1. bét (Toplam 15 bét)

Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletiGönderilme zamanı: 31 Eki 2007, 15:24
gönderen SanalBaba
Gökoğuzlar' da ay adları:

Büük ay (yanvar).......Ocak
Küçük ay (fevral).......Şubat
Baba Marta (mart)......Mart
Çiçek ay (aprel)..........Nisan
Hederlez (may)..........Mayıs
Kirez ay (iyun)...........Haziran
Orak ay (iyul)............Temmuz
Harman ay (avgust)....Ağustos
Ceviz ay (sentabri).....Eylül
Canavar ay (oktabri)...Ekim
Kasım (noyabri)..........Kasım
Kırım ay (dekabri).......Aralık

Öteki Türk aytışlarında (lehçelerinde)

[img width=500 height=96]http://img146.imageshack.us/img146/5954/ocakae7.jpg[/img]

[img width=500 height=61]http://img146.imageshack.us/img146/4341/ubathu8.jpg[/img]

[img width=500 height=62]http://img146.imageshack.us/img146/2046/martru4.jpg[/img]

[img width=500 height=60]http://img146.imageshack.us/img146/1020/nisanco1.jpg[/img]

[img width=500 height=61]http://img146.imageshack.us/img146/4489/maysct9.jpg[/img]

[img width=500 height=62]http://img146.imageshack.us/img146/2874/hazirantk1.jpg[/img]

[img width=500 height=60]http://img146.imageshack.us/img146/3696/temmuzio7.jpg[/img]

[img width=500 height=61]http://img103.imageshack.us/img103/7036/austosku3.jpg[/img]

[img width=500 height=62]http://img103.imageshack.us/img103/881/eyllwc2.jpg[/img]

[img width=500 height=70]http://img103.imageshack.us/img103/6236/kasmcy7.jpg[/img]

[img width=500 height=62]http://img103.imageshack.us/img103/7696/aralkrs2.jpg[/img]

Görüldüğü gibi Ay Adlarımızı kesinlikle birleştirmeliyiz.
Tüm Türkler bir dilden söylesin ki bir ağızdan gürlesin.

''Cemal Mıhçıoğlu'' öğretmenimizin sözcüklerini sunuyorum

İletiGönderilme zamanı: 31 Eki 2007, 20:46
gönderen Boraan
    Ocak -> Ocak
  Gücük -> Şubat
  Yelin -> Mart
  Açaray -> Nisan
  Gülay -> Mayıs
  Bozaran -> Haziran
  Biçim -> Temmuz
  Derim -> Ağustos
  Verim -> Eylül
  Ekim -> Ekim
  Kasım -> Kasım
  Aralık -> Aralık   

        Nasıl buram buram Anadolu kokuyor değil mi ?

Ynt: Ortak Ay Adları?

İletiGönderilme zamanı: 01 Kas 2007, 05:15
gönderen SanalBaba
Süre adları önerilerim de vardı. Özünde öneri değil de kökende Türkçe' nin unutulan sözcüklerinden "OĞUR" sözünü anlam karşılıklarından biri zaman olduğu için diriltivermiştim.

zaman....oğur (özel adlar ile soyadlarında yaşamaktadır. örn: "Erkan Oğur")
saat.......sağat, sağak (Türkçe sağmak, sağatmak, sağaltmak, sağıltmak sözüne devşirerek)
tiktak......saat (Çocuk dilinden. N'Olmaz, n'olamaz diyenlere de, "Taktik" diyorsunuz da neden tiktak diyemiyorsunuz? , diye de verip veriştirmiştim)  >:(
oğurdak, ,oğurak, oğurduk.......dakika
oğrak, uğrak..............saniye
ığrık.........................salise (DS tan vakti, alaca karanlık, karanlık, gece)

Usunuzda bulunsun.
Uğrola

Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletiGönderilme zamanı: 02 May 2008, 01:04
gönderen Temirbek
Günler ulayı aylar hemen her dilde sıra adlarıyladır.

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletiGönderilme zamanı: 02 May 2008, 16:23
gönderen Oktay D.
Arapçada "üçüncü" añlamına gelen sözcük ṡalisedir.

Hafta için sanırım yedigün yeğlenir.

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletiGönderilme zamanı: 02 May 2008, 18:03
gönderen YİĞİT TULGA
Uğrola,
Gün ile ay adlarının son biçimini vermek için tüm önerileri burada toplayalım. Katkıda bulunanlara seçicilik görevi verelim. Saybirimiz beğendiğini öncelikli olarak sunsun. En çok ortak birincilik alanlar ile en çok ikincilik, üçüncülük verdiklerini yanıtında bildirsin. Daha önce açılmış benzer başlıklar tek konuda birleştirelim. Öteki ağızlarımızdan da sözcükleri inceleyerek yöneticilerden birisi "Deneysel Sözlüğe" eklesin. El birliğiyle bu işi sonuca kavuşturmuş olalım. Yayalım, duyuralım, kullandıralım.

Uğrola.

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletiGönderilme zamanı: 02 May 2008, 22:13
gönderen uzunöykü
Elin Augustus'u varsa bizim de Oğuzumuz var.. Oğuzay bile olabilir binlerce kez yeğdir ağustosa

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletiGönderilme zamanı: 03 May 2008, 00:06
gönderen Türkçenin Koruyucusu
uzunöykü yazdı:Elin Augustus'u varsa bizim de Oğuzumuz var.. Oğuzay bile olabilir binlerce kez yeğdir ağustosa
Augustus'un ağustos ayıyla olan ilgisinin Oğuz'la ne ilgisi var? Kalıcı bir değişiklik yapmak istiyorsak Oğuz Türk'üyle ilgili bir aya Oğuzay (Uzay) diyebiliriz.

Ayrıca "ekim" ayı yerine başka bir karşılık düşünmüyorum. Bence
ekim<ek-
kökünden türetilmiş (ekmek biçmek için tohum ekmek anlamında) olabilir.

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletiGönderilme zamanı: 03 May 2008, 00:23
gönderen uzunöykü
Türkçenin Koruyucusu yazdı:
uzunöykü yazdı:Elin Augustus'u varsa bizim de Oğuzumuz var.. Oğuzay bile olabilir binlerce kez yeğdir ağustosa
Augustus'un ağustos ayıyla olan ilgisinin Oğuz'la ne ilgisi var? Kalıcı bir değişiklik yapmak istiyorsak Oğuz Türk'üyle ilgili bir aya Oğuzay (Uzay) diyebiliriz.

Ayrıca "ekim" ayı yerine başka bir karşılık düşünmüyorum. Bence
ekim<ek-
kökünden türetilmiş (ekmek biçmek için tohum ekmek anlamında) olabilir.


Augustus-Ağustos türünden bir ilişkisi yok tabiki... Ay adlarını İlla bir iki üç

diye sıralamaktan kaçınıp özel addan gelen Ağustos yerine Oğuz atanın adı

verilebilir diye düşünmüştüm,geçmişimize bir bağ daha kurmuş oluruz

böylece

      Ayrıca ay adlarının kamuca kabul görmesi öbür alanlara göre daha

kolay...Teşrinlerin unutulması kısa sürmüştü..

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletiGönderilme zamanı: 03 May 2008, 00:48
gönderen Gökbey
Vikipedi yazdı: Ağustos Ayı

Ağustos Ayı (Latince: Augustus) Augustus'tan sonra adlandırılmıştır; bu zamana kadar adı Sextilis'tir (böyle adlandırılmıştır çünkü orijinal Roma Takvimi'ne göre altıncı aydır ve altı rakamının Latince karşılığı sex tir). Genellikle tekrarlanan bir bilgiye göre Ağustos 31 gün çeker çünkü Augustus kendi ayının gün sayısının Julius Caesar'ın ayı Temmuz (July) ile aynı olmasını istemiştir ancak bu Johannes de Sacrobosco adlı bir 13. Yüzyıl bilgininin uydurmasıdır. Sextilis, aslında yeniden adlandırılmadan önce de 31 gün çekerdi ve uzunluğundan dolayı seçilmemişti. Macrobius'un bir senatus consultum dan yaptığı alıntıya göre, Sextilis Augustus'un onuruna yeniden adlandırılmıştı çünkü İskenderiye'nin düşmesi ile sona eren yükselişi sırasında bir çok büyük olay bu ayda meydana gelmiştir.


Bu yüzden Oğuzay türetimini ben pek sevdim.

Ekim : Ekmek kökünden gelir. Tarlalara ekim yapılan ay.
Kasım : Arapça kökenli deniyor ancak almaktan alım, satmaktan satım, kasmaktan kasım...gibi düşünebiliriz. Bilindiği üzere o aylar bizi kasar.
Aralık : Anlamı açıktır.
Ocak : Kışın bu soğuğunda ocaklarımızı sürekli yanık tutarız. Sözcük buradan gelir ocak yakma ayı..

Başertesi
sözcüğü ile dalga geçileceğinden hiç kuşkum yok. Sesli söylendiğinde (alışkanlıklardan olsa gerek) dilimiz çevirmiyormuşta böyle söylüyormuş gibi oluyor. Dili dönmeyen çocukların pazartesi demesi gibi bir ses çıkıyor.

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletiGönderilme zamanı: 04 May 2008, 02:12
gönderen Oktay D.
Ekim, Biçim (Kasım) olabilir. Ya da  kasım < kasama "kesmek, biçmek" olduğu için hem añlam hem ses yönünden beñzer olan kesim yeğlenebilir: ekim, kesim, aralık.

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletiGönderilme zamanı: 04 May 2008, 13:36
gönderen Gökbey
Biçek > Bıçak
Teñri > Tañrı
Türünçi > Turuncu


gibi düşünürsek ;

Kesim > Kasım olur.

Kasım ayını sorun etmeyelim derim .

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletiGönderilme zamanı: 05 May 2008, 21:26
gönderen Oktay D.
Önceki iletimde belirtmeyi unutmuşum, kasım Arapçadır ve kökü "kasama" (kesmek) dir.

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletiGönderilme zamanı: 13 May 2008, 09:38
gönderen YİĞİT TULGA
Can Dündar: Aralık
Tarih: 04.12.2004

İçinde bulunduğumuz aya neden aralık dediğimizi biliyor musunuz?
Ben bunu üniversitede öğrenmiştim.

Mülkiyeli hocamız rahmetli Cemal Mıhçıoğlu, öz Türkçe kullanımı konusunda kendisiyle yarışırdı. Yazışmalarında yabancı sözcük oranını yüzde birin altına indirmekle övünür, sınavlarda yabancı sözcüklere Türkçe karşılık bulmamızı isterdi.
İşte o öğretmişti ay adlarının ne zaman, nasıl değiştiğini...

15 Ocak 1945'te çıkmıştı "Bazı Ay Adlarının Değiştirilmesi Hakkında Kanun"...
Yasa önerisinin altında Erzincan mebusu şair Behçet Kemal Çağlar'ın imzası vardı.
Bir encümenin hazırladığı yasayla 4 ayın adı değiştiriliyordu:
"Teşrinievvel"e, bundan böyle "ekim yapılan ay" anlamında "ekim" denecekti.
"Teşrinisani", "kısımlara bölen, taksim eden" anlamında "kasım" olacaktı.
Ocakların tüttüğü en soğuk kış ayının adı, "Kanunusani"den "ocak"a çevrilecekti.

* * *
Mıhçıoğlu Hoca, bu değişiklikleri anlatırken kendini tutamaz, "Ne olurdu elleri değmişken diğer ay adlarını da sadeleştirselerdi" derdi.
Onlara ilişkin kendi önerileri vardı:

Arapça ve Farsçada da kullanılan "şubat", "şebat" kökeninden gelen Süryanice bir sözcüktü. 16. yüzyıla ait sözlüklerde "Türkler ona 'gücük' der" deniliyordu. "Gücük", yani kısa, bodur ay... Hoca'nın tavsiyesi buydu.

"Mart", Latincede savaş tanrısına adını veren Mars'tan geliyordu. Çünkü martta buzlar erir ve savaşa çıkmak için yollar açılırdı. 15. yüzyıla ait Farsça bir yapıtta "Yilin ayı der buna rustayiler (kırda yaşayanlar) / Adını mart koymuş İsa'yiler (İsa'ya inananlar)" deniyordu. "Yilin" ya da "Yelin", "dişi hayvanların meme torbası"ydı. Anadolu'da memesine süt yürüyen doğuracak hayvanlar için "yelinliyor" deyimi kullanılırdı. Mıhçıoğlu, kuzuların meme emdiği bu aya "Yelin" adını öneriyordu.

"Nisan" da Süryaniceydi. Anadolu'da "abril" ya da "abrel" derlerdi. Latince "aperire" (açmak) eyleminin türevi "aprilis"ten türemişti. Kastedilen "Çiçeklerin açtığı ay" ise, Diyarbakır'da kullanılan "Açaray" daha iyi değil miydi?

"Mayıs", Latince "maius"tan (büyük) geliyordu. Mıhçıoğlu'nun önerisi ise Elazığ yöresinden "gülayı" ya da "gülay"a dönüştürülmesiydi.

Yine Süryanice bir sözcük olan "kheziran"dan gelen "haziran" için, Anadolu'nun gerçek bir bozkır görünümü almaya başladığı ay olması nedeniyle "bozaran" adı öneriliyordu.

"Temmuz", Süryanice "tamuz"dan geliyordu. Kars, Erzurum yöresinde ise "biçimay" deniyordu. Hoca, "biçim"i öneriyordu.

"Ağustos" Roma İmparatoru Augustus Sezar'ın adını taşıyan aydı. Tahılın çuvallara doldurulup kaldırıldığı zamana rastladığı için "derim" karşılığını hak ediyordu.

"Eylül" de Süryanice idi. Çoğu tarım ürününün toplandığı bu aya Ordu'da "verimay" denirdi. Cemal Hoca "verim"i öneriyordu.
* * *

Ocak, Gücük, Yelin, Açaray, Gülay, Bozaran, Biçim, Derim, Verim, Ekim, Kasım, Aralık...

İşte sığırtsal (pastoral) "Mıhçıoğlu takvimi"nin ayları bunlardı.
"Kanunuevvel"e gelince...
Halk dilinde ona, iki bayramı, iki mevsimi, iki yılı birbirinden ayıran ay anlamında "aralık" deniyordu.
1945 yılbaşında resmi olarak da bu adı alacak ve 60 yıl sonra Türkiye'de iki dönemi birbirinden ayıran tarihi bir Aralık'a dönüşecekti.


Can Dündar

Milliyet


04/12/2004

Ynt: Öy Kavramları / Gün Adları / Ay Adları

İletiGönderilme zamanı: 14 May 2008, 15:56
gönderen Yérbey
Mıhçıoğlu yazdı:Ocak, Gücük, Yelin, Açaray, Gülay, Bozaran, Biçim, Derim, Verim, Ekim, Kasım, Aralık...


Mıxçıoqlu'na aynən qatılıram. Aylarımız bələ olmalıdı.
Amma gücük yerine bodur desek daha əy olar. Gücük, oxuyanda küçük kimin durur; bu da tutulmasına əngəl olabilər.

Yəni aylarımız :


Ocak, Bodur, Yelin, Açaray, Gülay, Bozaran, Biçim, Derim, Verim, Ekim, Kasım, Aralık