Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen ingichka » 09 Eki 2011, 00:07

ingichka yazdı:
uçur: 1. vakit, an, fırsat; 2. öz uçurunda: zamanında; kurç uçur: hâd dakka; mınday uçurlarda: bu gibi hallerde 3. mevsim
K.K. Yudahin, Kırgız Sözlüğü, TDK

Uçra- "karşılaşmak, buluşmak" fiili de bu isimden türemiş olabilir.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Oktay D. » 09 Eki 2011, 04:08

oğur/uğur (raslantı, şans, zaman) sözcüğünden uğra- (denk getirmek) gibi sanırım.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen ingichka » 09 Eki 2011, 05:38

Oktay D. yazdı:oğur/uğur (raslantı, şans, zaman) sözcüğünden uğra- (denk getirmek) gibi sanırım.
Oğur diyesin ağızlarda kullanılan bir şekil. Sözcüğün bugünkü Türkiye Türkçesinin yazı dilinde uğur şeklinde olduğu ile bağlı bir ileti yollamıştım.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen ingichka » 29 Eki 2011, 20:45

Zaman anlamında Özbek, Kazak ma Kırgız Türkçelerinde kullanılan kez sözcüğü kullanılabilir. (İngilizcede de time "zaman" sözcüğünün three times "üç kez" yalı bir kullanımı olduğundan zaman ile kez arasında anlam bakımından bir bağlantı olduğu düşünülebilir.)
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Tumay » 29 Eki 2011, 20:55

Kez sözcüğünün Anadolu da tutması çok yeğin.
Oğur/Uğur,Çer,Tedin ulay Öy/Öylek sözcüklerini yeğliyorum.
  • 0

Tumay
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 825
Katılım: 15 Ağu 2011, 00:04
Değerleme: 1

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen ingichka » 30 Eki 2011, 12:27

Tumay yazdı:Kez sözcüğünün Anadolu da tutması çok yeğin.
Oğur/Uğur,Çer,Tedin ulay Öy/Öylek sözcüklerini yeğliyorum.
Başka bir noktadan itiraz etmeyip "bu sözcüğün Anadolu'da tutması çok zor" demenizin anlamı nedir? Anadolu'dakiler Türk de Kazak, Kırgız, Özbek başka millet mi? Ayrı ayrı dillerimiz mi var? Eğer üç Türk boyu bu sözcüğü kullanıyorsa biz de kullanabiliriz.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen ingichka » 05 Kas 2011, 01:33

ingichka yazdı:
ingichka yazdı:
uçur: 1. vakit, an, fırsat; 2. öz uçurunda: zamanında; kurç uçur: hâd dakka; mınday uçurlarda: bu gibi hallerde 3. mevsim
K.K. Yudahin, Kırgız Sözlüğü, TDK

Uçra- "karşılaşmak, buluşmak" fiili de bu isimden türemiş olabilir.
Buna okşar bir yağday kez bol- ifadesinde görülüyor sanıyorum.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen fankibiber » 05 Kas 2011, 12:46

Başka Türk boyları kez sözcüğünü kullanıyor olabilir, ancak kez sözcüğünüñ bizde hazırda yakın bir añlamı bulunuyor. Başka bir karmaşaya gerek yok diye düşünüyorum.

Oğur ma öy sözcükleri zaman/vakit añlamlarında yeterli erinç.

Ayrıca öy sözcüğünü yalnızca Orkun yazıtlarında geçtiği için bile kullanırım.
  • 0

Hoşça kalıñ, ulayı balıklar için sağ oluñ.
fankibiber
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 438
Katılım: 04 Nis 2010, 02:57
Değerleme: 16

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Le Qabaq » 30 Ara 2011, 13:58

Çağ - vakit. (Türk lehçeleri dışında Moğolca tsag ile uyumlu.)
Kez - zaman. (Benzer kullanım Avrupa dillerinde de var. 3 times - 3 kez)
Uçur - an. (Uçra-/uçraş- fiillerinde bulunan kök.)

Bir anda derken bir göz kırpımında da kullanılabilir.
  • 0

Le Qabaq
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 621
Katılım: 26 Kas 2011, 01:43
Değerleme: 8

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Toygun » 01 Şub 2012, 19:30

ÖT HAN: Zaman Tanrısı. 
Eşdeğer: ÖĞÖT HAN
Zamanın  akışından  sorumludur.  Zamanın  akışını  bazen  hızlandırır,  bazen  yavaşlatır.  Kültigin
anıtlarında şu muhteşem ifade yer almaktadır.
“Öd tengri aysar, kişi oglı kop ölgeli törimiş.”
Talat Tekin’e göre “Zaman tanrısı öyle buyurunca insanoğlu hep ölümlü yaratılmış," anlamına
gelmektedir. Muharrem Ergin ise  "Zamanı tanrı yaşar, insanoğlu hep ölümlü yaratılmış," Şeklinde
çevirmektedir.  Gündüz ve gece, ak ve kara iki ip yumağıdır. Bu yumakların sarılmasından sorumlu
yardımcıları vardır. Yumaklar hızlı sarılırsa zaman hızlı geçer. Yavaş sarılırsa, zaman da yavaşlar.
Türklerde zaman ölçmeye yarayan asygıta, güneş saati kavramıyla ve gün sözcüğüyle ilgili olarak
Güngen denilmiştir. Yine zamanı ölçmek anlamına gelen Ötçek/Ödçek sözcüğü de saat (zaman ölçme
aracı) demektir ve bu Tanrının adıyla bağlantılıdır.  Zaman ölçü birimleri aşağıdaki gibidir.

-  Oğ: An.
-  Oğur: Saat.
-  Oğrak: Dakika.
-  Oğurdak: Saniye.
-  Oğurçak: Salise.


(Kaynak: Türk Söylence Sözlüğü, Deniz Karakurt)
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5173
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1228

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Oktay D. » 01 Şub 2012, 20:20

öd sözcüğünüñ *öğöt biçiminden gelmesiniñ hiçbir dayanağı yoktur, kaldı ki kaynak vérmemiş bunuñ için. Onuñ dışında sözcüğüñ özgün biçimi öd olup /t/li biçimleriñ sert ünsüzle başlayan eklerden dolayı görüldüğü açıktır[Mahmûd, 1070].

Ayrıca diye bir sözcük bulunmuyor Eski Türkçede, oğur "uğur, zaman" sözcüğü ise oğ- "denk gelmek" sözcüğünden türemedir (krş. oğul).

Bétiğiñ bilimsellikle ma sözlükçülükle ilgili bir yanı yok görünüyor.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7391
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 3304

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Türkçe » 17 Eyl 2012, 18:18

EUT sö / söki "vakit, zaman".
  • 0

Dilleri düzenleyen kurumlar bulunsa da dilin biçimini belirleyen kullanımdır. Bir sözcük bir dilde kullanımda ise o dili düzenleyen kurumun sözlüğünde olsa da olmasa da artık bir bildirme aracıdır. Yalnızca yeni sözler bulmak yerine onları kullanmak, uygulayıcı olmak durumundayız.
Türkçe
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 634
Katılım: 14 Ağu 2012, 23:27
Değerleme: 7

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Türkçe » 17 Eyl 2012, 18:21

EUT sön "uzun müddet, zaman".
  • 0

Dilleri düzenleyen kurumlar bulunsa da dilin biçimini belirleyen kullanımdır. Bir sözcük bir dilde kullanımda ise o dili düzenleyen kurumun sözlüğünde olsa da olmasa da artık bir bildirme aracıdır. Yalnızca yeni sözler bulmak yerine onları kullanmak, uygulayıcı olmak durumundayız.
Türkçe
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 634
Katılım: 14 Ağu 2012, 23:27
Değerleme: 7

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen Türkçe » 19 Eki 2012, 20:52

Bıldır "geçen yıl" sözcüğünü Türk avkanlarından biliyordum. Şimdi Yeni Uygur Türkçesi Sözlüğünde isenge "gelecek yıl" diye bir söz taptım.
  • 0

En soñ Türkçe tarafından 19 Eki 2012, 20:56 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Dilleri düzenleyen kurumlar bulunsa da dilin biçimini belirleyen kullanımdır. Bir sözcük bir dilde kullanımda ise o dili düzenleyen kurumun sözlüğünde olsa da olmasa da artık bir bildirme aracıdır. Yalnızca yeni sözler bulmak yerine onları kullanmak, uygulayıcı olmak durumundayız.
Türkçe
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 634
Katılım: 14 Ağu 2012, 23:27
Değerleme: 7

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletigönderen BARIÞ » 24 Eki 2012, 13:15

Derlemem;

zaman-oğur,kez,çağ
tarih-çağ,geçmiş,günay
takvim-Güngen,gündizme

saat-öyün
saat (mekanik)-döngel
dakika-birin
saniye-ikin,soluk,din
salise-üçün

ilkbahar-yay
sonbahar-güz
mevsim-sürem

ocak-Onbirinci ay (ocak)
şubat-Onikinci ay (gücük)
mart-Birinci ay (Akar)
Yılbaşı- Yenigün(22 Akar)
nisan-İkinci ay (Açar)
mayıs-Üçüncü ay (Buğu)
haziran- Dördüncü ay (Bozay)
temmuz- Beşinci ay (Biçim)
ağustos- Altıncı ay (Derim)
eylül- Yedinci ay (Verim)
ekim- Sekizinci ay (Ekim)
kasım- Dokuzuncu ay (kesim)
aralık- Onuncu ay (Aralık) 

Pazartesi-Birinci gün
Salı-İkinci gün
Çarşamba-Üçüncü gün
Perşembe-Dördüncü gün
Cuma-Beşinci gün
Cumartesi-Altıncı gün
Pazar-Yedinci gün
Hafta-Yedil,Yedigün

Uğurola!
  • 0

En soñ BARIÞ tarafından 24 Eki 2012, 13:20 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
BARIÞ
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 580
Katılım: 27 Ara 2011, 18:14
Değerleme: 14

ÖncekiSoñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 8 konuk

Reputation System ©'