Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

zaten

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: zaten

İletigönderen ingichka » 02 Eyl 2011, 05:09

zaten
zarf (za:ten) Arapça £¥ten

    Doğrusu, doğrusunu isterseniz, esasen, zati.
TDK GTS
Doğrusu Türkçe bir ifadedir. Yağdaya göre Azerbaycan Türkçesindeki onsuz da ifadesi de kullanılabilir.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: zaten

İletigönderen Oktay D. » 03 Eyl 2011, 11:32

ingichka yazdı:
Oktay D. yazdı:Önceden sunulan galan[bknz] sözcüğünden yola çıkarak
kalanda (zaten)
karşılığını öneriyorum. Buradaki -dA eki bulunma ekidir, yapı olarak birçok Türkçede ve Anadolu ağzında geçen eylemsi yapısı vardır ("oraya gelende ben çoktan gitmiştim" gibi yapıdan söz ediyorum).
Galan sözcüğünün "zaten" anlamı TDK TTAS'ta bulunmuyor. Bir kişinin şahitliğine bakarak sözcüğün böyle bir anlamı olduğunu kabul edebiliyor musunuz? -AndA zarf-fiil ekidir; -IncA, -DIğIndA anlamlarında kullanılmaktadır.

"artık" aŋlamından geŋişletmeyle "zaten" aŋlamını elde edebileceğimizi gösterdiğim başlıkta yazmıştım. Öyle bir sözcük olmasa bile, bu yeŋi aŋlamı öneriyorum.

Böyle bir aŋlam geŋişlemesi için karşılaştırıŋ:
"the arrow is already off the bow" (ok yaydan çıktı artık)
"you are already here" (zaten buradasın)

Dipçe.
Sayın ingichka'da gördüm ancak söyleyeceklerimi hepiŋizden incelikle istiyorum. Yeŋi üyelerimiziŋ okuduklarını aŋlaması açısından tümceleriŋiz içinde kullandığıŋız öneri sözcükleriŋ aŋlamlarını belirtiŋiz. İster ayraç içinde yazıŋ, isterseniz daha az göz yorucu olsun diye [1], [2] gibi göndermeler yapıp "dipçe" kısmında açıklayıŋ (tartışıldığı başlığa da yönlendirme olursa çok seviniriz gerçekten). Şimdiden sağoluŋ.
  • 0

En soñ Oktay D. tarafından 03 Eyl 2011, 11:34 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7834
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4287

Ynt: zaten

İletigönderen Boraan » 27 Oca 2013, 13:04

Oktay yazdı:Buldum!
önceyin "1. zaten, 2. hâl-i hazırda"

Bilgisayarda bir izlence çevirisi yaparken şu tümcede usuma düştü:
"Bu adda bir giri önceyin varsa girinin düzenleme bölümüne yönlendirileceksiniz."

"Ben bunları önceyin biliyorum."
"Bu sözcükler, yeni kuşağa göre önceyin yadlaşmıştı ama biz kullanmayı yeğliyorduk."
"Önceyin yüksek fiyatlı bir tarım ürünü olan çam fıstığının geçen yıl kilogram fiyatı 20 avroydu, şu anda 35-40 avro seviyelerine çıktı."
"O dediğin olmaz önceyin, boşuna uğraşma."

Yapısı:
önce sözcüğüne addan zaman zarfı yapıcı +(y)Xn eki getirilerek türettim. Aynı biçimde türemiş sözcükler: öğleyin/öğlen, öğün, yazın, kışın, güzün, yarın (?), vb.


Eş öyde aynı zamanda ön sözcüğümüz var:

öñ    1. Önce, mukaddem, evvel. 2. İleri, üstün, makbul.
Tarama Sözlüğü

+An eki topluluk, bağlılık , güçlendirme , cinslik gibi türlü işlevlerde kullanılabiliyor. Buradan önen
sözcüğü türeyebilir.

Benzer örnek :

kopan : hep
^
^

önen : zaten

   
  • 0

En soñ Boraan tarafından 27 Oca 2013, 13:10 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1806
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

zâten, zaten

İletigönderen datadeveb » 01 Kas 2018, 07:15

edden, etten
zaten


Anlam önerisi
çoktan olmuş, olmasını istediğimizden önce olmuş

çoktan
zaten


Anlam önerisi
Gerçeği belirtme beli, olanı belirtme beli

TDK'da
zaten
zarf (za:ten) Arapça ẕāten
zarf Doğrusu, doğrusunu isterseniz, esasen, zati
"Şehir son elli yılda zaten mahşerleşmişti." - A. Boysan


TDK'nın örneğinde zaten yerine çoktan yazdığımızda aynı anlam anlaşılıyor.

"Şehir son elli yılda zaten mahşerleşmişti." - A. Boysan
"Şehir son elli yılda çoktan mahşerleşmişti." - A. Boysan
"Şehir son elli yılda edden mahşerleşmişti." - A. Boysan

TDK'da
çoktan
zarf
zarf Çok zaman önce, çok zamandan beri, öteden beri, uzun süreden beri
"Dışarıda şimşekler çakıp gök gürülderken koyunlar kızarmaya başlamış, kazanlar dolusu hoşaf çoktan kıvama gelmişti." - İ. O. Anar


zaten ile kullanımı.
"Dışarıda şimşekler çakıp gök gürülderken koyunlar kızarmaya başlamış, kazanlar dolusu hoşaf çoktan kıvama gelmişti." - İ. O. Anar
"Dışarıda şimşekler çakıp gök gürülderken koyunlar kızarmaya başlamış, kazanlar dolusu hoşaf zaten kıvama gelmişti." - İ. O. Anar
"Dışarıda şimşekler çakıp gök gürülderken koyunlar kızarmaya başlamış, kazanlar dolusu hoşaf edden kıvama gelmişti." - İ. O. Anar
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 496
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 307

Ynt: zâten, zaten

İletigönderen datadeveb » 01 Kas 2018, 16:36

Üzerinde irdeleme yaparken başka şeylere erdim. Çoktan ile zaten birbirinin yerine genelde geçerken anlamsal olara benizleri ayrı. Çoktan kimi yerde zaten anlamının verdiği tadı vermiyordu. Şu önerileri düşündüm.

yoğru, yoğrusu
zaten

tümedik
zaten

tümetten
zaten

kenden
zaten

keni
zaten

kenin
zaten

özgen
zaten

özge
zaten

özce
zaten

varca
zaten


"Bu işin doğrusu zaten böyle yapılıyor."
"Bu işin doğrusu yoğrusu böyle yapılıyor."
"Bu işin doğrusu tümedik böyle yapılıyor."
"Bu işin doğrusu tümetten böyle yapılıyor."
"Bu işin doğrusu kenden böyle yapılıyor."
"Bu işin doğrusu keni böyle yapılıyor."
"Bu işin doğrusu kenin böyle yapılıyor."
"Bu işin doğrusu özgen böyle yapılıyor."
"Bu işin doğrusu özge böyle yapılıyor."
"Bu işin doğrusu özce böyle yapılıyor."
"Bu işin doğrusu varca böyle yapılıyor."


Örnek deneme
"Dönerse senindir, dönmezse zaten hiç senin olmamıştır." diye bir şeyi benimsemem.
"Dönerse senindir, dönmezse yoğrusu hiç senin olmamıştır." diye bir şeyi benimsemem.
"Dönerse senindir, dönmezse tümedik hiç senin olmamıştır." diye bir şeyi benimsemem.
"Dönerse senindir, dönmezse tümetten hiç senin olmamıştır." diye bir şeyi benimsemem.
"Dönerse senindir, dönmezse kenden hiç senin olmamıştır." diye bir şeyi benimsemem.
"Dönerse senindir, dönmezse keni hiç senin olmamıştır." diye bir şeyi benimsemem.
"Dönerse senindir, dönmezse kenin hiç senin olmamıştır." diye bir şeyi benimsemem.
"Dönerse senindir, dönmezse özgen hiç senin olmamıştır." diye bir şeyi benimsemem.
"Dönerse senindir, dönmezse özge hiç senin olmamıştır." diye bir şeyi benimsemem.
"Dönerse senindir, dönmezse özce hiç senin olmamıştır." diye bir şeyi benimsemem.
"Dönerse senindir, dönmezse varca hiç senin olmamıştır." diye bir şeyi benimsemem.

"Şehir son elli yılda zaten mahşerleşmişti." - A. Boysan
"Şehir son elli yılda yoğrusu mahşerleşmişti." - A. Boysan
"Şehir son elli yılda kenden mahşerleşmişti." - A. Boysan
"Şehir son elli yılda keni mahşerleşmişti." - A. Boysan
"Şehir son elli yılda kenin mahşerleşmişti." - A. Boysan
"Şehir son elli yılda tümedik mahşerleşmişti." - A. Boysan
"Şehir son elli yılda tümetten mahşerleşmişti." - A. Boysan
"Şehir son elli yılda özgen mahşerleşmişti." - A. Boysan
"Şehir son elli yılda özge mahşerleşmişti." - A. Boysan
"Şehir son elli yılda özce mahşerleşmişti." - A. Boysan
"Şehir son elli yılda varca mahşerleşmişti." - A. Boysan

"Zaten düzen böyle."
"Yoğrusu düzen böyle."
"Kenden düzen böyle."
"Keni düzen böyle."
"Kenin düzen böyle."
"Tümedik düzen böyle."
"Tümetten düzen böyle."
"Özgen düzen böyle."
"Özge düzen böyle."
"Özce düzen böyle."
"Varca düzen böyle."

Yoğrusu mu, Tümedik mi, keni mi yoksa diğerleri mi daha doğru bilemedim?

Yoğrusu baskın geliyor bana, tümedik ingilizcede already sözcüğüne karşılık geliyor.
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 496
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 307

Ynt: zâten, zaten

İletigönderen kuluduk » 02 Kas 2018, 15:38

Onsuz da.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Ynt: zaten

İletigönderen datadeveb » 03 Kas 2018, 16:37

öğden
zaten


"Bu işi öğden biliyoruz."
"Bu işi öğden yapıyoruz."
"Öğden sensiz olmaz."
"Ben kahverengi ayakkabı istiyorum" diyen kızına şöyle dedi: "Öğden bunun rengi kahverengi kızım."
"Gideceğimiz yer öğden uzak değil. Kısa ende varırız."
"Dönerse senindir, dönmezse öğden hiç senin olmamıştır." diye bir şeyi benimsemem.
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 496
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 307

Ynt: zaten

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 03 Kas 2018, 16:41

"Ustan, düşünceden" anlamına gelen "öğden" sözcüğünü nasıl zâten sözcüğüne yakıştırabildiniz? Bence bu daha çok "akıldan işlem yapma" anlamına iye bir sözcük.

Örnek:
"Çoğu iki basamaklı sayının karesini öğden yapabiliyorum." (akıldan yapmak, akıldan hesaplamak)
  • 0

Türk demek Türkçe demektir!
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 588
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 422

Ynt: zaten

İletigönderen datadeveb » 03 Kas 2018, 16:49

TürkçeSözlük78 yazdı:"Ustan, düşünceden" anlamına gelen "öğden" sözcüğünü nasıl zâten sözcüğüne yakıştırabildiniz? Bence bu daha çok "akıldan işlem yapma" anlamına iye bir sözcük.

Örnek:
"Çoğu iki basamaklı sayının karesini öğden yapabiliyorum." (akıldan yapmak, akıldan hesaplamak)


Türkçede tek solukta söylenen sesler göbeksel anlamlara il ait :deneme olabiliyorlar. Göbeğe nerden bakılırsa bakış açısına göre anlam kazanır. Öğden = öteden beri ile özde sözcüklerinin anlamını aynı anda karşılıyor anlayışıma göre. Öğ sözcüğü ses olarak çok esnek yapıda. Yani bütünleyici etkisi gibi bir özelliği var. Burada söylerken öden ile öğden arasında bir ses çıkarmanız gerekiyor. Öden olarak da yazılabilir.
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 496
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 307

Ynt: zaten

İletigönderen datadeveb » 04 Kas 2018, 20:45

Tarama Sözlüğü
öğlemek anlamı
Hatırlamak, özlemek.


Öğ için ad anlamı önerisi:
bilinen, bilebilme göbeği

Öğe için ad anlamı önerisi:
Tek başına ele alındığında bilinebilecek özellik veya durumda olan

Öğken için bağlaç anlamı önerisi
zaten, bilinme göresi, öğrenilmiş erim

"Bu işin zaten böyle olduğunu biliyorum."
"Bu işin öğden böyle olduğunu biliyorum."
"Bu işin öğken böyle olduğunu biliyorum."
"Bu işin öyleyken böyle olduğunu biliyorum."
"Bu işin bildiğin böyle olduğunu biliyorum."

"Sayısal çoğunluk önemli değildir, yanında Allah olan kişi zaten çoğunluk demektir."
"Sayısal çoğunluk önemli değildir, yanında Allah olan kişi öğden çoğunluk demektir."
"Sayısal çoğunluk önemli değildir, yanında Allah olan kişi öğken çoğunluk demektir."
"Sayısal çoğunluk önemli değildir, yanında Allah olan kişi öyleyken çoğunluk demektir."
"Sayısal çoğunluk önemli değildir, yanında Allah olan kişi bildiğin çoğunluk demektir."

"Öyle olmaz zaten."
"Öyle olmaz öğden."
"Öyle olmaz öğken."
"Öyle olmaz öyleyken."
"Öyle olmaz bildiğin."

"Öyle olsa zaten giderdi."
"Öyle olsa öğden giderdi."
"Öyle olsa öğken giderdi."
"Öyle olsa öyleyken giderdi."
"Öyle olsa bildiğin giderdi."

Ses anlam ilişkisiyle uğraşmanın yararları. Öğden biraz daha ses denemeleri yaptım ve daha sağlıklı bir yere erdiğimi düşünüyorum. Buralarda gezip dolaşıyorum.
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 496
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 307

Ynt: zaten

İletigönderen datadeveb » 05 Kas 2018, 01:51

nitekim
zaten?
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 496
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 307

Ynt: zaten

İletigönderen kuluduk » 05 Kas 2018, 01:59

datadeveb yazdı:
nitekim
zaten?
Nitekim "nasıl ki" anlamına geliyor ve "gerçekten, hakikaten" anlamlarında kullanılıyor. Zatenin "aslında" anlamına uygun gelebilir.
  • 3

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 429
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 185

Ynt: zaten

İletigönderen datadeveb » 05 Kas 2018, 02:41

Nitekim sözcüğü bolca kullanılmış örnekler var. Yerine göre anlama bürünüyor gibi. Genelde de zaten sözcüğü yerine kullanılmış durumda.

Nitekim sözcüğü ile yazılmış bir iki alıntı.

"Doğrudur; nitekim insanların insanlıktan anlamadığı bir zamandayız..."
https://twitter.com/dilbirinaslano1/status/1057421780833447936

"Sorduğumuz sorular yanıt bulurken, sonsuz yeni soru doğdu. İyi de oldu... Sonsuzlukta kaybolduk. Nitekim, keşfetmek için önce kaybolmak gerekir."
https://twitter.com/astronomTurk/status/1059194806310715392

"Mağfiret ise ,günahların sevaba dönüştürülmesidir. Nitekim Cenab-ı Hak "İşte Allah bunların kötülüklerini iyiliğe çevirecektir "(Furkan 70 ) buyurmuştur."
https://twitter.com/nur_altindas/status/1059182959062851586
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 496
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 307

Ynt: zaten

İletigönderen datadeveb » 05 Kas 2018, 18:46

az önce dilimde kendiliğinden çıktı
özüleyin, özüleğin
zaten

Bu da deneyince oluyormuş gibi geldi. Olabilir mi diye soruyorum.
öylekim
zaten?
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 496
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 307

Ynt: zaten

İletigönderen ulduzéver » 05 Kas 2018, 20:40

Öylekim: eğer, mâdem ki diye kullanıyorum. sankim öñceden kullanılırmış gibi hiçbir añlaşılmazlık yaşamadım bunu kullanmakta.

Orta Türkçede kendü sözcüğü için "kendi, öz, zât, nefs" añlamları yazılmış.
kendice
zâten

Bu sözcükten yapacak olursañız ne biçimde yaparsıñız, öñerisi olan vârsa söylesin.


Özce sözcüğünü de kullanıyordum ancak bu daha çok "aslen" añlamında.
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 650
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 577

ÖncekiSoñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 7 konuk

Reputation System ©'