2. bét (Toplam 2 bét)

Ynt: katletmek, katliam, katil, kâtil

İletiGönderilme zamanı: 18 Haz 2017, 01:16
gönderen birtancazin
Katil... Öldürgeme / dirimsiretme (-sire eki sizleşmek, eski kullanış), kıyazlık
Kaatil... Ölpek, ölpemiş (eskil ekle uyarlama) / kıyaz
Katletmek..öldürgemek
Katliam.. Kıyım, toplukıyım / Öldürüşme
Maktul... Öldürülmüş, öldürülen
Cinayet... Kişi öldürme, öldürüm
Cani.. Kişi yağısı
Canice katletmek.. Acımasızca öldürmek
Hayvan öldürmek, itlaf etmek... Kuturmak (eskiden uyarlama)
Telef olmak... Kutmak (eski)
Seri katil... Öldürgen
Katil zanlısı... Kıyazlık sanığı
Nefsi müdafaa esnasında katletmek... Kaçıncalı öldürme
Kasten öldürmek.. İsteyerek öldürmek / tasarlayarak öldürmek

Ynt: katletmek, katliam, katil, kâtil

İletiGönderilme zamanı: 05 Eyl 2018, 09:53
gönderen Oktay D.
öñeri ölütçü
kâtil

cinayet başlığında bildirdiğim gibi Eski Türkçede ölüt (cinayet) sözcüğü bulunuyor, ölür- (öldür-) eylemine -t eki gelerek oluşmuş (bu ekte /r/ érir) [Erdal 1991: 312-314] Marcel Erdal, Old Turkic Word Formation, Weisbaden, 1991 . Bu sözcüğe +çi eki gelerek ölütçi olmuş ve tam da kâtil añlamında kullanılmış.

Ynt: katletmek, katliam, katil, kâtil

İletiGönderilme zamanı: 05 Eyl 2018, 20:22
gönderen ulduzéver
Yakşı cinâyet başlığı da burayla birleştirilseydi.

Güncel Türkçe Sözlük cinâyet için kıya, cânî için kıyacı yazmış. Ancak kıy- eylemi bence cinâyete uygun gelmiyor.

Kıray
Cinsiyet: Erkek
1. Genç, delikanlı. 2. Ürün vermeyen arazi. 3. Eşkıya, yol kesen.
Kişi Adları Sözlüğü

yakşa belki kıray = cânî, kıraylık = cinâyet olabilir ?

Katil sözcüğüne gelince;
Zâten öldürmek eylemi katletmek sözcüğünüñ karşılığıdır ancak kır- eylemi ve türevleri de güzel olur bence.
öñeri kırım
katil

öñeri kırga
kâtil


soy kırım sözüne öykünerek:
öñeri kümekırım
katliâm


Bir de intihâr sözcüğü vâr.

intihar
a. (intiha:rı) 1. Bir kimsenin toplumsal ve ruhsal nedenlerin etkisi ile kendi hayatına son vermesi: “Cinayetlerin ve intiharların sebebi kudret ve imkân arasındaki dengesizliktir.” -R. H. Karay. 2. mec. Hayatını tehlikeye düşürecek aşırı davranış veya iş.
Güncel Türkçe Sözlük

Değme iki añlamını da karşılayacak bir öñeri:
öñeri özkırım
intihâr

Ynt: katletmek, katliam, katil, kâtil

İletiGönderilme zamanı: 05 Eyl 2018, 20:54
gönderen TürkçeSözlük78
ulduzéver yazdı:soy kırım sözüne öykünerek:
öñeri kümekırım
katliâm



Küme sözcüğü Arapça diye biliyorum.

Ynt: katletmek, katliam, katil, kâtil

İletiGönderilme zamanı: 05 Eyl 2018, 21:03
gönderen ulduzéver
TürkçeSözlük78 yazdı:
ulduzéver yazdı:soy kırım sözüne öykünerek:
öñeri kümekırım
katliâm



Küme sözcüğü Arapça diye biliyorum.


Yokça kullanmadığım bir sözcük olarak köküne gitmemiştim. Bildirdiğiñiz için sağ oluñ.
Bu arada Nişanyan şöyle yazmış:

~ Ar kūma ͭ كومة yığın ~ EYun kýma κύμα a.a. < EYun kýō κύω şişmek, kabarmak, top gibi olmak +ma << HAvr *keuə- içi boşalmak.

Ynt: katletmek, katliam, katil, kâtil

İletiGönderilme zamanı: 07 Eki 2019, 13:45
gönderen Yiğit98
Katil için; Tatar Türkçesi "ütirüşi", Başkurt Türkçesinde "ültirivsi", Kazak Türkçesinde "kisi öltirüvşi", Türkmen Türkçesi "gänhör", Kırgız Türkçesi "kankor" demekmiş. Bu kankor ile gänhör sözcükleri kökeni bir gibi ancak bilgim yok.
Kazak türkçesindeki kisi öltirüvşi de sanırım Kişi öldüren demek, ancak kesin değilim.

Ynt: katletmek, katliam, katil, kâtil

İletiGönderilme zamanı: 07 Eki 2019, 20:20
gönderen Oktay D.
Yiğit98 yazdı:Katil için; Tatar Türkçesi "ütirüşi", Başkurt Türkçesinde "ültirivsi", Kazak Türkçesinde "kisi öltirüvşi", Türkmen Türkçesi "gänhör", Kırgız Türkçesi "kankor" demekmiş. Bu kankor ile gänhör sözcükleri kökeni bir gibi ancak bilgim yok.
Kazak türkçesindeki kisi öltirüvşi de sanırım Kişi öldüren demek, ancak kesin değilim.
Eski Türkçede
öl- (ölmek) > öltür- (öldürmek) > öltürüg (öldürme, *öldürü) > *öltürügçi (öldürücü)

Kıpçak Türkçelerinde -g eki, lehçeye göre -(U)v veya -(U)w olurken Oğuz Türkçesinde düşüp yalñızca ünlüsü kalmıştır. Kıpçakçada ç'ler ş'leşir. Ayrıca Başkırt-Tatar Kıpçakçalarında ö/o daralırken ü/u géñişler.

O yüzden Eski Türkçe biçimiyle *öltürügçi sözcüğü, Kazakçada öltirüwşi, Tatar-Başkırt ültirivsi, Oğuzcada öldürücü olurdu. Elbette bizde öldürücü sözcüğünüñ añlamı "fatal, öldürmeye neden olan" olmuştur, kişi añlamı yér almaz.