Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

trafik

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: trafik

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 07 Eki 2018, 21:38

Yürümek kökünden "yürüm" yapabilir miyiz ki acaba? Gezim (turizm), işleyim (sanayi) vb. sözcüklerle de uyumlu olmuş olur. Buradan devinerek araç trafiğine -ikinci bir anlam yüklemesi ile- "sürüm" ve yaya trafiğine de "yürüm" diyebiliriz.
  • 1

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 754
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 520

Ynt: trafik

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 07 Eki 2018, 21:39

Bu arada gelgit sözcüğü sizin örneklerinizle daha usa yatkın olmaya başladı. Sürüşüm ile birlikte yeğlenebilir belki.
  • 3

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 754
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 520

Ynt: trafik

İletigönderen Oktay D. » 08 Eki 2018, 10:16

datadeveb yazdı:Kullanılan bir sözcüğümüz var. Değerlendirilebilir.
gelgit
trafik


Örnek
Sürekli gelgit yapmaktan yoruldum.
Araç gelgiti arasında kaldım.

Gelgit sözcüğü "med-cezir" için kullanılıyor, siz bence gitgel démek istiyorsuñuz.

Eñ erken kullanımı "ticaret, ticari ağ" añlamında olan trafik sözcüğünüñ kökenine bakınca iki görüş bulunuyor.

İlki İtalyanca traffico < trafficare (ticaret için taşımak) < *transfriccare < trans+ (ara, geçişli) < friccare (sürtmek). İkinci görüş ise Arapça tæfrîq (dağıtım, ticaret ağı) sözcüğünüñ göçüşme yaşayarak Latin dillerine geçmesi. Çok büyük olasılıkla Arapça kökenleme doğru çünkü 16.yy'da Araplar Akdeñiz ticaretini çekip çeviriyordu ve o dönem İspanyollara ve İtalyanlara birçok ticari terim ödünç vérdiler.

Bugünkü añlamı ise hem ticaret ağını hem araç gidiş ve gelişlerini veya ağını veya araçlarıñ/nesneleriñ sağa sola karşılıklı dağılmalarını kapsayan bir durumda. Dahası, mecazî kullanımlarında da bu türden sezgiler öñe çıkıyor. Bu yüzden
dağışım
trafik


Örnek:
- "İstanbul'uñ dağışımı çok kötü"
- "Dağışım tıkandı, ilerleyemiyoruz"
- "Sabah dağışımına takıldık, 1 saate anca geliriz"
- "Toplantıdan soñraki ileti dağışımını takip édemedim, 1 saatte 30-40 ileti yazılmış"
- "Dağışım kurallarına uyalım, uymayanları uyaralım"
  • 8

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7895
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4413

Ynt: trafik

İletigönderen bensay » 08 Eki 2018, 20:33

TDK'daki "gidiş geliş" karşılığı özellikle" telefon trafiği" benzeri durumlar için elverişsiz geliyor bana "telefon gidiş gelişi", bana telefon gidip gelme deviniminde bulunuyormuşçasına bir çağrışım yapıyor. ancak, gelinti gidinti dendiğinde ise bu sanım ortadan kalkıyor, "telefon gelinti gidintisi, sahne gelinti gidintisi..." değilse, bana öyle geliyor olmalı
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2665
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1170

Ynt: trafik

İletigönderen datadeveb » 08 Eki 2018, 22:07

bensay yazdı:TDK'daki "gidiş geliş" karşılığı özellikle" telefon trafiği" benzeri durumlar için elverişsiz geliyor bana "telefon gidiş gelişi", bana telefon gidip gelme deviniminde bulunuyormuşçasına bir çağrışım yapıyor. ancak, gelinti gidinti dendiğinde ise bu sanım ortadan kalkıyor, "telefon gelinti gidintisi, sahne gelinti gidintisi..." değilse, bana öyle geliyor olmalı


Bu nedenle yoğuşum anlamına yönelip duruyorum. Gaz durumunda olan suyu düşünelim. Her biri arasında bağ gevşektir. Özgürlük alanları geniştir. Yoğuşumu gaz durumundayken sıvı durumuna geçti diyelim. Yani yoğunlaşma/yoğuşma olayı gerçekleşti. Yoğuşum artık daha gür. Devinişleri, deviniş alanları daraldı. Daha az özgürler. Yine yoğunlaşma/yoğuşma olayı olup katı durumuna geçti. Artık yoğuşma olayı su için son kez olmuş oldu. Bu durumlarda yoğuşum oldu.

Araçlar için düşünün. Araç sayısı az iken yoğuşumu akışkan durumdadır görülür. Araç sayısı çoğaldıkça yoğuşma olur ve yoğuşum durumu yarı akışkana geçer. Araç sayısı akışkan durumu bitirecek aşamada olduğunda yoğuşumu durgun durumdadır.

İnternet içinde aynı şeyi düşünebilirsiniz. Diğer şeyler için de... Döndüm dolaştım yine geldiğim yoğuşum sözcüğüne. ???
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 734
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 481

Ynt: trafik

İletigönderen tomdaş » 09 Eki 2018, 13:35

bilimdan yazdı:Özbek Türkçesinde de qatnov şeklinde mevcut.
Trafik eş anlamlısı "katnav" bulunuyor.
  • 0

tomdaş
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 72
Katılım: 29 Tem 2018, 01:14
Değerleme: 31

Ynt: trafik

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 09 Eki 2018, 18:39

Katnav sözcüğünün kökü ne ki? "Katmak"tan mı geliyor? Yol katetmek deriz, buradan mı geliyor?
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 754
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: Yedi Tepe
Değerleme: 520

Ynt: trafik

İletigönderen tomdaş » 09 Eki 2018, 23:38

TürkçeSözlük78 yazdı:Katnav sözcüğünün kökü ne ki? "Katmak"tan mı geliyor? Yol katetmek deriz, buradan mı geliyor?
Kat etmekteki kat Arapçadır.
QATNA- ' maʼlum bir joyga, mashgʻulotga muntazam borib—kelib tur—'. Bu feʼl qadimgi turkiy tilda ' qavat', ' taxlam' maʼnosini anglatuvchi qat I soʻzidan (Devon, I, 311) -la qoʻ-shimchasining -na shakli bilan yasalgan (Qirgʻiz tilida bu soʻz qatta— shakliga ega: КРС, 359); keyinchalik oʻzbek tilida a unlilari ä unlilariga almashgan: qat I + na ( < la) = qatna— > qätnä—. Bu feʼl qadimgi turkiy tilda 'qaytar—' maʼnosini anglatgan boʻlib (ДС, 436), hozir-gi maʼnosi maʼno kengayishi natijasida yuzaga kelgan.

QATNOV Transport vositalarining muntazam borib-kelib turishi, yurishi; umuman, transport va yoʻlovchilar harakati, koʻcha harakati. ◆ Avtomobillar qatnovi. Qatnov yoʻli. Shaharda qatnov toʻxtadi, doʻkonlar yopildi.

Türkmen Türkçesinde de gatnaw "Baryş-geliş, aragatnaşyk." manasında mevcutmuş.
  • 5

tomdaş
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 72
Katılım: 29 Tem 2018, 01:14
Değerleme: 31

Önceki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 11 konuk

Reputation System ©'