça ve Farsça sözcükler ağırlıkta değildi. Bu konuda tarih ve Türkoloji gibi sahalarda tahsil almayan insanlar yalan yanlış konuşabiliyor. Bu insanlar divan şairlerinin ve münşilerin dilini Osmanlıca sanabiliyor.

Şimdi mesela bugünkü Türkiye Türkçesinde yazılmış bir tıp kitabını veya diplomatik bir metni incelediğinizde çet el dillerinden alınma ve halk tarafından fazla bilinmeyen sözler ağırlıkta olabilir. Buna bakarak Türkiye Türkçesinde bu sözlerin ağırlıkta kullanıldığını söylemek nasıl yanlış olursa Osmanlı Türkçesiyle yazılmış şiir ve inşa üzerinden Osmanlı Türkçesinde Arapça ve Farsça sözlerin ağırlıkta olduğunu söylemek de yanlış olur. Osmanlı devrinde Arapça ve Farsça bilmek bir tür statü göstergesi veya prestij gibi görüldüğünden okumuş kesim hal-hatır sorarken bile "mizâc-ı âliniz eyidir inşallâh" gibi ifadeler kullanabilse de halk arasında kullanılan ifadeler bugünkü Türkiye Türkçesinden pek de farklı değildi.

Türkçenin İspanyolca ve İngilizce gibi başka ülkelerde yaygın olmamasının sebebi ise Osmanlı devletinin şuursuzluğuyla alakalı bir yağday değildir. Bir kere Osmanlı devletinin sınırlarının ulaştığı yerlerde Osmanlı Türkçesi ile tedrisat yapılmaktaydı. Bunun da en basit ispatı şudur: Bugün çok çeşitli Arap lehçelerinde ve Balkan dillerinde Türkçe menşeli sözler ve ekler kullanılmaktadır. Mesela isimden isim yapan +CI eki bazı Arap lehçelerinde ve Balkan dillerinde karşımıza çıkmaktadır. Şayet halk arasında Türkçe öğrenilmeseydi ve bilinmeseydi bu kadar kelime ve ek başka lisanlara nasıl geçebilirdi?

Ayrıca 1600'lü yıllardan itibaren batılılar tarafından hazırlanmış Türkçe-İtalyanca, Türkçe-İngilizce vb. sözlükler de Türkçenin Osmanlı devrinde çet elliler tarafından öğrenilmek istenen bir dil hâline geldiğini göstermektedir.

Bugün İspanyolcanın ve İngilizcenin resmî dil olduğu pek çok ülke baştan İspanya'ya ve İngiltere'ye bağlı sömürge devletler olarak kurulmuştur ve hatta birçoğunun topraklarında Avrupalılar gelmeden önce kurulmuş devlet bile olmamıştır. Osmanlı devleti sömürgeci Avrupalılar gibi demografik yapıyı değiştirmek üzere yerli halkı katletmemiştir. Bundan dolayı Osmanlının "bilinçsiz" olduğunu söyleyen aslında bu konuda kendisi şuursuz konuşmuş olmaktadır. Osmanlı devletinin parçalanmasında milliyetçilik akımlarının tesiri olmuş ve eski Osmanlı topraklarında kurulan yeni devletlerde Türkçe konuşan ahali göç ve mübadele gibi sebeplerle azalmıştır. Halbuki eski İspanyol ve İngiliz sömürgelerinde demografik yapıyla oynandığı için yerli halkın milliyetçilik akımlarıyla değil daha çok köleliğe ve sömürüye karşı başlatılan isyanlarla bağımsızlık elde edilmiştir.


Cefengiyat ne anlamam, ama karşıdaki kişiyi küçümseyen birini anlarım.

Çoğunlukla düşünceleri önemsiz kişiler arasından çıkar.

Şimdi, Osmanlıca veya Osmanlı Türkçesi konusunda söylemek istediklerimi yanlış anlatmışım, onu diğer yorumlarımda yazdım.

Osmanlı nereden bakarsan bak Türkçe bilincinden yoksundu, elinde altından bir olanak vardı. Yüzyıllarca yıl yönettiği topraklarda Türkçe'yi zorunlu yapabilirdi, bunu en etkili biçimde denetlerdi. Böylece ileride bu topraklardan çekilmek zorunda kalsa bile etkisini sürdürürdü.

Bu doğru veya yanlış tartışılır, ancak yapılsaydı şu anda ana dili olarak Türkçe konuşan 200 milyondan fazla kişi olurdu, bu da nereden yorumlarsanız yorumlayın güzel bir şey olurdu.

Dönemin uygun olmadığı için bunun olanaksız olduğunu söyleyebilirsiniz, öte yandan Osmanlı diğerlerinden daha iyi ve uysaldı vb. şeylere inanmak gerçekçi değil. Bir kere yeniçeri diye bir yapı var, ayrıntısı bilmem ama yeniçeri ocağının olduğu yüzyıllar boyunca belki yüzbinlerce belki milyona yakın çocuk zorla (güzelikle?) ailesinden alınıp önce müslüman yapılmış, sonra çeri yapılmış...

Ben gerçekçi yaklaşıyorum, o dönemin uygulaması olarak belki iyi tarafları bile vardır, ancak günümüze göre son derece acımasız bir uygulama. Bunu yapan Türkçe'yi zorunlu dil yapabilirdi.

Sömürge devletlerinin gittiği yerde devletler vardı, ancak aynı Osmanlı'nın ele geçirdiği yerlerde üstün olduğu gibi onlar da üstündüler, Osmanlı'dan farklı olarak kendi dillerini yayma bilincindeydiler. Başka birçok açıklaması olabilir, belki Osmalı sadece daha fazla vergi alabilmek için bile ele geçirdiği yerdeki halklara fazla yüklenmiştir.

Ancak yineleyerek söylüyorum, nedeni ne olursa olsun Osmanlı Türkçe'yi önemli de bulmamıştır değerli de bulmamıştır. Aralarında eminim bu konuda da iyi yöneticiler vardır, ancak etkili olamamışlar.

Osmanlı'nın Türkçe ve anadil konusunda yanıldığı ortaya çıkmış işte, uzatmaya ne gerek var. Çok başarıları da var, ancak bu konu kötü olduklarından.

Atalarımızın yaptığı yanlışlardan gerekli deneyimi çıkararak ona göre geleceği kurmamız gerek. Bu kadar işte.
  • -5

binsozcuk
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 56
Katılım: 23 Ağu 2019, 10:43
Değerleme: 38

Ynt: Osmanlıca'nın İmparatorluk Dili Olduğunu İleri Sürenler

İletigönderen binsozcuk » 25 Ağu 2019, 19:45

binsozcuk yazdı:
jikme-jik yazdı:Şimdi mesela bugünkü Türkiye Türkçesinde yazılmış bir tıp kitabını veya diplomatik bir metni incelediğinizde çet el dillerinden alınma ve halk tarafından fazla bilinmeyen sözler ağırlıkta olabilir. Buna bakarak Türkiye Türkçesinde bu sözlerin ağırlıkta kullanıldığını söylemek nasıl yanlış olursa Osmanlı Türkçesiyle yazılmış şiir ve inşa üzerinden Osmanlı Türkçesinde Arapça ve Farsça sözlerin ağırlıkta olduğunu söylemek de yanlış olur.


- Devletin yazışması öyle.
- Sarayda öyle konuşmak yaygın ve destekleniyor.
- Verilen eğitim öyle.
- En çok bilinen yazarların/şairlerin yazdıkları kurgu veya kurgu dışı ürünler de öyle.
- Türkçe konuşuyor diye halkı küçümsemek de onlarda.

Durum sizin dediğiniz o dönemde yazan birkaç uzmanlık alanındaki eser işi değil. Bana göre Osmanlı kendi dilinden kopmuş, hatta kendi dilini satmış. Bu kopuş ve satış ilerledikçe de yıkılmış gitmiş.

Keşke kurduğumuz en büyük devlet Türkçe bilincinde olsaydı diye üzülüyorum, olay bu.

Yine durum böyleyken Osmanlı'da Türkçe bilinci yoktu demenin neresi yanlış?
  • -5

binsozcuk
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 56
Katılım: 23 Ağu 2019, 10:43
Değerleme: 38


Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 8 konuk

Reputation System ©'