Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

çene

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

çene

İletigönderen Batuhan Düzgün » 18 Oca 2013, 15:51

çene
isim Farsça ç¥ne
1. isim Canlılarda baş bölümünde yer alan, kemik veya kıkırdak ile desteklenen, altlı üstlü dişleri taşıyan ve ağzın kapanıp açılmasını sağlayan kasları üzerinde barındıran iki parçaya verilen ad
"Çenesinin, başının bütün iskeleti peksimeti çiğnedikçe daha açık olarak meydana çıkıyordu." - H. E. Adıvar
2. Mengene, kerpeten vb. araçların eşyayı sıkıştıran karşılıklı iki parçasından her biri
3. denizcilik Baş bodoslamasının omurga ile birleştiği yer, çarık
4. Çok konuşma huyu, gevezelik
"Sende de çene var ha!"
5. Köşe

Güncel Türkçe Sözlük
  • 0

Üyelik görseli
Batuhan Düzgün
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 93
Katılım: 21 Ara 2012, 16:51
Konum: Edirne
Değerleme: 1

Ynt: çene

İletigönderen Türkçe » 18 Oca 2013, 19:02

Türk ağgan lehçe larında iyek / eñek sözü var.
  • 0

Dilleri düzenleyen kurumlar bulunsa da dilin biçimini belirleyen kullanımdır. Bir sözcük bir dilde kullanımda ise o dili düzenleyen kurumun sözlüğünde olsa da olmasa da artık bir bildirme aracıdır. Yalnızca yeni sözler bulmak yerine onları kullanmak, uygulayıcı olmak durumundayız.
Türkçe
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 634
Katılım: 14 Ağu 2012, 23:27
Değerleme: 7

Re: çene

İletigönderen Sinekkaydi2 » 24 Eki 2014, 15:46

Farsça çene İng. chin bir olmalı.

Peki bu eñek bizdeki yanak olmasın ?
  • 0

Sinekkaydi2
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 481
Katılım: 04 Eki 2014, 12:36
Değerleme: 567

Re: çene

İletigönderen M.calli » 24 Eki 2014, 17:45

iyek anlamı
Çene kemiğinde dişlerin oturduğu kısım. ağızlar sözlüğünde böyle geçtiğiyle ilgili bilgi varmış yaygınlaşabilirse güzel olur
  • 2

M.calli
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1045
Katılım: 05 Oca 2014, 23:49
Konum: kocaeli
Değerleme: 535

Re: çene

İletigönderen Oktay D. » 24 Eki 2014, 20:13

eñek ile yangak eşit değil sanırım, y- birincil olduğu için düşemez.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8409
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5649

Re: çene

İletigönderen M.calli » 24 Eki 2014, 22:07

bu iyek sözcüğü nasıl ses değişimlerine uğrayabilir birisi aydınlatabilirse güzek olur iyen gibi bir kullanım uygun olur mu
  • 0

M.calli
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1045
Katılım: 05 Oca 2014, 23:49
Konum: kocaeli
Değerleme: 535

Re: çene

İletigönderen bensay » 25 Eki 2014, 01:18

Onu bilmem de yerliktaş, Tietze "çene" sözcüğünü "<*iç-engek/enek, krş. çedik <iç-edik..." biçiminde Türkçe kökenli açıklar. Dahası "çinakop/çinekop" balığını Yunanca dedikten sonra ilk bölümünü Türkçe "çene" sözcüğüne bağlar: "< Tk. çene ve 'kopto 'kesmek' "
  • 3

Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2985
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1545

Re: çene

İletigönderen Oktay D. » 25 Eki 2014, 11:47

Türkçede hem çene hem de çenek sözcükleriniñ varlığı Tietze'niñ açıklamasını destekliyor. Nişanyan'ıñ söylediği Farsça çāne < çanu- < Hint Avrupa dili genu- "çene" ile çenek < çene +k açıklamaları tutarsız geliyor.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8409
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5649

Re: çene

İletigönderen bensay » 25 Eki 2014, 13:50

Gülensoy'a baktım, o da "<*iç-engek/enek" açıklamasını benimsemiş.
  • 0

Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2985
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1545

Ynt: çene

İletigönderen Yiğit98 » 19 Ara 2019, 12:25

İyek
çene

Enek
çene


Azerbaycan ile D.Turkistan enek biçiminde, öbürlerinde ise iyek biçiminde bulunuyor.
  • 0

"Bizim bulunduğumuz yer mi doğru, onlarınki mi? Bunun hesabını yapmakta fayda yoktur! Onların bize yaklaşmasını bekleyemeyiz; Bizim, onlara yaklaşmamız gerekli... dil bağı kurmamız lazım... Bunları kim yapacak? Elbette Biz!" M. Kemal Atatürk
Yiğit98
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 247
Katılım: 21 Tem 2019, 20:35
Değerleme: 129


Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 9 konuk

Reputation System ©'