Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

ança (beleş, bedava)

Günümüzde kullanılmayan eski kavramlarıñ diriltmesi için yapılan çalışmaları, önerileri içerir.

ança (beleş, bedava)

İletigönderen Gökbey » 04 Eyl 2008, 21:29

ança : beleş (ar.) - bedava (fa.)



________________________
dipçe :
Orhun Abideleri bilge. or. Muharrem Ergin | 40. Basım y. 84
  • 0

Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1735
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 410

Ynt: ança (beleş, bedava)

İletigönderen BARIÞ » 22 Haz 2012, 11:45

Kazakçada Tek: boşuna, karşılıksız, neticesiz anlamındaymış. Buradan Tegin sözcüğü parasız, boş, karşılıksız anlamındaymış. Aynı sözcüğü Kazak, Özbek ve Uygur Türkçesinde de görebiliyoruz.

Bedavanın karşılığı olarak Tekin sözcüğünü kullanabiliriz.
Bedava anlamında bir de Akçasız sözcüğümüz var.
  • 0

Üyelik görseli
BARIÞ
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 580
Katılım: 27 Ara 2011, 18:14
Değerleme: 14

Ynt: ança (beleş, bedava)

İletigönderen Boraan » 22 Haz 2012, 12:54

akçasız   güzelmiş.
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1806
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: ança (beleş, bedava)

İletigönderen Yiğit98 » 03 Eki 2019, 22:06

Tatar ile Kırgız Türkçesinde de akçasız sözcüğü var.
Türkmen Türkçesinde "muğt, pulsuz", Azerbaycan Türkçesinde "pulsuz", Uygur Türkçesinde de "pulsiz" anlamındaymış.

Düzenleme: Pul sözcüğü farsça imiş.
  • 0

Yiğit98
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 168
Katılım: 21 Tem 2019, 20:35
Değerleme: 68

Ynt: ança (beleş, bedava)

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 03 Eki 2019, 22:15

Bir sözlükte beleş anlamında boşlay sözcüğünü görmüştüm.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1305
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 778

Ynt: ança (beleş, bedava)

İletigönderen bensay » 03 Eki 2019, 22:41

"akçesiz, ödeşsiz" kullandığım karşılıklardır
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2862
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1420

Ynt: ança (beleş, bedava)

İletigönderen Oktay D. » 03 Eki 2019, 23:06

Eylemlere gelen - ekiniñ dar ünlüsü baskındır o yüzden ödüş olması gérekir.
kar- (karşı olmak) > karga- (lanet étmek) > kargış (lanet)
kéñ (géñiş şey) > kéñe- (géñişlemek) > kéñiş (géñiş)
alka- (övmek) > alkış (övme)
ula- (birleştirmek) > uluş (ulus)
Géñiş ünlüsü olan yavaş, güreş, oynaş gibi sözcüklerdeki ek, başka (-ç, -n-ş, vb.) eklerdir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8285
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5368

Ynt: ança (beleş, bedava)

İletigönderen bensay » 04 Eki 2019, 13:13

Ben "ödeş" sözcüğünü "ödeş gödeş olmak" deyiminden aparmıştım, sen öyle yazınca baktım BTS'ye anlamı başka olsa da "ödeş" diye bir sözcük var sonuçta, aşağıdadır, ekleri karıştırmış olabilirsin

ödeş
Değişme, takas.

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2862
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1420

Ynt: ança (beleş, bedava)

İletigönderen bensay » 05 Eki 2019, 11:57

"ödeş" sözcüğünün varlığı türkiye türkçesinde bir veri. sözcük niye "ödüş" olmamış da "ödeş" olmuş diye düşünüldüğünde benim usuma gelen neden demeyeyim, olasılık şudur: sonuçta verilen tüm örnek sözcükler (kargış, alkış gibi) eski türkçe döneminden örnekler, oysa dil değişen, dönüşen bir yapıya iye, dahası dilin kullanıcıları da öyle. nitekim yine o dönemlerde türkçede "r" ile "l" ile sözcük başlamadığı için dışarlıklı dillerden türkçeye giren bu iki imce ile başlayan sözcüklerin başına "ı" imcesi getirilerek sesletilirdi, "ıramazan, ilimon" gibi. atalarımızın gırtlak yapısı diyeyim ben (daha dilbilimsel başka bir adlandırması vardır bakarsın, bilemiyorum), sözcük başı "r,l" imcelerini kolaylıkla çıkarmaya uygun değildi, bu nedenle başa "ı" imcesi getirilip söyleme kolaylığı elde ediliyordu. ancak, günümüzde türkiye türkçesi açısından bu nitelik değişmiş gözüküyor, bugün hangimiz "ıramazan, ilimon" diyoruz, böyle demek çok gereksiz geliyor artık bizlere, çünkü artık gırtlak yapımız değişmiş sözcük başı "r,l" imcelerini kolaylıkla seslendirir duruma gelmişiz, aradan geçen yuvarlak 1.500 yıllık sürede. bu değişimde gelinen yeni topraklarda evlilikler yoluyla bu topraklarda eskiden yaşamış onlarca ayrı ulusun bir takım kalıtımsal özelliklerini edinmiş olmamızın da bir etkisi var olabilir. öte yandan orta asyada kalan türklerde eski türkçenin konumuzu oluşturan özelliği bugün bile yaşıyor olabilir, bilmiyorum. türkiye türkçesi açısından ıramazandan ramazana evrilme gibi, eski türkçede yine gırtlak yapısı açısından kargaş değil de kargış demek, alkaş değil de alkış demek sesletim için daha kolay oluyordu da bu yüzden bir dar ünlü baskınlığı söz konusuydu -Xş ekinde, ancak günümüz türkiye türkçesinde bu da değiştiğinden oluşan sözcük "ödüş" değil "ödeş" olmuş olabilir. bu durumda eski türkçenin dar ünlüsü baskın -Xş ekinin günmüz türkiye türkçesinde bu özelliğini yitirmiş olduğu, sonu ünlü ile biten sözcüklerde -ş biçimine bürünmüş olduğu söylenebilir(mi?).

yukarıda yazdıklarım yalnızca bir us yürütme, dilbilimsel bir sav ortaya koyma değil, bu yazdıklarımın dilbilimsel geçerliliği varsa, ilgili dayanaklarını ancak sevgili Oktay bulup çıkartabilir, umarım güneş-dil kuramı denli uçuk olmamıştır, benden buraya değin.
  • 1

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2862
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1420


Dön Sözcük Diriltme Önerileri

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 4 konuk

Reputation System ©'