Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

bitimek

Günümüzde kullanılmayan eski kavramlarıñ diriltmesi için yapılan çalışmaları, önerileri içerir.

bitimek

İletigönderen Toygun » 16 Oca 2012, 01:47

Yazmak anlamı var.

bitimek, (bitümek)    
1. Nasibetmek, mukadder kılmak.
Tarama Sözlüğü 1963

bititmek   
1. Takdir etmek, nasibetmek yazmak. 2. Meydana getirmek, hâsıl etmek.
Tarama Sözlüğü 1963

Bu anlamı mı yüklesek acaba?
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5289
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1350

Ynt: bitimek

İletigönderen Bengitaşlarındili » 16 Oca 2012, 01:54

Toygun yazdı:Yazmak anlamı var.

bitimek, (bitümek)   
1. Nasibetmek, mukadder kılmak.
Tarama Sözlüğü 1963

bititmek   
1. Takdir etmek, nasibetmek yazmak. 2. Meydana getirmek, hâsıl etmek.
Tarama Sözlüğü 1963

Bu anlamı mı yüklesek acaba?

Bu anlamda Türk dillerinde yazmışına bitimek  şeklinde zaten kullanılıyor.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: bitimek

İletigönderen kuluduk » 04 Haz 2017, 21:40

Bitimek ile ilgili ilginç bir ayrıntı varmış: pit "Fırça" > bitimäk "yazmak" ~ bitig "kitap" (Caferoğlu)
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 442
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 135

Ynt: bitimek

İletigönderen Oktay D. » 04 Haz 2017, 21:54

Daha öñce başka bir başlıkta tartışılmıştı, Çince öyle bir sözcük hiç bulamamıştık. Bir keresinde Çinli bir arkadaşıma sormuştum, çok başka bir sözcük söylemişti. Bir de Çincede -t ile biten sözcük bulunmuyor (Göktürkler döneminde de bulunmuyordu), hepsi ya sesliyle ya da -n ya da -ñ ile biter.

Ayrıca eylem biti- değil béti- biçimindedir. Bir de Türkler fırçayla yazmaya 9.yy'dan öñce başlamamışlardır, oysa bu sözcük daha eskidir (Çuvaşçada bile bulunur ki Çuvaşlar 3.yy'da Orta Asya'dan göçmüştür).
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6095

Ynt: bitimek

İletigönderen kuluduk » 04 Haz 2017, 22:00

Oktay D. yazdı:Daha öñce başka bir başlıkta tartışılmıştı, Çince öyle bir sözcük hiç bulamamıştık. Bir keresinde Çinli bir arkadaşıma sormuştum, çok başka bir sözcük söylemişti. Bir de Çincede -t ile biten sözcük bulunmuyor (Göktürkler döneminde de bulunmuyordu), hepsi ya sesliyle ya da -n ya da -ñ ile biter.

Ayrıca eylem biti- değil béti- biçimindedir. Bir de Türkler fırçayla yazmaya 9.yy'dan öñce başlamamışlardır, oysa bu sözcük daha eskidir (Çuvaşçada bile bulunur ki Çuvaşlar 3.yy'da Orta Asya'dan göçmüştür).
Yalnız Caferoğlu pit Çincedir şeklinde bir açıklama yapmamış. Eski Türkçede fırça anlamında pit diye bir söz bulunuyor olabilir. Fiilin şekli béti- de olsa bu mümkündür çünkü sözlüklerde birçok sözcüğün farklı imlaları ve okunuşları çıkabiliyor.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 442
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 135

Ynt: bitimek

İletigönderen Oktay D. » 04 Haz 2017, 22:04

Caferoğlu'nuñ yazdığı kökenleme kendisiniñ ilk kez öne sürdüğü bir görüş değildir, ilk ortaya atan başkasıdır (kim olduğunu unuttum) ancak kendisi bu görüşü oraya yazmış çünkü géñel kanı o şekildeydi. Bu görüş eskiden Nişanyan'da da bulunuyordu, soñra kaldırmıştı.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6095

Ynt: bitimek

İletigönderen kuluduk » 04 Haz 2017, 22:26

Oktay D. yazdı:Caferoğlu'nuñ yazdığı kökenleme kendisiniñ ilk kez öne sürdüğü bir görüş değildir, ilk ortaya atan başkasıdır (kim olduğunu unuttum) ancak kendisi bu görüşü oraya yazmış çünkü géñel kanı o şekildeydi. Bu görüş eskiden Nişanyan'da da bulunuyordu, soñra kaldırmıştı.
EUT sözlüğünde pit "fırça" maddesinde bu açıklama vardı. Demek ki bu anlamda metinlerde geçiyor. Menşe bakımından Türkçe de olabilir.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 442
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 135

Ynt: bitimek

İletigönderen Oktay D. » 04 Haz 2017, 22:32

p- ile başlaması bu olasılığı aşırı düşürüyor.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6095

Ynt: bitimek

İletigönderen birtancazin » 04 Haz 2017, 22:55

Eski türkçede işlek bir eylem ben Çince olacağını sanmıyorum, bediz bitek betik bitep örnekleri var, günümüzde betimlemek betim diye biz dahi işletttik.
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 156

Ynt: bitimek

İletigönderen kuluduk » 04 Haz 2017, 23:21

Oktay D. yazdı:p- ile başlaması bu olasılığı aşırı düşürüyor.
P ile başlaması belki imla ile alakalı bir durumdur. Mesela EUT sözlüğünde par = bar "Var" da bulunuyor. Ağız özelliği olması da mümkündür.
  • 0

kuluduk
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 442
Katılım: 14 Tem 2015, 03:24
Değerleme: 135

Ynt: bitimek

İletigönderen datadeveb » 16 Nis 2020, 15:03

Eski Türkçe'de varlığı görülen bitimek eylemi ve betik anlamına gelen bitik sözcüğü günümüzde başka türkçelerde yaşıyor. Pitik olarak kullanılıyor. Genelağda pitikler diye aratırsanız birçok veriyle karşılacaksınız.

ÖNERİ: biti- > piti- olarak diriltebiliriz diye düşünüyorum. Anlamı da yazmak + çizmek + boyamak ortağı bir nen olabilir. Araştırmalarıma göre betik sözcüğü de son YY'dan gelme. Yakın geçmişte değişmiş. Abarn Ortak Türkçe'ye yaklaşacağız diyorsak betik diyerek uzaklaşmak yerine pitik diyerek yakınlaşmalıyız.
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2600
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1183

Ynt: bitimek

İletigönderen bensay » 16 Nis 2020, 15:32

betik, betim, betimlemek sözcükleri kapsamında uyarlamanın "beti-" olarak yapılması daha uygun olacaktır, anlam içeriği de gerçekte "betimlemek (şeklini şemalini anlatmak)" gibi bir nen olur.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3165
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1841

Ynt: bitimek

İletigönderen datadeveb » 16 Nis 2020, 16:07

beti- eylemi son yüzyılda beslenmiş. İyice irdelemeliyiz. Bet sözcüğü sapasağlam geçmişte duruyor. Betimlemek sözcükleri bet sözcüğü ile çağrışımlı mı anlam kazandı? Gibi sorular sorular....
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2600
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1183

Ynt: bitimek

İletigönderen bensay » 16 Nis 2020, 17:00

beti- ile biti- sözcükleri ayrı sözcükler değiller, sözcüğün özgünü kapalı /e/ içerir. kapalı /e/'lerde /i/'leşme özellikle ağızlarda çok yaygındır, benzer durum el/il ikiliğinde de söz konusudur, "rumeli, yadeller" ancak "il, ilçe". bu konularda Oktay'ın daha düzgün, kapsamlı, dizgeli sistematik bilgileri vardır.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3165
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1841

Ynt: bitimek

İletigönderen datadeveb » 16 Nis 2020, 17:10

Son yüzyılda görülen bir kayma bu. Ben saymam. Ortak Türkçe'ye yamayamam. Pitik diri. Öte yandan Rum elinde > Rum eli > Rumeli (el: sahiplik) anlamında değil miydi? Çok ilginç. El sözcüğü çok varsıl bir sözcük. İl de yersiz bir sav değil.
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2600
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1183


Dön Sözcük Diriltme Önerileri

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 2 konuk

Reputation System ©'