Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

an (kısa zaman)

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

an (kısa zaman)

İletigönderen YİĞİT TULGA » 24 Kas 2007, 01:17

Uğrola,
Sevgili uruğumuz ne derse güzel söyler,

biçal [ # biçala]
biçala [biçal, biçalım] Bir aralık, az bir zaman: Biçala uyuyuvermişim. (* Eşme -Uş.; * Emet -Kü.; * Düzce -Bo.; * Merzifon -Ama.; -Gaz.; Solakuşağı * Şereflikoçhisar -Ank.; * Bor -Nğ.; Yerkesik -Mğ.)
[biçal ] > (Darıveren * Acıpayam -Dz.)
[biçalım ] > (* Düzce -Bo.)
biçalım [ # biçala]

çala.....an
biçala...lahza, kısa süre, bir an

bir çala gözlerimi kapadım
çala gelir Attila İlhan ölür (saygıyla anıyorum)
çalasında....aniden
çalada........ani

çalacık.......an' dan küçük
çalaca(k).......saat, tiktak (çocuk dilinden)
çalaç............saat

çalaca kaç ...saat kaç
çalaç kaç.....tiktak kaç
olabilir.

Dipçe:
"Taktik" diyorsunuz da neden "tiktak" diyemiyorsunuz?..."Tiktak" önerisi konusunda beni eleştirenlere böyle sormuştum . Sanıyorum apışmışlardı(r). )
uruk.....ahali, halk, topluluk
  • 0

En soñ Oktay D. tarafından 17 Ağu 2019, 12:25 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Gérekçe: başlık adı değiştirildi
Sözlük indir.
http://tufar.com/SanalBaba/
Taranmasına "kıyacağınız" sözlük varsa benimle iletişim kurunuz.

"Türk Dil Kurumu" ile "Türk Günay Kurumu" özerk, tüzel kişiliğine dönmelidir. Atatürk kalıtını çiğneyenler yargılanmalıdır...
YİĞİT TULGA
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 973
Katılım: 29 Ağu 2007, 03:48
Değerleme: 34

Ynt: An demesek, ne desek?

İletigönderen bensay » 26 Kas 2007, 15:27

An için bir "kıpı" karşılığı var; ne ki, buna pek aldırış eden yok gibi. Bu sözcük N.Ataç sözcüklerinde ve Kanıbir kılavuzunda yer alıyor. Beğenilmemişse diyeceğim yok, bilinmiyorsa bir kez daha bildiriyorum. TDK ağiçi sözlük:

kıpmak -ar
(-i)
    Göz kapaklarını çabucak açıp kapamak, kırpmak.

Buradan; kıpı = göz açıp kapayana dek geçen süre, an/lahza, biçiminde düşünülmüş olsa gerek, esenlikler.
  • 5

En soñ bensay tarafından 26 Kas 2007, 15:28 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2874
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1445

Ynt: An demesek, ne desek?

İletigönderen uzunöykü » 21 May 2008, 15:06

'Herşey bir çırpıda oldu bitti' derken geçen çırpı, çıpı(?) yerine göre an

karşılığı kullanılabilir.
  • 0

uzunöykü
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 144
Katılım: 07 Nis 2008, 20:32
Değerleme: 20

Ynt: An demesek, ne desek?

İletigönderen Türkçenin Koruyucusu » 22 May 2008, 23:00

uzunöykü yazdı:'Herşey bir çırpıda oldu bitti' derken geçen çırpı, çıpı(?) yerine göre an

karşılığı kullanılabilir.

Onuŋ daha çok, "çırp- (çırpın-)" ile ilgisi olduğuŋu düşünüyorum.
  • 0

En soñ Türkçenin Koruyucusu tarafından 24 May 2008, 18:05 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Türkçenin Koruyucusu
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 34
Katılım: 30 Ara 2007, 20:59
Değerleme: 0

Ynt: An demesek, ne desek?

İletigönderen Oktay D. » 24 May 2008, 17:58

çırpı sözcüğü çırp- (vurmak, çalmak, vurmak suretiyle ses çıkacak biçimde silkelemek) eyleminden gelir. Bu da çarp- (vurmak, ses çıkaracak biçimde çalmak/vurmak) eyleminiñ daralmaya uğramış hālidir. Eñ soñunda kökü ça- eylemidir ki bunuñ añlamı "ses çıkarmak"tır[1]. çırpı sözcüğünüñ mantığı, çırpmanıñ ānî bir ses çıkarmasıdır, "bir şeyi çırpana kadar" sezgisi bulunur.

Dipçe.
[1] Türevleri: çalgı, çalmak, çağırmak, çağrı, çakmak, çatmak, çarpı, çañ, çıñlanım, ...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8313
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5452

Ynt: An demesek, ne desek?

İletigönderen Boraan » 25 May 2008, 21:47

  biçala                      hepsi bir anlık söyleyişler
  bi'kıpıda
  bir çırpıda         
-----------------

 
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1806
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: An demesek, ne desek?

İletigönderen Tumay » 17 Ağu 2011, 22:10

Esen ;
An sözcüğünün Türkçe olma olasılığı da var çünkü
ANIMSAMAK
ANIKLAMAK
ANLAMAK ......gibi eylemlerimiz var.Kökü büyük olasılıkla ''AN''
Ayrıca Türkçe'de oldukça eski bir dildir eski Yunanca'da dahi bir çok sözcüğümüz var (söylediklerimin Sümer Türkçesi kuramıyla  bir bağlantısı yok o daha araştırılan bir konu)Neden Arapça'ya geçmiş bir sözcük olmasın.Bence öyle hem bu olasılığı güçlendiren bir nedende  Türkçe çok kısa köklerden sözcük üreten bir dil düş,al git yap san um......gibi bunu da değerlendirirseniz iyi olur Arap arkadaşlarım bile  Türkçe olabileceğine inanıyorlar :)
uğurola :)
Doğal olarak bir başka sözcük bulunmasına karşı değilim o da olursa güzel olur!
  • 1

Tumay
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 825
Katılım: 15 Ağu 2011, 00:04
Değerleme: 1

Ynt: An demesek, ne desek?

İletigönderen Kuşhan » 17 Ağu 2011, 22:47

Tumay yazdı:Esen ;
An sözcüğünün Türkçe olma olasılığı da var çünkü
ANIMSAMAK
ANIKLAMAK
ANLAMAK ......gibi eylemlerimiz var.Kökü büyük olasılıkla ''AN''
Ayrıca Türkçe'de oldukça eski bir dildir eski Yunanca'da dahi bir çok sözcüğümüz var (söylediklerimin Sümer Türkçesi kuramıyla  bir bağlantısı yok o daha araştırılan bir konu)Neden Arapça'ya geçmiş bir sözcük olmasın.Bence öyle hem bu olasılığı güçlendiren bir nedende  Türkçe çok kısa köklerden sözcük üreten bir dil düş,al git yap san um......gibi bunu da değerlendirirseniz iyi olur Arap arkadaşlarım bile  Türkçe olabileceğine inanıyorlar :)
uğurola :)
Doğal olarak bir başka sözcük bulunmasına karşı değilim o da olursa güzel olur!


Evet, Türkçede "an" kökü var ancak zaman anlamında değildir ve gerçek biçimi "añ"dır. Anlamak sözcüğündeki "an" bu söz ettiğim köktür.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: An demesek, ne desek?

İletigönderen Tumay » 17 Ağu 2011, 22:58

Biraz daha açıklayabilirmisiniz ?Ayrıntılı bir biçimde çünkü bu dediğinizi Arap arkadaşlarımada anlatacağım  sonuçta bu eylemlerdeki an kökünün oğur  anlamına gelmediğini söylemem yetmez :)
  • 0

Tumay
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 825
Katılım: 15 Ağu 2011, 00:04
Değerleme: 1

Ynt: An demesek, ne desek?

İletigönderen ingichka » 17 Ağu 2011, 22:59

Azerbaycanlılar "göz qırpımı" diyor. Bu sözcük Almancadaki Augenblick sözcüğüne benziyor sanıyorum.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Ynt: An demesek, ne desek?

İletigönderen Bengitaşlarındili » 17 Ağu 2011, 23:37

An eski Türkçede Añ (Anğ) Akıl, Hafıza, Bellek, Zeka, Zihniyet gibi anlamlara sahip
Anlamak
Anı
Anımsamak
Anmak kelimelerindeki an işte bu eski Türkçeden gelen an (añ)
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: An demesek, ne desek?

İletigönderen Tumay » 17 Ağu 2011, 23:47

Peki;çok sağolun 
  • 0

Tumay
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 825
Katılım: 15 Ağu 2011, 00:04
Değerleme: 1

Ynt: An demesek, ne desek?

İletigönderen Baturalptürk » 18 Ağu 2011, 15:39

"An, lahza" sözcüklerinin anlamdaşı "kıpma" kelimesidir. İhtimal, Nurullah Ataç da bu kelimeden esinlenmiş 'kıpı' derken. Kıpma sözü Türkiye'nin kimi yörelerinde de bilinmektedir:

kıpma
Göz açıp kapayıncaya kadar geçen zaman, an, kısa süre.

[ Derleme Sözlüğü c: 8 ]Söğüt, Honaz -Denizli
Dallıca *Nazilli -Aydın
Tokat -Eskişehir
Kuz *Ünye -Ordu
-Rize
*Ermenek -Konya
Yerkesik -Muğla


Kamus-i Türkî'de de "göz kıpıncaya kadar" sözünün anlamı olarak 'ân-ı vâhidde' denmiş. Sözdeşi, kıpmak eylemiyle lahza arasında sıkı bir bağ bulunmakta.
  • 0

Üyelik görseli
Baturalptürk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 532
Katılım: 15 Eki 2008, 17:47
Konum: Ankara
Değerleme: 66

Ynt: An demesek, ne desek?

İletigönderen Oktay D. » 20 Ağu 2011, 23:34

Ben sonraları başka bir kullanıma deneme başlattım.
im "ân"
şim "tam şu ân, şimdi"

Türkçedeki şimdi sözcüğü, bilindiği üzere Eski Oğuzca uş imdi (şu imdi) biçiminden kaynaşmıştır. Türkiye Türkçesi imdi (bu ân) sözcüğü ise Eski Türkçe amtı (imdi) sözcüğünden gelir. Hâlen Tuvaca gibi Sibirya Türkçelerinde amtı diye geçer. Kökü Eski Türkçe am (ân), yine Tuvaca gibi Türkçelerde yaşamaktadır. Eski Türkçe +tı eki, addan önad/belirteç yapar (edgü-ti, tüke-ti, vb.).

Bugünkü ses dönüşümlerine uygularsak Eski Türkçe am (ân) sözcüğü, im biçiminde uyarlanır, ayrıca şim (şu im, tam bu ân, şimdi) sözcüğü de uyarlama konusudur.
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8313
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5452

Ynt: An demesek, ne desek?

İletigönderen ingichka » 20 Ağu 2011, 23:51

Oktay D. yazdı:Ben sonraları başka bir kullanıma deneme başlattım.
im "ân"
şim "tam şu ân, şimdi"

Türkçedeki şimdi sözcüğü, bilindiği üzere Eski Oğuzca uş imdi (şu imdi) biçiminden kaynaşmıştır. Türkiye Türkçesi imdi (bu ân) sözcüğü ise Eski Türkçe amtı (imdi) sözcüğünden gelir. Hâlen Tuvaca gibi Sibirya Türkçelerinde amtı diye geçer. Kökü Eski Türkçe am (ân), yine Tuvaca gibi Türkçelerde yaşamaktadır. Eski Türkçe +tı eki, addan önad/belirteç yapar (edgü-ti, tüke-ti, vb.).

Bugünkü ses dönüşümlerine uygularsak Eski Türkçe am (ân) sözcüğü, im biçiminde uyarlanır, ayrıca şim (şu im, tam bu ân, şimdi) sözcüğü de uyarlama konusudur.
Kök olarak am "an" nerede var? Kaynak gösterebilir misiniz?
  • 1

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 19

Soñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 25 konuk

Reputation System ©'