Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

tavsiye, teklif

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

tavsiye, teklif

İletigönderen fankibiber » 22 Eyl 2010, 21:14

Günlük yaşamımızda çok fazla kullandığımız bir kalıp olan tavsiye etmek eyleminin Türkçesi konusundaki önerileriniz nedir?

Ali Püsküllüoğlu'nun sözlüğünde "salık vermek" ve "öğüt vermek" karşılıkları kullanılmış, ancak ikisi de tam olarak karşılamıyor diye düşünüyorum.

Düşüncelerinizi bekliyorum

Emir
  • 0

En soñ fankibiber tarafından 23 Eyl 2010, 00:12 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Hoşça kalıñ, ulayı balıklar için sağ oluñ.
fankibiber
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 438
Katılım: 04 Nis 2010, 02:57
Değerleme: 16

Ynt: Tavsiye etmek

İletigönderen Teriyont » 22 Eyl 2010, 23:43

fankibiber yazdı:tavsiyet etmek eyleminin Türkçesi konusundaki önerileriniz nedir?


Anlamadım;

Siz "Öneri" sözcüğünü ne anlamda kullanıyorsunuz?
  • 0

Görsel
Üyelik görseli
Teriyont
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 45
Katılım: 17 Şub 2010, 12:37
Konum: istanbul
Değerleme: 0

Ynt: Tavsiye etmek

İletigönderen fankibiber » 22 Eyl 2010, 23:50

:-[

Nasıl usuma gelmedi, ben de şaşkınlık içerisindeyim.
  • 0

Hoşça kalıñ, ulayı balıklar için sağ oluñ.
fankibiber
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 438
Katılım: 04 Nis 2010, 02:57
Değerleme: 16

Ynt: tavsiye, teklif

İletigönderen Toygun » 23 Eyl 2010, 00:13

Belki bu başlıkta tavsiyeyi öneri ile karşılarken teklife öneriden başka bir karşılık bulmaya çalışabiliriz.
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5282
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1298

Ynt: tavsiye, teklif

İletigönderen Boraan » 23 Eyl 2010, 08:45

Buradaki konuda dilimizde sık yapılan bir yanlış ortaya çıkıyor, Arapça tavsiye sözcüğü hiçbir zaman öneri sözcüğünü karşılamaz ,  teklif sözcüğü öneri anlamı için uygundur.Tavsiye öğütleme, salık verme (referans) gibi anlamları içerir.
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1806
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: tavsiye, teklif

İletigönderen Baturalptürk » 23 Eyl 2010, 10:19

Bu kullanımı "yanlış" diye tanımlamak yanlış olur. "Önermek" sözcüğü her ne kadar "teklif etmek" eyleminin anlamdaşı olarak kullanılmaya başlandıysa da sonradan doğal bir değişimle "tavsiye etmek" anlamını da kapsamıştır. Onun için "önermek" sözcüğünün "teklif" ya da "tavsiye" diye özelleşmiş bir anlamı yok. İki anlamı da verebilir. Bu vaziyeti TDK da görmüş olacak ki "önermek" sözcüğünün manalarından birini tavsiye olarak belirlemiş:

önermek
(-i)
1 .Tavsiye etmek.
2 .Bir sorunu çözmek üzere bir şey öne sürmek, teklif etmek:
      "Şimdilik, bu amaçla özel bir komisyonun hazırlığı niteliğinde bir kurul oluşturulmasını öneriyorum."- N. Hikmet.


Ayrıca "salık (1.Tavsiye 2.Haber)" sözcüğünü göz ardı etmeyelim. Zira bilinen bir kelime.


"Öğütlemek" sözcüğü "nasihat etmek" demektir. Nasihat ile Tavsiye arasındaki derin farkı görelim.


Teklif etmek anlamına gelen ve Derleme Sözlüğü'nde denk geldiğim iki sözcüğü göstereyim:

*teksermek    
Önermek, öne sürmek.
Uygun görmek.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

*yüksürmek
1. Ayak diremek, üstelemek. 2. Başvurup istemek, dilemek. 3. Önermek.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
  • 0

Üyelik görseli
Baturalptürk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 532
Katılım: 15 Eki 2008, 17:47
Konum: Ankara
Değerleme: 66

Ynt: tavsiye, teklif

İletigönderen bensay » 23 Eyl 2010, 10:40

Açıklamalar yerinde olmuş, sağ olun.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2863
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1427

Ynt: tavsiye, teklif

İletigönderen Boraan » 25 Eyl 2010, 10:54

Türk Dili Dergisinden bu konu ile ilgili bir savyazıyı aşağıya alıntılıyorum.

Kemal Bek
Önermek / Salık Vermek



Birkaç yıl önce, bir üniversitenin düzenlediği dil konulu bir toplantıya dinleyici olarak katılmıştım. Dilciler, dilbilimciler, yazarlar yararlı sözler söylediler, söylenenlerin kimilerine yalnızca öznel bakımdan farklı düşündüğüm için katılmasam da, konuşmalardan yararlandım.

Ancak, (yeni) Türk Dil Kurumu üyesi bir dilci, konuşmasında, "Gençlere okumalarını öneriyorum," diye bir söz edince tüylerim diken diken oldu. Toplantıdan sonraki ayaküstü söyleşiye ben de katıldım ve bu dilcimizin yanına yanaştım, "Konuşmanız sırasında, 'önermek' sözcüğünü hangi anlamda kullandınız?" diye sordum.

Şaşırdı; Türkçe bildiğimden ya da en azından "önermek" sözcüğünü bildiğimden kuşkulanır gibi yüzüme baktı; "Tavsiye etmek' anlamında kullandım," dedi.

"iyi de," dedim, "Tavsiye etmek' anlamına gelen sözcük, 'salık vermek'tir; 'önermek'se, 'teklif etmek' anlamına gelir... gerçi son zamanlarda kimileri, yanlış olarak 'önermek'i, 'tavsiye etmek' yerine kullanıyorlar ama... Bu da reklam metni yazarlarının, dolaşıma soktuğu yanlış kullanımlardan biri...1 Sonunda sizin dilinize değin sızmış!"

Dil uzmanı güldü, şakaya vurdu, "Gençler nasıl kullanıyorlarsa, öyle kullanmak gerekir," dedi. Teşekkür ettim.

Eve döndükten sonra, Türk Dil Kurumu yayını Türkçe Sözlük'e baktım:

«Önermek: Kabul edilsin diye bir şey öne sürmek, teklif etmek.»

«.Teklif: Önerme, öneri. Teklif etmek: önermek.»

«(Bir şeyi) Salık vermek: Elverişli diye bildirmek.»

«Tavsiye etmek: 1. Öğütlemek, 2. Salık vermek.»

Özetle: Teklif etmek = Önermek; ama Tavsiye etmek = Salık vermek.2

Peki, ben "Gençler nasıl kullanıyorlarsa öyle kullanmak gerekir," diye düşünen dilcimizin tümcesini gençler nasıl anlayacak, ben nasıl anlayacağım? "Okumanızı teklif ederim" olarak mı, "Okumanızı salık veririm" olarak mı? "Güvenilir bir kaynak" olarak TDK sözlüğüne bakarsam, "Okumanızı teklif ederim," olarak; aynı kurumda görevli dilcimizin dediğine bakarsam, "Okumanızı salık veririm," olarak anlamam gerekir.

Belki de o gürültülü ortamda dil uzmanımız beni anlayamamış ve çok bilmiş bir oturum dileyicisi olarak görmüş, başından savmıştı.

Şunları düşündüm: Gençliğin ve halkın yanlışlarını, "Gençler ve halk yanılmaz," önyargısıyla olumlamaya başlarsanız, bunun sonu gelmez; dil alanında, sözcükleri "sözlüğe göre anlamak" ve "söyleyene göre anlamak" sorunları ortaya çıkar. Dilcimizin dediği gibi, "gençler nasıl söylüyorsa öyle yap"arsak, "imparatorluk dili"ni savunanların yıllardır katışıksız Türkçe'yi savunan bizleri, "Nesiller arasında anlaşmazlık yaratıyorlar," diye suçlamalarına benzer bir durum ortaya çıkacak;3 bu kez gerçekten kuşakların birbirini anlamaması sorununu biz kendimiz yaratacağız.

"Halkın her yaptığı, her söylediği doğrudur; sözlükler, kılavuzlar, dilbilim, dil bilginleri halkı izlesin, halktan kopmasın" kolaycılığı ne zamandır zihnimi kurcalayıp duruyor. Bu düşünce gerçekten doğru mudur; gerçekten dille, yazımla ilgili konularda da halkın uygulaması aydına, yazara, sanatçıya yol gösterici bir kaynak olarak alınabilir mi? Ben bu konuda "popülist" olmaktansa, bir kısım "aydın"ların tepkisini alacağımı bile bile, bu soruya "hayır" diyorum...

Nasıl tıp alanında bilim insanları, hastalıklarla savaşımda tıp dışındaki kimseleri işlerine karıştırmıyorlarsa, karışanları şarlatanlıkla, insanları sömürmekle suçluyorlarsa; dilbilim alanında çalışan bilim adamlarıyla yazarlar da, "halk" etmenini temel olarak almamalıdırlar. Çünkü, "halk" adı verilen, "biçimdeş"4, "her şeye gücü yeten", "her şeyin en doğrusunu bilen ve yapan" bir varlık yoktur. Var olduğunu düşünmek, bir "halk coşumculuğu"ndan, "halk ülküselciliği"nden başka bir şey değildir.

İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümü öğrencisiyken, şimdi rahmetli olmuş bir hocamız, konuşma ve yazılarında sık sık, "Dil bir ağaç gibidir, kendi kendisine gelişir, değişir; dile dışardan müdâhale edilmemelidir," derdi. Hocamız, ağacın da dışardan müdâhaleyle daha gür gelişeceğini, daha çok meyve vereceğini unutuyordu belki de o zamanlar; ama biz biliyoruz ki, nasıl çocukların ve gençlerin yetişmesi, olgunlaşması ve yetkinleşmesi kendi hâline bırakılamazsa, hiçbir "yaşayan varlık" da kendi gelişimine bırakılamaz. Hele özel bir "bahçıvanlık bilgisi" gerektiren "dil ağacı", hiçbir zaman... Dilbilim, adı üstünde, bir bilim dalıdır ve bilimde "kendiliğindenlik"lere, "rastlantılara" yer yoktur.

Dildeki değişimleri, "değişme" ve "gelişme" sözcüklerinin büyüsüne kapılarak kutsallaştırmak; "dili halk konuşuyor, ülkenin geleceği olan gençler konuşuyor; öyleyse biz dilbilimciler, yazıncılar onları izleyelim, onlar nasıl söylerlerse, nasıl yazarlarsa, biz de o söyleyiş ve yazış biçimlerini birer kural olarak dilbilgisi kitaplarına, sözlüklere, kılavuzlara alalım," demek; bu değişme ve gelişmenin her zaman ve kesinlikle doğru, olumlu yönde olduğu önyargısıyla düşünmek, bizi çıkmaza sürükleyecektir.

Dilde değişme ve değişme, tıpkı bir ulusun gelişmesi ve değişmesi gibi bin yıllar içinde olur; dahası, matematiksel kesinliği olmayan, ancak genel nitelikteki kimi kurallara uyarak olur. Bu değişmeler, insanın bir iki on yıl içinde fark etmesine yol açacak hızlılıkta oluyorsa, o zaman gelişmede değişimden değil, ancak yozlaşımdan, aynı dili konuşanların birbirlerini anlamama dokuncası doğduğundan söz edilebilir (kuşkusuz, son yıllarda yaşamımıza giren bilgisayar terimlerinde olduğu gibi bilim, sanayi ve benzeri alanlardaki terimleri ve sözcükleri dışta tutuyorum.)

Bu nedenle, "Gençler nasıl söylüyorsa, hangi anlamı veriyorsa, biz de öyle söyleyelim, o anlamı verelim," yolunda, genç oturum dinleyicilerine "şirin görünme" kolaycılığına kapılınmasını yanlış ve ürkünç buluyorum.

Türkçe'yi biz gençlerden öğrenmeyeceğiz; gençler bizden öğrenecek. Örneğin ben kırk yıldır "önermek"i, "teklif etmek"; "salık vermek"!, "tavsiye etmek" anlamında kullanıyorsam, öğrencilerim de, okurlarım da böyle kullanmak zorundadır. Doğru ve bilimsel olan da budur!
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1806
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: tavsiye, teklif

İletigönderen bensay » 26 Eyl 2010, 00:47

Kimileyin sözcükler kullanımda başlangıçta belirlenen anlamın dışında bir anlam edinebilirler. Buna direnmenin bir anlamı yok. Örneğin, çekince sözcüğü risk için önerilmiştir. Kullanımda daha başka bir anlama oturmuştur. Örnekleri ulayı sözü uzatmanın gereği yok. Anlam kaymaları bir yanlışlık değil, bir olgudur bence.
  • 0

En soñ bensay tarafından 26 Eyl 2010, 00:50 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2863
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1427

Ynt: tavsiye, teklif

İletigönderen Boraan » 26 Eyl 2010, 05:53

Benimki direnmek değil tutarlılık kaygısı; genel ağda kimi yerde nasihat(öğüt) ile tavsiyenin eş anlamda kullanıldığını gördüm.



tavsiye etmek   

1) bir şeyin yapılmasını veya yapılmamasını öğütlemek, salık vermek: �Hiçbir vatandaşa benim zanaatı tavsiye etmem.� -N. Hikmet. 2) önermek: �Kabahat bende ki iyice arayıp taramadan bunu kendime gelin yapmaya karar verdim, sana tavsiye ettim.� -E. İ. Benice.


TDK sözlükçülük bakımından hatalı bence,  1. anlamda öğütlemek le salık vemek aynı anlamda kullanılmış 

Birine bir şeyi yapmasını veya yapmamasını söylemek: öğütlemek
Bir şeyin elverişli olduğunu bildirmek : salık vermek
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1806
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: tavsiye, teklif

İletigönderen Yiğit98 » 21 Ağu 2019, 21:46

Özetle;
Tavsiye etmek: 1. Öğütlemek, 2. Salık vermek.

Teklif etmek: Önermek
  • 0

Yiğit98
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 171
Katılım: 21 Tem 2019, 20:35
Değerleme: 68

Ynt: tavsiye, teklif

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 21 Ağu 2019, 22:25

Şu önermek eyleminin ve bu eylemden türeyen sözcüklerin tam olarak bunları karşıladığını düşünmüyorum. Bir sürü yerde sorun çıkartıyor bu sözcükler, örneğin evlilik teklifi yerine "evlilik önermesi" çok gülünç ve saçma duruyor. Ayrıca önerme denildiğinde ben hep matematikteki önermeyi anlıyorum, nedense hiç teklif anlamı taşımıyor bu sözcük benim için. Tavsiye ve teklif için bence başka bir şey bulmalıyız. Bu önermek eyleminin tek başına bütün bu sözcükleri karşılayabileceğini düşünmüyorum.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1306
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 778

Ynt: tavsiye, teklif

İletigönderen Yiğit98 » 22 Ağu 2019, 09:29

TürkçeSözlük78 yazdı:Şu önermek eyleminin ve bu eylemden türeyen sözcüklerin tam olarak bunları karşıladığını düşünmüyorum. Bir sürü yerde sorun çıkartıyor bu sözcükler, örneğin evlilik teklifi yerine "evlilik önermesi" çok gülünç ve saçma duruyor. Ayrıca önerme denildiğinde ben hep matematikteki önermeyi anlıyorum, nedense hiç teklif anlamı taşımıyor bu sözcük benim için. Tavsiye ve teklif için bence başka bir şey bulmalıyız. Bu önermek eyleminin tek başına bütün bu sözcükleri karşılayabileceğini düşünmüyorum.


Evllilik önermesi deyince bir plan veya bir düşünce gibi canlanıyor usumda.
Yapılan değil de eylememe dökülmeme durumu yani.
  • 0

Yiğit98
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 171
Katılım: 21 Tem 2019, 20:35
Değerleme: 68

Ynt: tavsiye, teklif

İletigönderen bensay » 22 Ağu 2019, 10:32

teklif için "önerme" değil "öneri" daha uygun düşüyor, yine de bir sıkıntı var gibiyse de bir olasılık kullanım sıklığıyla çözülebilir.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2863
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1427

Ynt: tavsiye, teklif

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 22 Ağu 2019, 15:23

Evlilik teklifi yerine "evlilik önerisi" mi diyeceğiz yâni? Yine çok saçma geliyor bana bu söz... Teklif, öneriden daha "ciddi" bir anlama iye gibi nedense, tam karşılamıyor gibi geliyor.
  • 1

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1306
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 778

Soñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 10 konuk

Reputation System ©'