Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Ed

Günümüzde kullanılmayan eski kavramlarıñ diriltmesi için yapılan çalışmaları, önerileri içerir.

Ed

İletigönderen Temirbek » 06 Şub 2008, 01:33

Ed: madde 2. varlık

Edle- > Eyle-: var etmek, oldurmak, işe yarar hale getirmek.
  • 0

En soñ Temirbek tarafından 09 Oca 2009, 00:28 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1208

Ynt: Ed

İletigönderen Oktay D. » 06 Şub 2008, 16:46

ed zāten diridir, bugün bunu ey olarak kullanıyoruz. Söylerde[1] "eey!" denir, Gençlige Hitābede "Ey Türk Gençligi!" denir. Bunuñ anlamı "vār olan, orada duran Türk Gençliği!" dir. Sadece añlamı daralmıştır. Bu añlamı yeniden kazandırmak gerekiyor, yoksa sözcük zāten vār.

Bu arada bunuñ türevlerini yazalım ki āşinā olunsun:
iyi < eyği < eyğü < edgü < ed
eyer < eder < ed
et- < eyt- < eded- < ed

Dipçe.
[1] söy = hitāb, ağır söz
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6095

Ynt: Ed

İletigönderen Oktay D. » 06 Şub 2008, 22:46

iye sözcüğü Eski Türkçede idi olarak geçer. Kül Tegin yazıtınıñ doğu yañında şu tümcede de geçer:

[orkun]-te-m-er- -ka-p-ag-ka-a- -te-eg-i- -ko-o-nt-ar-m-es- -ek-i-en- -ar-a- -i-ed-i- -o-ka-sa-z- -kö-ö-ek- -te-ü-er-ük- -nç-a- -o-al-ar-o-ar- -er-m-es- [/orkun]
Çevriyazı:
temir kapıgka tegi kondurmış, ekin ara idi oksız kök türk ança olırur ermiş
Añlamı:
Demir kapıya dek kondurmuş, ikisiniñ arasına iyesiz (sahipsiz) oksuz (teşkilatsız) Gök Türk öylece oturur imiş

ed o zamanlar korunuyorken onuñ kısa türevleriniñ Eski Türkçe gibi istisnası çok az olan bir dilde farklı olması beklendik değil.

Oğuz Türkçesiniñ gelişiminde ed, edgü ve idi sözcükleri ey, eyği ve iyi biçiminde dönüşmüşlerdir. Bugün kullanılan iye biçimi Kıpçaklarıñ etkisiyledir. Ayrıca edgünüñ iyi biçimi, Oğuz lehçeleri arasında sadece Anadolu Türkçesine özgüdür, Türkmencede eyi, Azericede ey biçimini alır.

Ayrıca bir önceki iletimde söylediğim üzere zaten bugün bu sözcüğüñ var olmasından dolayı ey biçimi yeğlenmelidir. Yoksa, aynı añlama gelen, bir ve aynı olan ama farklı yazılan iki sözcüğümüz olur ve bu uzlaşmadan uzaktır.
  • 0

En soñ Oktay D. tarafından 28 Şub 2008, 01:18 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6095


Dön Sözcük Diriltme Önerileri

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 7 konuk

Reputation System ©'