Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

halk, demokrasi, cumhuriyet

Yéñi sözcük türetim çalışmaları ile önerileri içerir.

Ynt: halk, demokrasi, cumhuriyet

İletigönderen datadeveb » 04 Oca 2019, 22:47

Gerdanlık sözcüğü var ama Fa mı Tü mi bilemedim.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1344
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 186

Ynt: halk, demokrasi, cumhuriyet

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 04 Oca 2019, 22:49

Ünlü uyumuna uymuyor. Nasıl Türkçe olup olmadığını anlayamadınız? Sözlüğe bakmadan Türkçe olduğunu görebiliyorum.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1281
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 766

Ynt: halk, demokrasi, cumhuriyet

İletigönderen cingelek » 04 Oca 2019, 22:50

datadeveb yazdı:Gerdanlık sözcüğü var ama Fa mı Tü mi bilemedim.
Gerdan kök, sonunda ayrılma hâli eki yok.
  • 3

cingelek
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 374
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 371

Ynt: halk, demokrasi, cumhuriyet

İletigönderen datadeveb » 04 Oca 2019, 23:00

TürkçeSözlük78 yazdı:Ünlü uyumuna uymuyor. Nasıl Türkçe olup olmadığını anlayamadınız? Sözlüğe bakmadan Türkçe olduğunu görebiliyorum.


Birleşik ad olabilir, eski biçimi gardan olabilir... Olurda olur bilemedim işte.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1344
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 186

Ynt: halk, demokrasi, cumhuriyet

İletigönderen Oktay D. » 05 Oca 2019, 01:40

TürkçeSözlük78 yazdı:
Budun
Halk

budun sözcüğü 20.yy'ıñ başlarında yazıtları yañlış okumaya dayanıyor, Eski Türkçede bodun, günümüzde boylar olur.
  • 4

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8247
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5257

Ynt: halk, demokrasi, cumhuriyet

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 05 Oca 2019, 13:07

-un diye çoğul eki mi var Türkçede? Bod > boy olmasını anlayabildim de neden çoğul oldu bu sözcük?

Dipçe: sözcüğün yanlış diriltme olduğunu bildiğim için iletimde dipçe yazmıştım
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1281
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 766

Ynt: halk, demokrasi, cumhuriyet

İletigönderen datadeveb » 06 Oca 2019, 10:55

ul = temel anlamına yönelik karşıtlığ itiraz ı olan var mı?

ulkan
demokrasi

ulyurt
cumhuriyet

ulay
halk


ulay sözcüğünün kökü = ulamak +Ay eki.

ulamak
-i, -e
-i, -e Eklemek, katmak, ilave etmek

ulay: birbirine eklenerek, katılarak oluşmuş topluluk

Örnek tümce kuruyorum (ulay)
"Ey ulayım! Sonunda size ulaştım. Gezdim gördüm bildim. Sizin gibi ulay tanımadım. Böyle ulaya ulandığım için övünç doluyum. Savanç Müjde olsun size... Siz sevinçle dolun."
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1344
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 186

Ynt: halk, demokrasi, cumhuriyet

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 06 Oca 2019, 11:40

ula|mak
ETü: [ Irk Bitig, <900]
sınukıŋın sapar men, üzükiŋin ulayur men [kırığını onarırım, yırtığını ularım]
ETü: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ol yıp ulādı [[ipin iki ucunu birleştirdi]], ol yaġuk ulādı [[akrabalık bağlarını onardı]]
<< ETü ula- birleştirmek, eklemlemek

Benzer sözcükler: ulaç, ulama, ulanmak, ulatmak

Bu maddeye gönderenler: ulak, ulam, ulaş-


"Ul" adına nasıl ulaştınız yine? Ortada ula- eylemi dışında bir şey yok.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1281
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 766

Ynt: halk, demokrasi, cumhuriyet

İletigönderen Oktay D. » 06 Oca 2019, 11:40

TürkçeSözlük78 yazdı:-un diye çoğul eki mi var Türkçede? Bod > boy olmasını anlayabildim de neden çoğul oldu bu sözcük?

Dipçe: sözcüğün yanlış diriltme olduğunu bildiğim için iletimde dipçe yazmıştım

Evet.

Eski Türkçedeki çoğul ekleri:
+n,
+t (örneğin tégin>tégit, tarkan>tarkat),
+gUn (örneğin kelin [gelin] > keliñgün [gelinler], ini [küçük kardeş] > iniygün),
+z (örneğin sen>siz, iki>ikiz),
+lAr.
Uygurlar döneminden başlayarak yalñızca +lAr kullanılır oldu (kişi çekimlerinde de +z kaldı). Bugün oğlan, siz/biz gibi birkaç sözcükte kalıplaşmış olarak duruyor.

bod > bodun (boylar)
er > eren (erler)
ogul > oglan (oğullar)
ok > okan (oklar)
  • 9

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8247
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5257

Ynt: halk, demokrasi, cumhuriyet

İletigönderen datadeveb » 06 Oca 2019, 12:05

TürkçeSözlük78 yazdı:ula|mak
ETü: [ Irk Bitig, <900]
sınukıŋın sapar men, üzükiŋin ulayur men [kırığını onarırım, yırtığını ularım]
ETü: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ol yıp ulādı [[ipin iki ucunu birleştirdi]], ol yaġuk ulādı [[akrabalık bağlarını onardı]]
<< ETü ula- birleştirmek, eklemlemek

Benzer sözcükler: ulaç, ulama, ulanmak, ulatmak

Bu maddeye gönderenler: ulak, ulam, ulaş-


"Ul" adına nasıl ulaştınız yine? Ortada ula- eylemi dışında bir şey yok.


Ul adını ben söylemedim. Konunun geçmişinde temel anlamı var diye türetimler yapıldı. Orada öğrendim.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1344
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 186

Ynt: halk, demokrasi, cumhuriyet

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 06 Oca 2019, 12:18

Divanü Lügati't-Türk
ul anlamı
duvar temeli

Bu mu ki? Başka bir yerde bulamadım. Çok çağrışımsız bir sözcükmüş.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1281
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 766

Ynt: halk, demokrasi, cumhuriyet

İletigönderen datadeveb » 06 Oca 2019, 12:33

Sıkıntı yoksa türetim önerileriyle ilgili görüşlerinizi bekliyorum. Ulay sözcüğünü halk anlamında kullanabiliriz. Alay sözcüğümüz var ses+anlam yöntemiyle birbirine de yakın. Alay kalabalık anlamını hatırlatıyor. Ulay buradan halk kavramını yakalar diye düşünüyorum. Diğerleri de ul adına dayanır.

Özetlersem
ul (ad) yurt (ad) = ulyurt = cumhuriyet?
ul (ad) kan (ad) = ulkan = demokrasi? (bakan sözcüğü siyasetle ilgili, ulkan buradan siyasetsel kavramı yakalar)
ula- > ulay = halk? (türetimde bi yanlışlık yok değil mi?)
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1344
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 186

Ynt: halk, demokrasi, cumhuriyet

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 06 Oca 2019, 12:58

Ulay için ul- eylemi gerekiyor. Elimizde yalnızca ula- var. Varlığı bilinmeyen bir kökten sözcük türetmek uydurukçuluktur.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1281
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 766

Ynt: halk, demokrasi, cumhuriyet

İletigönderen datadeveb » 06 Oca 2019, 14:04

TürkçeSözlük78 yazdı:Ulay için ul- eylemi gerekiyor. Elimizde yalnızca ula- var. Varlığı bilinmeyen bir kökten sözcük türetmek uydurukçuluktur.


ulmak diye eylem var DLT'de görülüyor. Erpimek, eriyerek dağılacak duruma gelmek, eskiyerek yıranmak denilmiş.

Bu arada ula- eylemine -Ay eki gelemiyorsa şunu sorarım.

uzmak diye bir eylem yok. Uzay nasıl türetildi?

uza- + -Ay olarak türediyse ulay türetimim doğru sayılması gerekmiyor mu?
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1344
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 186

Ynt: halk, demokrasi, cumhuriyet

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 06 Oca 2019, 16:43

datadeveb yazdı:
TürkçeSözlük78 yazdı:Ulay için ul- eylemi gerekiyor. Elimizde yalnızca ula- var. Varlığı bilinmeyen bir kökten sözcük türetmek uydurukçuluktur.


ulmak diye eylem var DLT'de görülüyor. Erpimek, eriyerek dağılacak duruma gelmek, eskiyerek yıranmak denilmiş.

Bu arada ula- eylemine -Ay eki gelemiyorsa şunu sorarım.

uzmak diye bir eylem yok. Uzay nasıl türetildi?

uza- + -Ay olarak türediyse ulay türetimim doğru sayılması gerekmiyor mu?



uzay
YTü: "mekân" [ Geometri Terimleri, 1937]

< TTü uza- +(g)Ay

→ uza-

Not: Atatürk'ün ürettiği rivayet edilen sözcüklerdendir.

Benzer sözcükler: uzay aracı, uzaylı
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1281
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 766

ÖncekiSoñraki

Dön Sözcük Türetme, Öneriler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 7 konuk

cron
Reputation System ©'