Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

silah

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: silah

İletigönderen Oktay D. » 19 Eyl 2015, 23:33

yarak "araç gereç, silah" sözcüğü, yar- değil de yara- "faydalı olmak, araç olmak, gerekli olmak" sözcüğünden türemiştir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: silah

İletigönderen til » 20 Eyl 2015, 00:12

yarmaktan gelmediği ne mâlum

ha yarmaktan gelmiş ha yaramaktan. orası değil mühim olan.

yozdile kaymışlığında değişen bir şey yok.

resmî dilde olmasada eskiden Türkiye'de de kullanılıyordu.

Dilde yozlaşma.
  • 0

til
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 18
Katılım: 17 Eyl 2015, 15:39
Değerleme: 10

Ynt: silah

İletigönderen Oktay D. » 20 Eyl 2015, 00:22

yar- "kesmek" sözcüğünüñ "araç gereç" añlamını vermesi olanaklı değil o yüzden, yarmaktan gelmediği mâlumdur.

Bir sözcüğüñ añlam daralmasına uğraması dilde yozlaşma değildir. Sözcük mecâzen o añlama gelmeye başlamış soñra da diğer añlamlarını bastırmış (çünkü çağrışımı ayıp görülmüş). Bunlar dillerde doğal olaylardır. Örneğin bundan 1000 yıl önce de Oğuzcada kıl- sözcüğü "cinsel ilişkiye girmek" demekti (gerçek añlamı "doğurmak, oluşturmak" idi). Her añlam değişimine yozlaşma olarak bakarsak ortada dil kalmaz. Dil, devingen bir şeydir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: silah

İletigönderen til » 20 Eyl 2015, 00:53

mânâ daralması başka, Silah olan yarağın Sik mânâsına kaydırılması başka.

onun dilde mânâ daralmasıyla ne alakası var!?

yarak (silah) sike benzetilerek asıl manasından tümden çıkarılmış bir şey.

kültürdeki yozlaşma sanki dile yansımayacak mı?

her terbiyesizliği güyâ 'mânâ daralması' diye hoş görürcesine geçiştirmelimi!?
  • 0

til
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 18
Katılım: 17 Eyl 2015, 15:39
Değerleme: 10

Ynt: silah

İletigönderen Oktay D. » 20 Eyl 2015, 01:02

Erkekleriñ cinsel organına bir karşılık vermek terbiyesizlik midir veya yozlaşma mıdır?

Latince "kuyruk" añlamındaki penis sözcüğünüñ soñradan "erkek cinsel organı" añlamına gelmesi terbiyesizlik midir veya yozlaşma mıdır?

Ne diyem mahmut mu diyem?
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: silah

İletigönderen til » 20 Eyl 2015, 01:10

Oktay D. yazdı:yar- "kesmek" sözcüğünüñ "araç gereç" añlamını vermesi olanaklı değil o yüzden, yarmaktan gelmediği mâlumdur.

Bir sözcüğüñ añlam daralmasına uğraması dilde yozlaşma değildir. Sözcük mecâzen o añlama gelmeye başlamış soñra da diğer añlamlarını bastırmış (çünkü çağrışımı ayıp görülmüş). Bunlar dillerde doğal olaylardır. Örneğin bundan 1000 yıl önce de Oğuzcada kıl- sözcüğü "cinsel ilişkiye girmek" demekti (gerçek añlamı "doğurmak, oluşturmak" idi). Her añlam değişimine yozlaşma olarak bakarsak ortada dil kalmaz. Dil, devingen bir şeydir.


yarmak'tan niye yarak olamazlığı çözemedim ben.

bıçmak'tan bıçak oluyor, küremek'ten kürek oluyorda, yarmak (kesmek)ten niye yarak olmasın!?

hem dediğim gibi, fiil ha yarmaktan ha da yaramaktan gelmiş, yarağın asıl manası silah olmasında ne değişiyor!?
  • 0

til
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 18
Katılım: 17 Eyl 2015, 15:39
Değerleme: 10

Ynt: silah

İletigönderen Oktay D. » 20 Eyl 2015, 01:27

yarak'ıñ asıl añlamı silah değil, "araç gereç" tir. O yüzden añlam açısından yara- eylemi buraya uygun düşecektir, yar- değil. Yani yar- eylemi añlam olarak uymuyor eñ başta.

Bu arada küre- > kürek türetimi, tam olarak yara- > yarak kalıbına örnektir. Öte yandan bıç- sözcüğünden bıçgak olmuştur, Oğuzcada uzun hece soñrası hece başı g- sesleri yiter:
bulga- > bula-
arga- > ara-
kulgak > kulak
vb.
Kısaca bıçak sözcüğü de doğru örnek değildir.
  • 3

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: silah

İletigönderen til » 20 Eyl 2015, 01:31

Oktay D. yazdı:Erkekleriñ cinsel organına bir karşılık vermek terbiyesizlik midir veya yozlaşma mıdır?

Latince "kuyruk" añlamındaki penis sözcüğünüñ soñradan "erkek cinsel organı" añlamına gelmesi terbiyesizlik midir veya yozlaşma mıdır?

Ne diyem mahmut mu diyem?


Allahım yarabbim ya. "Argo" diyoruz biz ya, "argo". Adamı illa fransızca mı konuşturtmak lâzım!?

Argo = Yozdil = Argo/Jargon. Sokak dili.

Yarak, yozdilde/argoda/jargonda sik mânâsına düşürülüp, almanların 'Schwanz', İngilizlerin 'Cock/Dick' demesinin aynısı olanı, ilmî adı olan 'Penis' ile mi bir tutuyorsunuz!?

Ben kimsenin afedersiniz, 'penisimi yala' dediğini duymadım, 'yarağımı yala' derler.

Argo/Yozdilden bahsediyoruz.

İyi o zaman yarın bir gün de 'Bıçak' sözünü, 'Vajina' demeye vardıralım!?

"Türkçe", "Sokakça" olsun o zaman.
  • 0

til
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 18
Katılım: 17 Eyl 2015, 15:39
Değerleme: 10

Ynt: silah

İletigönderen Oktay D. » 20 Eyl 2015, 01:47

Argo, yozlaşmış dil değildir. Argo, bir diliñ canlılığını ve işlekliğini eñ çok gösterdiği alañdır, bir diliñ olmazsa olmazıdır.

Ayrıca penis bugün bilimsel bir adlandırma olarak Latince kullanımıñ İngilizceye ve Fransızcaya geçip bize gelmesiyle oluşmuştur. Yani penis sözcüğünüñ bizim dilimizle ve kültürümüzle bir ilgisi yok. Doğal olarak küfürlerimizde penis sözcüğü olmayacaktır.

Kaldı ki yarak argo diye kullanmıyorsak sik'i de kullanabiliyor muyuz bu düşünceye göre? sik sözcüğü, erkek cinsel organınıñ Türkçedeki asıl karşılığıdır nitekim. si- "işemek" sözcüğünden türemiştir. Penis deyince asil ve elit oluyor ama sik veya yarak deyince aaauvvv
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: silah

İletigönderen toorku » 20 Eyl 2015, 09:52

arkadaslar peki bunun cift r ile yazilip h ile biteni argonun argosumudur yoksa baska bir dilden gecmis olmasiyla mi ilgilidir yoksa sadece abartma amacli olarak mi oyle donusmustur?

belki erkek cinsel uzantisina argoda gene alet denmesi heralde ise yaramak anlamli arac gerec kuramina destek olabilir

bence taramakdan gelen tarak olduguna gore yaramakdan gelen yarak olabilir en azindan topolojisini desteklemek daha kolay gibi geldi bana turkcenin kurallari acisindan


bu arada bayan cinsel uzuvuna "yarik" erkek cinsel uzantisina da "yarak" demek cok daha siirsel turkcenin varsal degerleriyle yaklasirsak bilmem anlatabiliyor muyum keza farsca gondermeyi de icine katabilirsiniz cesnisi artsin diye ;)
  • 0

noktasızlaştıramalandıramadıklarımızdanmısınız
toorku
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 859
Katılım: 17 Ara 2014, 20:50
Değerleme: 1188

Ynt: silah

İletigönderen Oktay D. » 20 Eyl 2015, 12:22

Çift r'li veya h'li söylenmesi tümüyle vurgu amaçlı ve ağızlı söyleniştir. Gerçek añlamıyla değil küfür amacıyla söylendiğine dalalettir :)
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: silah

İletigönderen toorku » 20 Eyl 2015, 21:46

Oktay D. yazdı:Çift r'li veya h'li söylenmesi tümüyle vurgu amaçlı ve ağızlı söyleniştir. Gerçek añlamıyla değil küfür amacıyla söylendiğine dalalettir :)


evet sanki biraz araplastirma biraz kufuru oldugundan daha etkili hale getirme ve epik bir durum yaratma kaygisi yok degil hani ama cift rli ve k ile biten sanki daha yaygin argo olarak
  • 0

noktasızlaştıramalandıramadıklarımızdanmısınız
toorku
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 859
Katılım: 17 Ara 2014, 20:50
Değerleme: 1188

Ynt: silah

İletigönderen Oktay D. » 21 Eyl 2015, 15:26

Türkçede çift ses yapma vurguda yaygındır. Özellikle Eski Türkçede ve bugün birçok Orta Asya Türkçesinde ve hatta Çuvaşçada sayılar da bu tür bir vurguya maruz kalır. Örneğin Çuvaşçada pirê "bir" sözcüğü ad olarak kullanılacaksa pirrê diye söylenir, aynı şekilde tohur/tohhur "dokuz", vb.
  • 6

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: silah

İletigönderen ulduzéver » 04 Ağu 2017, 18:05

tolum sözcüğünün kökeni nedir, tol- (dolmak) eyleminden türemişse dolum diye uyarlanmalı ancak anlam pek uygun değil.

Azerbaycan Türkçesi tolazla- (elini arkaya gererek bir şeyi uzağa atmak) eylemiyle ilişkili görünüyor. aynı eylemin anlamına yakın AzTürkçe ve Anadolu ağızlarında tulla- (atmak, fırlatmak) diye bir eylem bulunmakta.

DLT tul- (bir oyunda topa çatal değnekle vurmak) eylemi tolazla- ve tolum sözcüklerinin kökü olabilirmi?

Bunu da diyeyim Karahanlı Türkçesinde tolum (tedbir, ihtiyat) anlamlarında da kullanılmış. Kutadgu Bilig'de de 20 kez silâh anlamında gelmiş.
  • 0

ulduzéver
Ulduz Tebrizli
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 412
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 275

Ynt: silah

İletigönderen birtancazin » 04 Ağu 2017, 22:38

Tüymek, tüğlemek, tülükmek, tülgemek, tülgümek, tulukmak.... Kaçmak, fırlamak, yüksekten atlamak, atlamak, sıçramak, atılmak anlamlarıyla TR ağızlarında yaygın kullanılmış.
Bunun konusu açılan tol ile ilgisi var mıdır bilemiyorum..

Yarak örneğinin ateşli silahların olmadığı bir dönemde yarmak eyleminden türetilmesi çok doğal. Bıçgak yapısının işlek olduğu dönemden sonra ortaya çıkmış olmalı çünkü daha orta dönemlere denk gelen bir söz.

Kor, koral, kural biçimleri silah anlamında kullanılmış.
Koral olarak işletilebilir, bu söyleyiş biçimiyle sınır koruyucusu anlamı da bulunmakta.
Cebe... Mühimmat
Koral... Silah
Kılıç, çakı, yatağan, böğdek, süngü, ok, şiş, cıda, kargı, çökündür vb gereçler kesici ve batıcı diye tanımlanıyor, bunlar için genel olarak ateşli olmayan, batar ve keser özellikli silahlar için deşki denilmesi daha uygun oluyor güncel sözlük anlamı bakımından.

Ateşlemeli, düzenekli ya da kurulabilir silahlar için genel olarak KORAL,

ateşli olmayan kesici ve batıcı silahlar için DEŞKİ,

darbeye dayalı, gürz, cop vb silah niteliğindeki gereçler için BERTEK

patlayıcı silahlar için... GÜRGEÇ

Gaz silahları için... BÖSKÜ

Kimyasal vb biçimde boğucu özellikli silahlar için BÖRÜTEK

Ateş püskürten silah.. ÇOĞŞURAK

Füze biçimindeki silahlar için KEMŞEK

Yintemleri (canlı varlıkları) uyuşturarak ya da felce neden olarak etkisizleştiren silah... ÇÖYREŞKİ

tüm savunma ve saldırı amaçlı silahlar için genel tanımlayan ad için... ÇONAK
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 252

ÖncekiSoñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Google [Bot] ve 4 konuk

Reputation System ©'