Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Tıncıkmak

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Tıncıkmak

İletigönderen Odel Aydın » 04 Nis 2021, 14:44

Tıncıxmaq- nefesi kesikmek, nefesi yetmemek, canı sıkılmak, nefes nefese olmak.
Türütiminden emin değiliz ancak azerbaycan türkçesinde eskiden beri kullanılan bir sözcük
  • 4

Odel Aydın
Sesli Yeñi Üye
Sesli Yeñi Üye
 
İleti: 2
Katılım: 19 Mar 2021, 15:28
Değerleme: 9

Ynt: Tıncıkmak

İletigönderen kutlugbeg » 04 Nis 2021, 16:04

Sözün türetimi ile ilgili tahmini yazayım, yazgılı dursun.

Başlayı éylemin kökünün tın- "nefes almak, diñlenmek" olduğu apaçık diye sanıyorum.

Angın tın- "nefes almak" éylemine -(X)ş- işteşlik eki getirirsek tınış- "?" sözü türeyecektir. Nesnesiz éylemlerde -(X)ş- ekinin işteşlik yerine dönüşlülük kattığı anlamlar bulabiliyoruz (Bkñz: yétiş-, geliş-,...). Bu yüzden tınış- éyleminin añlamına "nefes alışmak" yañına "kendi kendine nefes almak?" da yazılabileceğini düşünüyorum. Ancak añlamda çok değişiklik olacağını sanmıyorum. Sözün añlamı yine öznenin soluklanması olacaktır.

Türetilmiş tınış- éylemine "silk-, kalk-, burk-, ürk-" éylemlerinde de görülen -(X)k- pékiştirme çatısının geldiğini düşünüyorum. Bu ekle birlikte *tınşık- "şiddetlice nefes almak" éyleminin var olduğunu sanıyorum.

Soñlayı tınşık- halini alan éylemin zamanla tınşık- > tınçık- > tıncık- biçiminde evrildiğini sanıyorum. Ancak ağzınızın özelliklerini tam bilmediğim için yalñızca bir tahmin olarak sunuyorum bunları.

Añlam evrimi için şunu ekleyebilirim ki éylemin sahip olduğu "şiddetlice nefes almak" añlamı ancak nefes nefese kalan kişilerin édeceği bir neñdir. Bu yüzden añlam evrimini de "şiddetlice nefes almak" > "nefes nefese kalmak, nefesi tükenmek" biçiminde sanıyorum.

Ayrıca sözün donduğunu ulayı ses evrimlerine tabi olsaydı *dinşik- biçiminde yaşayacağını tahmin ediyorum.

Yañlışım olduysa geçiriñiz. Uğurlar ola.
  • -5

kutlugbeg
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 41
Katılım: 27 Şub 2021, 16:35
Değerleme: 29


Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 18 konuk

Reputation System ©'