2. bét (Toplam 2 bét)

Ynt: Lütfen

İletiGönderilme zamanı: 29 Ara 2019, 12:27
gönderen Oktay D.
kayra sözcüğünüñ "lütuf, himmet" añlamında türetilmesi isabetsiz olmuş. Bence kayır- (himmet étmek) eylemine -A ulaç eki gelmesi onu öñcelikle zarf yapar, eğer soyut ad yapmak istenirse -g eki gelip
kayırı
lütuf, himmet

olmalıydı. O yüzden
kayra
lütuf olarak, lütfen

düşünülebilir, tıpkı gör- > göre (izâfî olarak), yan- > yine (tekrar olarak), kal- > kala (bâki olarak), geç- > geçe (ziyade olarak), ...

Ynt: Lütfen

İletiGönderilme zamanı: 29 Ara 2019, 13:40
gönderen bensay
kayra önsülün zaten TDK sözlükte aşağıdaki biçimde yer almış

kayra
isim
Yüksek tutulan veya sayılan birinden gelen iyilik, lütuf, ihsan, atıfet, inayet.


bu bağlamda "lütfen" için "kayralığına", dahası "bir iyiliğine" gibi bir söz?

Ynt: Lütfen

İletiGönderilme zamanı: 29 Ara 2019, 14:49
gönderen Oktay D.
kayra sözcüğü 1936 Cep Kılavuzunda bu añlamda türetildiği için TDK'da öyle yazılmış. Ben bunuñ yañlış olduğunu düşünüyorum.

Ynt: Lütfen

İletiGönderilme zamanı: 29 Ara 2019, 14:59
gönderen bensay
-A ekinin ad örnekleri yok değil, örneğin orta türkçe döneminden yara/yare, ne bileyim bakarsın belki daha eskiden tegre/değre...

Ynt: Lütfen

İletiGönderilme zamanı: 29 Ara 2019, 15:26
gönderen Oktay D.
orta sözcüğünüñ eski biçimi ortu. yara sözcüğündeki -A eki zaten çözülmemiş bir koñu. yaka sözcüğü gibi bir durumu olabilir: yaka sözcüğünüñ Moğolcası cakag.

Ayrıca tegre (döndürme olarak), çevre (çevirme olarak) gibi sözcükler kullanımdan ötürü zarftan ada dönüşmüş oldular. Ben de zaten diyorum ki kayra öñcelikle zarftır, soñra bunu adlaştırmak ikinci bir aşama. Bu durumda kayra özünde "lütfen" démek oluyor.

Belki
kayralık
lütuf

kayrala-
lütfetmek

olup
kayralıkla
lütfen

kullanılabilir.

Ayrıca buyur- eyleminden buyruñ (veya buyur) çekimleri bulunuyor. Bunlar gibi
kayrıñ
lütfen

kayrırsañız
lütfen

olabilir. Örneğin,
- "Buyruñ kayrıñ, içeri oturuñ!"
- "Kayrıñ, masadaki tuzluğu uzatabilir misñiz?"
- "Bir çay alayım, kayrırsañız."

Bu arada ben kimi durumlar için
dilerseñiz
lütfen

diyorum. Ancak bire bir karşılık olarak déğil. Örneğin, "dilerseñiz içeri geliñ" gibi...

Ynt: Lütfen

İletiGönderilme zamanı: 29 Ara 2019, 15:34
gönderen kavurt
lütfen: olursa da düşünülebilir. "n'olur"daki yalvarma anlamı da ortadan kalkar.

Olursa alçak sesle konuşalım.
Yapma olursa!

Ynt: lütfen

İletiGönderilme zamanı: 19 Mar 2020, 18:01
gönderen datadeveb
dilem
lütfen


TDK'de, dilemek
1. -i Birinden bir şeyin yapılmasını istemek, rica etmek, arzu etmek:
"Yalnız bu hususta beni bağışlamanızı dilerim." - Memduh Şevket Esendal

2. nesnesiz Biri için bir dilekte bulunmak:
"Karadakiler her lisandan hayırlı yolculuklar dilediler." - Refik Halit Karay

3. -i, mecaz Kendi düşünce, görüş ve isteğini yapmak.

Ynt: lütfen

İletiGönderilme zamanı: 18 May 2020, 11:38
gönderen alaskacanyon
umlam um-lam

uma lütfen

Ynt: lütfen

İletiGönderilme zamanı: 18 May 2020, 16:08
gönderen Oktay D.
dilem baskın bir biçimde ad oluyor, zarf olarak kullanması çok güç. Daha çok
dilem
ricâ, dileme, istek

olabilir. O yüzden belki ile ilgeciyle
dilemle
lütfen

düşünülebilir.

Örnek:
- "Bir bardak su alabilir miyim, dilemle?"
- "Dilemle, buyruñ oturuñ."
- "Kullanmadığıñız bétikleri dilemle yérlerine bırakıñ."

dilemle-
ricâ étmek

Böylece:
- "Yarın iş yérinden dilemlersin, seni bırakırlar."
- "Dilemlesem, buraya bakabilir misiñiz?"
A: "Bu koñuda arka çıktığıñ için sağ ol gérçekten."
B: "Dilemlerim, ne démek!"

Ynt: lütfen

İletiGönderilme zamanı: 20 May 2020, 00:01
gönderen datadeveb
Yarlık sözcüğünün bir anlamı da lütuf imiş.

Bir kök bir sözcük vardır belkim, türetmeden önce taramak gerekir.

Ynt: lütfen

İletiGönderilme zamanı: 20 May 2020, 11:55
gönderen Kapgan Kağan
"isterim" diyebiliriz. İsterim şu suyu bana verin. Gibi göstereyler verebiliriz.