Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Niyet

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Niyet

İletigönderen Temirbek » 02 Kas 2008, 23:26

Yasan niyet

Yasanlamak niyet etmek

TDK sözlüğü => Yasan
  • 0

En soñ Temirbek tarafından 06 Ara 2010, 00:23 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1127

Ynt: Yasan / Yasanlamak

İletigönderen YİĞİT TULGA » 03 Kas 2008, 21:03

Uğrola,

Aldım, tapladım (kabul ettim). Kullanacağım ben de.

yasan, yasanlamak...niyet, niyet etmek
yasanlı.......niyetli
yasansız....niyetsiz
yasan tavşanı......niyet tavşanı
kötü yasanlı........kötü niyetli
iyi yasanlı............iyi niyetli
yasanlanmak.......niyetlenmek
yasanlaşmak.......niyetleşmek
yasanlatmak........niyetletmek


Uğrola
  • 0

Sözlük indir.
http://tufar.com/SanalBaba/
Taranmasına "kıyacağınız" sözlük varsa benimle iletişim kurunuz.

"Türk Dil Kurumu" ile "Türk Günay Kurumu" özerk, tüzel kişiliğine dönmelidir. Atatürk kalıtını çiğneyenler yargılanmalıdır...
YİĞİT TULGA
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 973
Katılım: 29 Ağu 2007, 03:48
Değerleme: 33

Ynt: Niyet

İletigönderen datadeveb » 01 Kas 2018, 17:01

is
niyet(arapça)

istek
arzu(farsça), şevk(arapça)
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 582
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 359

Ynt: Niyet

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 01 Kas 2018, 20:35

İs sözcüğünün kökeni tam olarak ne oluyor?
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 646
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 456

Ynt: Niyet

İletigönderen datadeveb » 01 Kas 2018, 21:26

TürkçeSözlük78 yazdı:İs sözcüğünün kökeni tam olarak ne oluyor?

Bu konuda bili net anlamına yönelik deneme bilgim yok.

iş işte iştek
is iste istek


gibi şeyleri düşünerek istek sözcüğünün dayandığı is sesinin niyet anlamına gelebileceğini ökümden düşündüm. ş ve s seslerinin değişmesi anlamları arasında bir denge olabilir diye öne çıkardım. Belki de his sözcüğüne karşılık gelir.
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 582
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 359

Ynt: Niyet

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 01 Kas 2018, 22:30

İstek sözcüğü istemek sözcüğünden gelir. İstemek de özünde (kökünde) "iz" sözcüğünü barındırır. İs diye bir şey olamaz yâni. Olsa olsa iz olur (ki zâten var).
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 646
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 456

Ynt: Niyet

İletigönderen datadeveb » 01 Kas 2018, 23:37

Şöyle olmuş olamaz mı?

"Bu ürünü size yaptım. Yapmamı dediniz."
"Biz demedik"
"Siz demediniz mi?"
"sizdemediniz mi?"
"istemediniz mi?"

iz sesinin temek sesiyle yan yana geleceği söz ortamları yaygın olarak böyle görülür. B ve S baş sesleri düşüp is/z sesiyle başlaması kullanılmış olabilir. Bu durumda iz sesi kendine doğru anlam yönelten belirtece dönüşmüş olarak ele alabiliriz diye düşünüyorum.

Benim araştırmalarımda istemek sözcüğünün nasıl türediği belirlenememiş. Düşündüğüm olgular olmuş olabilir.
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 582
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 359

Ynt: Niyet

İletigönderen ulduzéver » 02 Kas 2018, 00:11

étsenmek
étmek istemek, niyet étmek

étseniş
étmek isteği, niyet
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 651
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 584

Ynt: Niyet

İletigönderen kuluduk » 02 Kas 2018, 15:57

TürkçeSözlük78 yazdı:İstek sözcüğü istemek sözcüğünden gelir. İstemek de özünde (kökünde) "iz" sözcüğünü barındırır. İs diye bir şey olamaz yâni. Olsa olsa iz olur (ki zâten var).
ISTA- I ’xohla-’. Bu feʼl qadimgi turkiy tildagi ’xohish’ maʼnosini anglatgan is otidan -tä qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, I, 384; Devon, I, 270; DS, 380): is + tä = istä-.

Bu açıklamaya göre istemek fiili Eski Türkçe is adından türemiştir.

2. bir ISTA- fiili var, anlamı "aramak"tır. Onun kökü iz sözüdür.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Ynt: Niyet

İletigönderen ulduzéver » 02 Kas 2018, 16:21

is sözcüğünüñ vârlığına kanıt ve kaynak vâr mı?
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 651
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 584

Ynt: Niyet

İletigönderen kuluduk » 02 Kas 2018, 16:35

ulduzéver yazdı:is sözcüğünüñ vârlığına kanıt ve kaynak vâr mı?
Kaynaklar parantez içinde yazıyor.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Ynt: Niyet

İletigönderen Oktay D. » 02 Kas 2018, 16:42

Sözcüğüñ Eski Türkçe izde- biçiminden geldiğini biliyoruz, çünkü Uygur N ağzında izde- biçimi görülürken aynı dönemde NY ve Y ağzında iste- biçimi vardır. Ayrıca eskicil bir biçimi de NY ağzında irte- Y ağzında irde- olarak görülür (r/z dönüşümü).
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7850
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4319

Ynt: Niyet

İletigönderen kuluduk » 02 Kas 2018, 16:58

Oktay D. yazdı:Sözcüğüñ Eski Türkçe izde- biçiminden geldiğini biliyoruz, çünkü Uygur N ağzında izde- biçimi görülürken aynı dönemde NY ve Y ağzında iste- biçimi vardır. Ayrıca eskicil bir biçimi de NY ağzında irte- Y ağzında irde- olarak görülür (r/z dönüşümü).
Türk lehçelerinde "aramak" anlamında iste-, izle-, izde- şekillerine rastlayabiliyoruz. Yukarıdaki açıklamanın bulunduğu köken bilgisi sözlüğünde iki ayrı ista- fiilinin bulunduğu görülüyor. İkincisi ile ilgili olarak izla- fiiline bakınız verilmiş.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Ynt: Niyet

İletigönderen datadeveb » 03 Kas 2018, 17:28

iz kökünden türediği konusunda anlaşmazlıklar olduğunu okumuştum bir yerde. Görüşüm biraz daha değişti.

"işte" sözcüğü: özünde, ökünde, öğünde oluşmuş olan bir şeyi dışarıda gösterme durumu
"iste" sözcüğü: özünde, ökünde, öğünde oluşmuş olan bir eksikliği dışarıdan giderme durumu

Oy destek :deneme veren?
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 582
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 359

Ynt: Niyet

İletigönderen kuluduk » 03 Kas 2018, 19:15

datadeveb yazdı:iz kökünden türediği konusunda anlaşmazlıklar olduğunu okumuştum bir yerde. Görüşüm biraz daha değişti.

"işte" sözcüğü: özünde, ökünde, öğünde oluşmuş olan bir şeyi dışarıda gösterme durumu
"iste" sözcüğü: özünde, ökünde, öğünde oluşmuş olan bir eksikliği dışarıdan giderme durumu

Oy destek :deneme veren?
Köken bilgisi araştırmadan bu tür yorumlar yaptığınız için çok yanlış neticelere varıyorsunuz.
İşte sözü < uş+da > uş+ta > *üşte > işte şeklinde bugünkü hâline ulaşmış. Yani eski şekli uş + bulunma hâli ekidir. İste- fiilinde ise is isim kökünden -te isimden fiil yapma ekiyle bir fiil türetilmiş. Yapı bakımından ilgisi bulunmayan iki sözü zorlama bir anlam ilgisi kurarak mukayese etmek uygun değildir.
  • 2

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Soñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: datadeveb ve 4 konuk

Reputation System ©'