Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

natamam, tamam, tamamen

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: natamam, tamam, tamamen

İletigönderen datadeveb » 10 Eki 2018, 01:00

Damla sözcüğünün aslı "tamla" olarak görülüyor. Tam suyun yere eriştiğinde çıkardığı ses olarak anlam kazanmış olabilir mi diye düşünüyorum. Bakış açım ve algılamamda sıkıntı yoksa tam sözcüğü türkçe kökenli bile olabilir. Suyun yere erişmesi yolculuğunu tam etmesi anlamında olabilir. Damla sözcüğü ile karşılaşınca böyle bir şey düşündüm değinmek istedim.
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 870
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 535

Ynt: Tamam, natamam demesek, ne desek?

İletigönderen tomdaş » 10 Eki 2018, 01:46

Oktay D. yazdı:oldu'ya karşılık Azərîler de olup diyebilir sanırım.
Azerbaycan'da "oldu" ve "olar" kullanılıyor. Olub görülen geçmişi ifade etmek için de kullanılabiliyor ama aslında naklî geçmiştir.

Azerbaycan Türkçesinde bir şey çok yeni olmuşsa görülen geçmiş zaman kullanılır. Mesela birine bir şey anlatıp hemen arkasından "anladın mı?" diye soracaksanız "bildin?" veya "başa düşdün?" diye sorabilirsiniz (bilmisən? veya bilibsən? olmaz). Ama diyelim ki birinden kitap aldınız, okudunuz ve kitapta anlatılan konuyu anlamadınız, kitabı iade ederken "kitabdakı mövzunu başa düşməmişəm" diyebilirsiniz.
  • 0

tomdaş
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 72
Katılım: 29 Tem 2018, 01:14
Değerleme: 31

Ynt: natamam, tamam, tamamen

İletigönderen datadeveb » 30 Eki 2018, 04:00

tümtek
tamam

tümün
tamam

tüm
tam


"Ne var ne yok tüm tekini getirdik."
"Ne var ne yok tümünü getirdik."
"Tüm yerindeyiz." (Tam yerindeyiz anlamı oluşmadı)
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 870
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 535

Ynt: natamam, tamam, tamamen

İletigönderen datadeveb » 30 Eki 2018, 20:48

az - azmak - azan - azalmak

Az sözcüğü söz içinde bulunduğu durumlara göre biçimden biçime girmiş. Buradan örnekle tük sözcüğüne yöneliyorum. Kişisel görüşlerimin yoğrultusundan çıkan doğrultuyu size gereği gibi aktarma ümidiyle yazıyorum. Bir olasılık sözcük tülk sesinde söylenen bir sözcük olabilir. Kak sözcüğü ile kalk sözcüğünün arasındaki ses benizine bakacak olursanız demek istediğimi anlayabilirsiniz.

tük edelim - tülk edelim:
Sözcüğün ses uyrası tam anlamına gelebilecek özellikte olduğunu düşünüyorum. Azalmak sözcüğü bir şeylerin git gide daha azalmasını söyler. Tükenmek sözcüğü de azalmak işinin sona erdiği anlamı söyler.

az sözcüğünde anlam uyrasından dolayı azalmak türetebilirken azanmak türetemiyoruz. dik sözcüğünden de dikelmek türetebilirken dikenmek türetemiyoruz. Anlam uyrası eklerin taşıdığı anlama karşı dirençli olduğundan izin vermiyor. Ekler bu anlamlara karşı etkisiz olduğundan yok oluyorlar.

çok sözcüğünde de çoğalmak türüyor iken çoğanmak türeyemiyor. çok anlamı -an ekini dışlıyor.

Buraya kadar çok iyi geldik. Düşünüyor musunuz? -el ve -en eklerini aynı anda yüklenebilen ses ve anlam bütünü sözcüğü. Bu sözcük sanırım tük oluyor. Ara sözcük. Kendi başına tam anlamına gelirken tükelmek dediğimizde doruğa ermek, kusursuz olmak, olumlu anlamda bitmek anlamına geliyor. Tükenmek dediğimizde de bu anlam sözlüklerde geçmekte... Azalma yönünde bitişe erme anlamına geliyor.

tükelmek: doğruk duruma ermek, yapılabilecek, olunabilecek erginliğe erişmek
tükenmek: yetersiz duruma ermek, yapılamayacak, olunamayacak erginliğe düşmek
tük: tam
tük olmak: tam olmak
tükük olmak: tamam olmak
tüküğe ermek: tamama ermek
tüm: hep
tüm tek: hep birlikte
tük yerinde olmak: tam yerinde olmak
bütünlemek: eksiksiz duruma getirmek
bütük: kusursuz, eksiksiz
tükselmek: tük olmaya doğru ilerlemek
tüksenmek: tük olmaktan uzaklaşmaya doğru ilerlemek
tümtükel: mükemmel

daha türer belki şimdilik buraya kadar erebildim.


az (I)
sıfat
1. sıfat Nicelik, nitelik, güç, süre, sayı bakımından eksik, çok karşıtı
"Heykel konularının parmakla sayılacak kadar az olduğunu ileri sürüyordu." - B. R. Eyuboğlu
2. zarf Alışılmış olandan, umulandan veya gerekenden eksik olarak


azmak (II) -ar
nsz
1. nsz Taşkınlıkta ileri gitmek
"Çocuklar azdı."
2. Deniz, ırmak vb. kabarmak, taşmak
"Deniz azdı."
3. Yara, hastalık etkili, tehlikeli duruma gelmek
"Bazılarının bronşiti, bazılarının romatizması azmış." - A. Haşim
4. Cinsel duyguları artmak
5. Çamaşır artık ağartılamaz duruma gelmek
6. Hayvanlar iki ayrı ırktan doğmak
"Katır, atla eşekten azmış bir hayvandır."
7. Bitkiler, aşırı büyümek


tükenmek
nsz
1. nsz Bitmek, sona ermek, kalmamak
"Vaktiyle yaşamış olan büyük musiki ustaları nesillerinin artık tükenmiş olduğu da söylenirdi." - A. Ş. Hisar
2. Güçsüzleşmek, bitkinleşmek, yılgınlaşmak
"İnsan sevdiği birini tükenmiş görmek istemez." - O. V. Kanık
3. Verimliliğini yitirmek, söyleyecek sözü kalmamak
"Yalnız kendi tecrübelerini yazmaya kalkan romancı çabuk tükenir." - H. E. Adıvar
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 870
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 535

Ynt: natamam, tamam, tamamen

İletigönderen datadeveb » 31 Eki 2018, 02:14

Birazcık daha geliştirmek amacıyla eklerle birlikte yazıyorum. Türetim düzenlerine uymadan ekleri ekleyerek görmek amacıyla oluşturdum.

tek kullanımda , tük, tüm kullanımda , büt, bütün kullanımda
teke, tüke, tüme kullanımda , büte, bütüne kullanımda
teki kullanımda , tükü, tümü kullanımda , bütü, bütünü kullanımda
tekin kullanımda , tükün, tümün, bütün kullanımda , bütünün kullanımda
tekle kullanımda , tükle, tümle kullanımda , bütle, bütünle kullanımda
teklemek kullanımda , tüklemek, tümlemek kullanımda , bütlemek, bütünlemek kullanımda
tekenmek, tükenmek kullanımda , tümenmek, bütenmek, bütünenmek

Ayrı olarak - "tek tük kullanımda " diye kullanım var.
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 870
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 535

Ynt: natamam, tamam, tamamen

İletigönderen datadeveb » 01 Kas 2018, 07:59

yet
tam

yetik
tamam

yetmeyik
natamam

yesyetik
tastamam


Örnek
"Tam bu işin sırasında olacak şey mi bu?"
"Yet bu işin sırasında olacak şey mi bu?"

"Her şey için gerekli eşyalarımız tam ve biz de hazırız. Son görevimizi tamamlayalım. Sonra istediğimiz yere gideriz."
"Her şey için gerekli eşyalarımız yet ve biz de ediğiz. Son görevimizi yetikleyelim. Sonra istediğimiz yere gideriz."

"Tamamını yitirdik. Yoksul olarak anılmak için tastamamız."
"Yetiğini yitirdik. Yoksul olarak anılmak için yesyetiğiz."

"Gösterinin tam ortasındayız. Kapat şunu."
"Gösterinin yet ortasındayız. Kapat şunu."

"Bu iş tamama erdi. Geçmiş olsun."
"Bu iş yetiğe erdi. Geçmiş olsun."
  • 0

Deveb Önyüz Çatısı
data-deveb.github.io
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 870
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 535

Önceki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Google [Bot] ve 11 konuk

Reputation System ©'