Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

ve bağlacı

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: ve bağlacı

İletigönderen Algan Batur » 22 Mar 2020, 16:12

bensay yazdı:ulayı sözcüğünün kurallı kısalması "ulay" biçiminde olacaktır


Günlük hayatta "uğ"
Resmî yazışmalarda ulay/ulayı demeyi düşünüyorum.
  • 5

Asırlar bize yaştır,
Kemal ülküye baştır.
Bize yol göster Kemal,
Anayurda ulaştır.
Üyelik görseli
Algan Batur
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 354
Katılım: 19 Mar 2020, 21:02
Değerleme: 26

Ynt: ve bağlacı

İletigönderen Oktay D. » 25 Mar 2020, 11:45

Başlıklar birleştirilmiştir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8502
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5956

Ynt: ve bağlacı

İletigönderen datadeveb » 30 Mar 2020, 04:10

POQAPOQ
Xorazmni ajoyib o'yini bu paqa-paq
Qizdiradi bayramu to'yini bu paqa-paq
N-T
Poqa-poq Poqa poq
Qizdiradi Poqa poq
Poqa poq Powa poq
Oynatadi Poqa poq

Qum pishigi chag'aliaq
Bir yonda u biryonda
Dangi toyi topiimas
Bir o’ zi bu jahonda
N-T
Poqa-poq Poqa poq
Qizdiradi Poqa poq
Poqa poq Powa poq
Oynatadi Poqa poq

Chog'irmani silkstib
Oynab ketar Buvolo
Bir birina basma bas
Qolishmidi momolo
Bedanani sasinin
Sayraydi soza qoshib
Diling yayrab ketadi
Joshib ketasan joshib
N-T
Poqa-poq Poqa poq
Qizdiradi Poqa poq
Poqa poq Powa poq
Oynatadi Poqa poq

Sher- O'ktam Davietov
Musiga- Farruh Sohit
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmaya ara verdim. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1992
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 792

Ynt: ve bağlacı

İletigönderen ulduzéver » 10 Nis 2020, 19:03

Algan Batur yazdı:Uzun öydür "ve" bağlacı yerine "ma" kullanıyorum. Ancak bu hem kulağa kötü geliyor hem de yadsınıyor açıkçası Türkçe gibi de durmuyor. Bir özbekçe yır ile tanıştığım "u" sözcüğünden bahsetmek istiyorum. Şu an o yırın bağlantısını veremeyeceğim ancak yırda "ve" için "u" kullanılıyordu. Ancak özbekçe'de ve = va'dir bu yır büyük olasılık istisna, sokak ağzı ile yazılmış olabilir. Ancak bu bana ilham verdi ve "uğ" bağlacını türettim. Hem kısa hem de karışmıyor. Çünkü dilimizde küçük ünlü uyumu var.

Örnek:
Eğer ığ sözcüğünü kullansaydık

Orman ığ ağaç = Orman ve ağaç. Burada "ığ" sözcüğü ek gibi duruyor

Uğ ile

Orman uğ ağaç. Burada bir sorun yaşanmıyor.

ve


"Uğ" bağlacını hangi kökten türettiñiz açıklarmısıñız?

Bir de Özbek Türkçesinden örnek getirdiğiñiz "u" bağlacınıñ Farsça olmasına kuşku yok, zâten Eski Anadolu, Çağatay ve Osmanlı Türkçesinde de sıkça kullanıldığını görebiliriz. Arap abesesiyle yazılmış metinlerde, özellikle dîvân edebiyâtında yér alan bu bağlaç hep "و" biçiminde yazılmış, Arapça "ve" gibi. Ancak yérine göre "u, ü, vu, vü" okunuşları vâr. Démek ünsüzle biten sözcüklerden soñra ses uyumu yüzünden "u, ü" ve ünlüyle biten sözcüklerden soñra "vu, vü" okunur. (Farsçada da buna beñzer bir mantıkla "o, vo" okunur)
Ör: tevbe vü teslîm ü duâ vu râz u niyâz
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 833
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 826

Ynt: ve bağlacı

İletigönderen Algan Batur » 10 Nis 2020, 19:08

Uğ sözcüğünü ulayı'dan kısaltarak türettim. Kolaylık olsun diye.
Hem ulayı hem ulay hem de uğ kullanılabilir.
Ancak fakat ama ançıp gibi çeşitli olsun

Eğer böyle giderse asla ve bağlacını bulamayacağız. "Ma"yı kullanmaya çalıştım ancak çok çok saçma duruyor.

At ma eşek gitti. Gördüğünüz gibi karışıklık oluyor.
At uğ eşek gitti. Muazzam-ül harikulade-i hoş-ül mükemmel bir sözcük.
  • 1

Asırlar bize yaştır,
Kemal ülküye baştır.
Bize yol göster Kemal,
Anayurda ulaştır.
Üyelik görseli
Algan Batur
Algan Batur
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 354
Katılım: 19 Mar 2020, 21:02
Değerleme: 26

Ynt: ve bağlacı

İletigönderen ulduzéver » 10 Nis 2020, 19:27

Ulayu sözcüğünü diye kısaltmak hiç mantıklı değil, kısalmış biçimi Sayın Bensay'ıñ söylediği gibi ulay olabilir.
Ayrıca kısa bir bağlaç arıyorsak udu "uyu" sözcüğünden yola çıkabiliriz, bu sözcük kullanılsaydı büyük olasılıkla bugün uy olurdu.

Bir de bunlar yuvarlak ünlüyle başladıkları için dile oturmaları çetin görünüyor. Özellikle ünlüyle biten sözcüklerden soñra kulağa güzel gelmiyorlar.
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 833
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 826

Ynt: ve bağlacı

İletigönderen Algan Batur » 10 Nis 2020, 19:32

ulduzéver yazdı:Ulayu sözcüğünü diye kısaltmak hiç mantıklı değil, kısalmış biçimi Sayın Bensay'ıñ söylediği gibi ulay olabilir.
Ayrıca kısa bir bağlaç arıyorsak udu "uyu" sözcüğünden yola çıkabiliriz, bu sözcük kullanılsaydı büyük olasılıkla bugün uy olurdu.

Bir de bunlar yuvarlak ünlüyle başladıkları için dile oturmaları çetin görünüyor. Özellikle ünlüyle biten sözcüklerden soñra kulağa güzel gelmiyorlar.


Hmm. Evet, açıkçası "uğ" sözcüğünü uydurdum. Ancak az önce eski iletileri okurken şunu gördüm.

İle = Ve olsun ve bugünkü ile sözcüğünü -la -le ekleriyle ve sözcüğünü ile sözcüğüyle gösterelim.

Örnek:

Kuşla aslan gitti = Bird with lion went.
Kuş ile aslan gitti = Bird and lion went.
Böylece diğer bir kaç lehçeye de yaklaşırız çünkü diğer bir kaç lehçede de "birle, ilen" deniyor.

Tamam tamam hadi bakalım şu işi bitirelim, başlığı diriltmeyi öneriyorum.

Ve bağlacı = Uyu, Ulayı, Ulay, İle, İlen, Basa.
  • 0

Asırlar bize yaştır,
Kemal ülküye baştır.
Bize yol göster Kemal,
Anayurda ulaştır.
Üyelik görseli
Algan Batur
Algan Batur
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 354
Katılım: 19 Mar 2020, 21:02
Değerleme: 26

Ynt: ve bağlacı

İletigönderen datadeveb » 10 Nis 2020, 19:36

u- eylemi var. udu, idi gibi bir sözcük olmasın? Yazı dilinde karışmasın diye "u" yerine "uğ" yazıyor. Ancak "ve" sözcüğünün dilden düşmesi çok zor. Uğraşmamak yerinde olabilir.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmaya ara verdim. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1992
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 792

Ynt: ve bağlacı

İletigönderen Algan Batur » 10 Nis 2020, 19:37

datadeveb yazdı:u- eylemi var. udu, idi gibi bir sözcük olmasın? Yazı dilinde karışmasın diye "u" yerine "uğ" yazıyor. Ancak "ve" sözcüğünün dilden düşmesi çok zor. Uğraşmamak yerinde olabilir.


Eğer "ile" sözcüğünü kullanırsak fark etmeden dile yerleşir.

Aslan ile kuş vardı = Ve'ye gerek yok

Ben de Ahmet de gitti = Ve'ye gerek yok

Sebze, patates, domatesle pancar al = Ve'ye gerek yok
  • 0

Asırlar bize yaştır,
Kemal ülküye baştır.
Bize yol göster Kemal,
Anayurda ulaştır.
Üyelik görseli
Algan Batur
Algan Batur
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 354
Katılım: 19 Mar 2020, 21:02
Değerleme: 26

Ynt: ve bağlacı

İletigönderen ulduzéver » 10 Nis 2020, 20:02

Öyle bir ayrım yapmaya da gérek yok bence.
"And" ile "with" ayrımınıñ şöyle bir şéy olduğunu düşünüyorum:

"Ve" durumu:
Kuş ile/kuşla aslan gitti = bird and lion went
"Birliktelik" durumu:
Kuş aslan ile/aslanla gitti = bird went with lion

"Ve" bağlacını karşılayamadığımız tek bir yapı, öñadlarıñ art arda geldiği ibâreler/tümcelerdir:

Ör: hasta ve güçsüz bir adam

Bu tür yapılar, koñuşmada pek az "ve" kullanan Günéy Azerbaycanlırıñ dilinde "hasta bir güçsüz adam" gibi bir añlatım yöntemiyle kuruluyor.
  • 1

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 833
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 826

Ynt: ve bağlacı

İletigönderen Algan Batur » 10 Nis 2020, 20:05

Hasta... Güçsüz adam dersek de olur. İle bağlacı güzeldir.
  • 0

Asırlar bize yaştır,
Kemal ülküye baştır.
Bize yol göster Kemal,
Anayurda ulaştır.
Üyelik görseli
Algan Batur
Algan Batur
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 354
Katılım: 19 Mar 2020, 21:02
Değerleme: 26

Ynt: ve bağlacı

İletigönderen Algan Batur » 14 Nis 2020, 16:18

Kutadgu Bilig Metninden bir parça:

Atı erdi ögdülmiş aslı arığ, yüzi körklüg erdi me kılkı arığ

Adı Ögdilmiş idi; soyu temiz, yüzü güzel ve huyu iyi idi.
  • 0

Asırlar bize yaştır,
Kemal ülküye baştır.
Bize yol göster Kemal,
Anayurda ulaştır.
Üyelik görseli
Algan Batur
Algan Batur
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 354
Katılım: 19 Mar 2020, 21:02
Değerleme: 26

Önceki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Bing [Bot] ve 3 konuk

Reputation System ©'