Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

oruç

İnançsal kavramları özleştirme çalışmalarını içerir.

Ynt: oruç

İletigönderen ulduzéver » 29 Haz 2016, 21:57

gündözüm
oruç
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 738
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 691

Ynt: oruç

İletigönderen bensay » 06 Tem 2016, 09:24

Toksunmak (kendini tok gibi görmek/duyumsamak) tabanı üzerinden de türetim düşünülebilir
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2982
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1542

Ynt: oruç

İletigönderen birtancazin » 19 Haz 2017, 19:18

Gündözüm, kaynak nedir, merak ettim.. İlginç geldi.
  • 0

birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 266

Ynt: oruç

İletigönderen birtancazin » 19 Haz 2017, 23:59

~ Sogd *rōçag oruç tutma (= OFa rōzak a.a. ) < Sogd rōç gün → ruz

Gündözümü ile bu oruç sözünü oluşturan gün arasında anlamsal ilintiyi kurmaya çalışıyorum ancak anlayamadım, açıklar mısınız?


oruç, -cu Far. r°ze
a. 1. din b. Tanrı'ya ibadet amacıyla yeme, içme vb. şeylerden belli bir süre veya biçimlerde
kendini alıkoyma: “Eh, biz her vakit duamızı, orucumuzu eksik etmeyiz, çok şükür!” -N. Cumalı. 2. mec. Çok sevilen veya istenen şeylerden uzak durma.


Ben bundan özünü / nefsini birtakım yalnıksal gereksinimlerden ve kötü edimlerden uzaklaşma, kendini tutma ve korunma anlamı çıkarıyorum..



sakınmak
(-i, -den) 1. Herhangi bir korku veya düşünce ile bir şeyi yapmaktan uzak durmak, içtinap etmek: “Bıçak kemiğe dayandı mı başkaldırır, canını sakınmaz, hakkını ister.” -A. Ağaoğlu. 2. Olabileceği düşünülen kötülüklere karşı önlemler almak. 3. Korumak, esirgemek, gözetmek: “Kendini tramvay ve otomobil tehlikelerinden sakınarak yürüdü.” -H. R. Gürpınar.

Güncel Türkçe Sözlük
sakınmak
bk. sahınmak

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
sakınmak
1. Uzaklaşmak. 2. Saklamak, riayet etmek, muhafaza etmek. 3. Esirgemek.


Sakınç.. Oruçlu (korkunç, gülünç, ilginç, kıskanç),

Sakınçlık... Oruç, oruçluluk

Sakınçlık Ayı... Ramazan ayı

Sakınç.. Kendini koruyan, uzaklaştıran... Oruç tapımıyla çok uygun düşüyor...


Sakıncım, sakınç mısın?
Sakınç olmak, oruç tutmak, oruçlu olmak

Sakınçlık kılmak.. Oruç eda etmek, tutmak


Sakınçlık bozmak, sakınçlık açmak, sakınçlığa oğranmak...
  • 0

birtancazin
birtancazin
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 770
Katılım: 19 May 2017, 00:37
Değerleme: 266

Ynt: oruç

İletigönderen Türkeröz » 06 Eki 2019, 16:31

öğünsüzlük, öğünyemezlik, öğünarası
oruç


öğünsüzlüklü, öğünsüzlü
oruçlu


öğünsüzlük tutmak, öğünsüz geçirmek, öğünarası yapmak
oruç tutmak
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2999
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 560

Ynt: oruç

İletigönderen ulduzéver » 24 Ara 2019, 04:12

birtancazin yazdı:Gündözüm, kaynak nedir, merak ettim.. İlginç geldi.

2 yıldan soñra bu başlığa girdim géç de olsa yazayım hiçbir kaynağı yoktur gün + döz- "sabrétmek" diye uydurma bir sözcük :)

Bu arada sakınç sözcüğü yükünç ile aynı yapıda olarak güzel geldi bana.
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 738
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 691

Ynt: oruç

İletigönderen Boraan » 24 Ara 2019, 09:08

Sakınç haramlar ve günahlar için kullanılabilir ancak çünkü muttaki Kuranda sakınan kişi demek, oruç Farsça ruz (gün) sözcüğünün Türkçede bozulması ile oluşmuş gün tutmak bir nevi...
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1813
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: oruç

İletigönderen ulduzéver » 24 Ara 2019, 20:25

Oruç ayında zâten harâmlardan ve günâhlardan da sakınılır, yalñızca yémekten değil.
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 738
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 691

Ynt: oruç

İletigönderen bensay » 24 Ara 2019, 21:18

ulduzéver yazdı:Oruç ayında zâten harâmlardan ve günâhlardan da sakınılır, yalñızca yémekten değil.


uygulamada durum bana biraz tersi gibi geliyor, gönüldaşım ;)
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2982
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1542

Ynt: oruç

İletigönderen ulduzéver » 24 Ara 2019, 21:48

bensay yazdı:
ulduzéver yazdı:Oruç ayında zâten harâmlardan ve günâhlardan da sakınılır, yalñızca yémekten değil.


uygulamada durum bana biraz tersi gibi geliyor, gönüldaşım ;)

Tersi dérken nasıl ya'ni añlayamadım
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 738
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 691

Ynt: oruç

İletigönderen bensay » 24 Ara 2019, 22:44

takılmaca şaka olsun diye yazmıştım gerçekte, ancak gerçek payı da yok değildi, sahur iftar arası aç, susuz kalma oruçta en belirgin özellik, bir inançlının değmeleyin her zaman sakınçlı olması gerektir önsül zaten . Sonra bu aç, susuz kalma oldukça önemsenirken, öbür yazıklardan günahlardan sakınmanın oruçlu kişilerce pek önemsenmediği de görülebilmektedir. Ancak gene de sizin de düşündüğünüz gibi açlık, tokluk üzerinden bir karşılıklandırma işin özüne, kuramına aykırı. "sakınç" bence "takva" için iyi bir karşılık olur, oruç için geldiğim son nokta ise artıklağı fazla alt üst aramadan, derin anlamlara girmeden farsçadaki karşılığından esinlenerek "gün" üzerinden "günem" gibi bir sözcüktür, oğurla zamanla içeriğini doldursun.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2982
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1542

Ynt: oruç

İletigönderen ulduzéver » 25 Ara 2019, 00:55

Söyledikleriñize katılıyorum. Gün sözcüğü daha kolayca çağrışım yapabilir.
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 738
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 691

Ynt: oruç

İletigönderen Türkeröz » 25 Ara 2019, 14:58

açnansusuzluk, açsusuzluk, aç susuzluk
oruç


açnansusuz geçirmek, aç susuz geçirmek
oruç tutmak


açnansusuz, açsusuz, aç susuz
oruçlu


açnansususuzluğa son verme
iftar etme


açnansusuzluğu bitirmek
iftar etmek


açnansusuzluk öğünü
sahur


açnansusuzluk öğünü yapmak
sahur yapmak


açnansusuzluk öğününe kalkmak
sahura kalkmak
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2999
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 560

Ynt: oruç

İletigönderen ulduzéver » 25 Ara 2019, 15:54

Günéy Azerbaycanda obaşdan "sahur vakti", obaşdanlıq sahur yémeği démek. Obaş sözcüğü Kuzéy Azerbaycan ağızlarında "seher" añlamında.
Soñdaki dan bölümü "tan" sözcüğü mü yoksa +dAn eki mi pek açık değil.
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 738
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 691

Ynt: oruç

İletigönderen bensay » 25 Ara 2019, 17:11

obaş biçimiyle de geçiyor sözcük, +dAn söz konusu olmalı "sabahtan, akşamdan gibi"

obaş
Gün doğmadan, sabaha karşı (zaman): Obaştan kalkıp yola düştük.
*Iğdır, *Çıldır,*Arpaçay Kars
Türkiye'de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü
  • 3

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2982
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1542

Önceki

Dön İnanç

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: MSN [Bot] ve 1 konuk

Reputation System ©'