Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Kamp

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: Kamp

İletigönderen uydurmatik » 16 Şub 2014, 10:40

Google'a "düşergesi" yazıp arama yapın. "Miras, pay" anlamında kaç sonuç çıkıyor? (0) Bu şekilde arama yaptığınızda Azerbaycan Türkçesinde çok sayıda sonuçla birlikte Türkiye Türkçesinde az da olsa kamp anlamında kullanımına rastlanabiliyor:
Kırgız,Kimak Altın Ordu düşergesi(kampı) Altın Ordu düşergesi 1210-1260. Altın Ordulular Ruslarla dövüşte.Kalka çayı,1223. Altın Ordulular yürüşte. Moğol atlısı

Türksen, Atatürkçü isen, vatansever bir milliyetci isen, dürüst ve eğitimli isen, bunaların yanında bir de muhalif isen, Silivri Toplama Düşergesi ...
  • 0

uydurmatik
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 158
Katılım: 31 Ara 2013, 19:38
Değerleme: 6

Ynt: Kamp

İletigönderen Türkeröz » 16 Şub 2014, 11:03

Azerbaycanca'da kullanılıyor olabilir ama daha önce de dediğim gibi sözün köküyle oluşturulmuş kavram arasında bağ bulamıyorum. Bu yüzden benim açıdan tutulabilir bir söz değil.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2994
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 560

Ynt: Kamp

İletigönderen PAÜlü » 17 Şub 2014, 14:41

Türkmen Türkçesinde düşelge gibi yaya geçidi anlamında geçelge diye bir sözcük varmış.
  • 0

PAÜlü
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 150
Katılım: 02 Eki 2013, 09:35
Değerleme: 29

Ynt: Kamp

İletigönderen Temirbek » 18 Şub 2014, 15:06

Düşmek, Türkçede aynı zamanda "kısa süre geçirmek 2. belli bir yerde belli bir süre geçirmek" añlamlarında da kullanılır. Halk ağızlarındaki düşgelmek "rastlamak 2. karşılaşmak 3. rast gelmek 4. tesâdüf etmek" (muhtemelen düşegelmek'ten) , yola düşmek "yolda belli bir süre geçirmek" vb. Azericedeki düşerge ile Türmencedeki düşelge "kamp 2. belli bir süre konuşlanılan yer" demektir, añlam gayet yerindedir. Bence sözüñ aslı düşelge olmalıdır, sözcük Azericede r~l göçüşmesi ile düşerge biçimine evrilmiş olmalıdır.

Çünkü bu ek gerek bizim Yörük Ağızlarında gerekse Türkmencede daima /-AlgA/ biçiminde kullanılır. Geñelde eylemlerden yer adları yapar ancak kimileyin soyut ad da türetir. Türkmenceden örnekler; duralga "istasyon, durak", girelge "binalardaki giriş yeri", çıkalga "binalardaki çıkış yeri" (soyut añlam katan türeviniñ añlamı "çâre"), geçelge "geçit" vb.

Yörükçeden örnekler; konalga "konuşlanılan yer 2. ikametgah", yatalga "yatılan yer, yatak odası", basalga "izbe, izbe yer", batalga "bataklık", bitelge "mümbit arazi", geçelge "koridor" vb. Dolayısıyla ana biçim düşelge "kamp" olmalıdır.

Moğolcada böyle bir ek yoktur, Moğolcadaki ek /-lgA/ ekidir ve masdar yapar. Ayrıca bu ekin de Türkçe bir bileşik olduğu düşünülebilir; edilgenlik eki olan /-l-/ ile edilgen ad türeten /-gA/ bileşimi. Moğolcada birçok Türkçe kökenli bileşik ek vardır. Mesela /-geçi/ eki; Moğolca bitigeçi "yazıcı, kâtip". Şimdi bu eke Moğolca dememiz oldukça güçtür. Açık ki Türkçe bir bileşiktir; /+gA/ ile /+cI/; biti- "yazmak" > *bitige "yazılmış olan şey, yazı, metin" > bitigeçi "yazıcı". Bu örnekteki gibi Moğolca /-lgA/ ekinin de Türkçe bir bileşik olduğu kanısındayım. Açıklamam da şöyle; çık- > çıkıl- (edilgen) > *çıkılga "çıkılan yer". Tabii zaman içinde, soñda bulunan /-gA/'niñ etkisiyle edilgenik kısmındaki ses de beñzeşerek /-A-/ye evrilmiş olmalıdır. Bu nedenle çıkılga değil çıkalga... Bu benim şahsi görüşüm tabii, yañlış olabilir.

Moğolca bu ekle türemiş bir örnek verelim; ülelge "bölme 2. bölme işlemi". Türeyişi üle- "bölmek, pay etmek" > ülelge "bölme" (masdar). Buradaki üle- eylemi de Türkçedir, işteş biçimi üleş- "paylaştırmak" > *ülel- (Türkçe edilgen olarak düşünürsek, bölünmek, paylaştıtılmak, *ülen-mek) > ülelge = Türkçe bir diğer eşdeğerini düşünürsek *ülenge "bölünme 2. paylaştırılma". Demeli, ben bu ekin de Türkçe bir bileşik olduğu kanaatindeyim. Ancak Moğolcada masdar añlamına bürünmüşken, Türk Dillerinde daha çok yer adları yapma ve soyut ad türetme işlevini kazanmış olmalı.

Bu, bir bucakta unutulmuş/bırakılmış ekimiziñ diriltilmesi, işlekleştirilmesi gerektiğini düşünüyorum. Çok kullanışlı bir ek. Bu ekle birçok yeñi söz türetilebilir, örnekler (sözler yalñızca örnektir, öneri değildir);

*yazalga "ofis, yazıhane, büro"
*varalga "destinasyon, varış yeri"
*derelge "kolezyum, derlenme/toplanma yeri" (belki stadyum?)
*aytalga "parlamento'nun birebir çevirisi, konuşma yeri" :)
*yaşalga "habitat"
*türelge "fauna"
*öselge "flora" (Anadolu'da ve diğer Türk Dillerinde yaşamakta olan ös- "bitmek (bitki vb.) 2. yetişmek (bitki, ürün vb.) 3. boy atmak 4. uzamak" kökünden).
*uçalga "uçuş pisti" vb.
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1141

Ynt: Kamp

İletigönderen Bi50likdaha » 18 Şub 2014, 19:19

Çakılga var bildiğim tunderstorm gibi anlamı vardı sanırım.
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 420

Ynt: Kamp

İletigönderen uydurmatik » 18 Şub 2014, 19:42

Yörükçe dediğiniz Türkmen Türkçesinin ağzı değil mi zaten?
  • 0

uydurmatik
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 158
Katılım: 31 Ara 2013, 19:38
Değerleme: 6

Ynt: Kamp

İletigönderen Bi50likdaha » 22 Şub 2014, 16:41

uydurmatik yazdı:Yörükçe dediğiniz Türkmen Türkçesinin ağzı değil mi zaten?

Türkiye'deki Törüklerden bahsediyor sanırım.
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 420

Ynt: Kamp

İletigönderen Bi50likdaha » 26 Şub 2014, 01:09

Çizelge sanırım aynı yolla türetilmiş ve oldukça uygun gibi mi emin olamadım , çizilerin durduğu yer.
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 420

Ynt: Kamp

İletigönderen PAÜlü » 26 Şub 2014, 11:11

duyarga
isim
1. isim Önceden belirlenmiş ışığı veya nesneyi algılayıp gerekli hareketi başlatan aygıt, sensör
2. hayvan bilimi Eklem bacaklılarda, başın ön bölümünde bulunan, eklemlerden oluşmuş hareketli duyu alma organı, lamise, anten
Güncel Türkçe Sözlük

konarga
Göçebe ve yolcuların yolculuk ya da göç sırasında kondukları sulu, otlu yerler, konak yeri.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

konarga   
1. Tavuklann tünedikleri odun, sırık. 2.bk. konalga.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

biterge   
Bitecek iş, ihtiyaç.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

çekerge   
Süre, mesafe, uzam.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

dönerge  Fr. Vortex
BSTS / Tıp Terimleri Kılavuzu

dönerge

1. Çark. 2. Arabanın mazısı.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

dönerge
İşleri çevirmek için elde bulunan anapara.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

dönerge
Su çevirisi
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

ekerge   
Ekilecek, ekilmeye elverişli yer, tarla.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

yeterge  Fr. Dose
BSTS / Tıp Terimleri Kılavuzu

yeterge   
Yetecek kadar: Bu yıl yetergesi kadar yağmur yağmadı.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
  • 0

PAÜlü
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 150
Katılım: 02 Eki 2013, 09:35
Değerleme: 29

Ynt: Kamp

İletigönderen Türkeröz » 02 Mar 2014, 20:23

yola düşmek deyimi yolda geçirmek demek değil ki. Zorunluluktan dolayı yola çıkmak...

Bir zorunluluk sebebiyle yola çıkmak, yol almaya başlamak.”Çabuk olun, onlar yola düşmüşlerdir bile.”

Hapishaneye düşmek de hapishanede kendi isteğiyle kalıyor demek değildir aynı şekilde yaptığı bir suçtan dolayı ya da suçlu sanıldığı için o kişiyi hapsetmesi demektir.

Sizin burada söylediğiniz düşmek sözü yardımcı fiildir ve gerçek anlamından uzaktır. Gerçek anlamı ise yüksekten aşağıya doğru istemediği halde çakılmak, serilmek demektir.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2994
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 560

Ynt: Kamp

İletigönderen PAÜlü » 04 Mar 2014, 17:01

Bu eski ve zengin ülke, muhtelif ırklara mensup insan akınlarına asırlarca bir geçit ve düşerge yeri olmuştur.
(İ. Hikmet Ertaylan'ın Azerbaycan Edebiyatı Tarihi'nden alıntı yapılarak Hüseyin Baykara, Azerbaycan'da yenileşme hareketleri: XIX. yüzyıl)
  • 0

En soñ PAÜlü tarafından 04 Mar 2014, 17:04 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
PAÜlü
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 150
Katılım: 02 Eki 2013, 09:35
Değerleme: 29

Ynt: Kamp

İletigönderen Boraan » 05 Mar 2014, 13:15

bi50likdaha yazdı:Çakılga var bildiğim tunderstorm gibi anlamı vardı sanırım.



thunderstorm bora demek


thunderstruck olsa olsa çakılga olur...
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1806
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: Kamp

İletigönderen Bi50likdaha » 05 Mar 2014, 14:47

Bora-Borağan'ın bilizzard anlamına gelmesi gerek diye biliyorum ben , kar fırtınası olarak.
Yanlışta olabilir tabi :)
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 420

Ynt: Kamp

İletigönderen Boraan » 05 Mar 2014, 14:58

Kar fırtınasına  Kay denir
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1806
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: Kamp

İletigönderen Bi50likdaha » 07 Mar 2014, 13:26

Boraan yazdı:Kar fırtınasına  Kay denir

Sanırım sözcükleri kafanıza göre anlamlandırıyorsunuz :)

Çakılga , "Şimşek çaktı" eyleminden türetilme Şimşek azı Yıldırım adında bir sözcük , Çakılgan şimşekli , yıldırımlı fırtına demek , Moğollar elektrik anlamında kullanıyorlar ayrıca eski bir Türk tanrısı adı.
Çakılga = thunder , Çakılgan = thunderstorm , Çakay = Thor :)

Bora ya da Borağan , kar fırtınası sert fırtına demek. Blizzard dengi

Kay ise yaz esintisi , yaz yağmuru demek , kar ile her hangi bir alakası yok.Ayrıca çok tatlı bir sözcük :).
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 420

ÖncekiSoñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 29 konuk

Reputation System ©'