Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

deizm, teizm, ateizm, agnostizm, apateyizm

İnançsal kavramları özleştirme çalışmalarını içerir.

Ynt: deizm, teizm, ateizm, agnostizm, apateizm

İletigönderen D. Can Aktan » 20 Eyl 2013, 21:38

Apateizm/apatheism için ne diyeceğiz?
  • 0

En soñ D. Can Aktan tarafından 01 Eki 2013, 19:21 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
D. Can Aktan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 479
Katılım: 16 Ara 2008, 20:30
Konum: Ankara
Değerleme: 21

Ynt: deizm, teizm, ateizm, agnostizm, apateyizm

İletigönderen Oktay D. » 20 Eyl 2013, 22:41

Bi50likdaha yazdı:Bence siz olaya konu çerçevesinde değil sözcüğün anlam çerçevesinde bakıyorsunuz.
Eğer temel olarak "inancın" sözlük anlamına göre yorumlayacaksak haklısınız ama biz şu an dini bir çerçevede irdeliyoruz konuyu.
Örneğin şöyle bir bilisevi oydüğümü düşdüğümü ? şimdi uydurdum , uydu mı bilemem]paradox[/desc] diyeyim.Senin kavram içerisinde biri "Ben inançsızım , ben hiç bir nene inanmıyorum " dediğin de kişi inançsızlığa inanmış olmuyor mu ?
Sözcüğün temel anlamına sıkışmamak gerek bence , şuna benzedi "solcuların ülküleri yok mu ? Onlar da ülkücü o zaman!"  ;D

Ben sözcük añlamı çerçevesinde değil [desc=felsefe çerçevesinde bakıyorum. Ateistler, deistler ma teistler "Tañrı ile ilgili bir inanışa iye olanlar" öbeğindedir. Bilinemezciler ma bu konuda düşüncesi olmayanlar ise bu öbeğiñ dışında kalır. Bu durum ülkü~ülkücü durumu gibi değildir. Ayrıntılı olarak açıklayayım:

Bir ateiste göre Tañrı yoktur, Tañrınıñ olmadığına inanır. Daha açık söylemek gerekirse, bir kişiniñ ateist olabilmesi için Tañrı'nıñ olmadığını varsayması gerekir, tıpkı teist olmak için Tañrı'nıñ var olduğunu varsaymak gerektiği gibi. Bir deist de, (inanımsız, élçisiz, bétiksiz) bir Tañrı'ya inanır (deist için bir güçlü bilinemezcilik paradoks (özellikle matematik ma mantikta yaygindir)]çatışkı[/desc] yaşadığımızı sanmıyorum).

Öte yandan, bir kişiniñ bilinemezci [desc=ya da söz éttiǧim ilkel topluluktan biri, ya da Can Aktan'iñ söz éttigi apatheist][1][/desc] olmasını sağlayan koşul ise, onuñ bir (veya birkaç) Tañrı'nıñ olup olmadığı konusunda hiçbir bir yargıya/varsayıma varmamasıdır. Böyle bir yargıya varmayışı, arada kaldığı için değil, bilisevi açısından Tañrı'nıñ varlığınıñ ya da yokluğunuñ (eñ azından şimdilik) bilinmediği içindir, daha doğrusu ne kanıtlandığını ne de çürütüldüğünü bildiği içindir!

Bilinemezciliği, inanç ile bilgi arasındaki ayrımı keskinleştirmek olarak görebiliriz [desc=Bu yüzden de bilim, bilinemezci olmak gereǧindedir. Ancak bilimciler inančli olabilirler!][2][/desc]. Buna göre, bilinemezcilikte Tañrıcıl kavramlar ile ilgili élde bir bilgi olmadığı sürece bu konuda bir yargıya varılamaz, bu yüzden de kişileriñ inancı bir varsayımdan ya da öngörüden öte değildir [desc=Bu arada Tañri'nin varliǧi ya da yokluǧunu bilmediǧini ancak bir Tañri'ya "vardir heralde" diyenlere bilinemezci teist, "yoktur heralde" diyenlere ise bilinemezci ateist denir.][3][/desc].

Añlaşılır olması açısından bir örnek véreyim. Diyelim ki, her türlü étkileşimden yalıtılmış bir kutu olsun. Kutunuñ içinde de radyoaktif bir atom bulunsun. Doğabilime göre, radyoaktif bir atomuñ bozunma ânı bélirsizdir (ölçülemez). Bu durumda o kapalı kutunuñ içindeki atomuñ o ânda bozunup bozunmadığı bilinemez. Gerçekten de kutuyu açtığımızda atomu çoktan bozunmuş ya da daha hiç bozunmamış bulabiliriz. Bu olayı Tañrı durumuna beñzetirsek; bir ateist, kutunuñ içindeki atomuñ bozunmadığına, teist ise bozunduğuna inanıyor gibidir. Bilinemezci ise "bozunup bozunmadığını bilmiyorum" diyecektir (çünkü bozunup bozunmadığını bilmiyordur!).

Daha da ötesinde [desc=strong agnosticism
te bilisevil olarak hiçbir somut bilginiñ tam olarak bilinemeyeceği görüşü yaygındır çünkü élde éttiğimiz bilgiler eñ fazla olgu/görüngü nételiğinde düşünülebilir, gerçek ma mutlak bilgi ise yalñızca soyut olandır (bu konuda Immanuel Kant, Bertrand Russell, Platon gibi düşünürleriñ bilisevilerine, Kurt Gödel gibi matematikçileriñ teoremlerine bakıñız). Doğabiliminde de bilgi konusunda bu yaklaşım bulunur.

Burada oturup bilisevi tartışmayacağız tabi ki, ancak bu konuyla ilgili kaynaklara bakarsañ, eñ azından wikipedia.org'a bakarsañ açıkça durumuñ böyle olduğunu görebilirsin.
  • 0

En soñ Oktay D. tarafından 20 Eyl 2013, 22:46 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: deizm, teizm, ateizm, agnostizm, apateyizm

İletigönderen Oktay D. » 20 Eyl 2013, 22:52

inanç ilgisizi "apatheist"

Başlık uygun olarak değiştirilmiştir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: deizm, teizm, ateizm, agnostizm, apateyizm

İletigönderen Kuşhan » 21 Eyl 2013, 00:12

Ateizm tanrının yokluğuna inanan demek değildir, tanrının varlığına inanmayandır. Tanrının yokluğuna inanmaz çünkü tanrının var olmasını gerektiren bir durum görmez.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: deizm, teizm, ateizm, agnostizm, apateyizm

İletigönderen Oktay D. » 21 Eyl 2013, 01:13

Kuşhan yazdı:Ateizm tanrının yokluğuna inanan demek değildir, tanrının varlığına inanmayandır. Tanrının yokluğuna inanmaz çünkü tanrının var olmasını gerektiren bir durum görmez.

Ateizm, "Tañrı yoktur" diye inanır, böyle dénmesiniñ gerekçeleri ayrı bir tartışma konusudur. Eğer dédiğiñiz şekilde olsaydı, bilinemezcilik ile né ayrımı kalırdı? Bilinemezci de Tañrı'nıñ varlığına inanmaz, ancak yokluğuna da inanmaz. Oysa ateist yokluğuna inanır.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: deizm, teizm, ateizm, agnostizm, apateyizm

İletigönderen Kuşhan » 21 Eyl 2013, 01:55

Antiteism diye de bir şey var. Sizin dediğiniz ona giriyor. Ateizme göre, tanrı diye bir varlığın sorgulanmasının mantıksızdır çünkü onu destekleyen bilimsel bir veri yoktur. Olmayan bir veri için varlığını tartışmanın anlamı yoktur. Şu zamana kadar bilim tanrının varlığına gerek duymadan evreni açıklamayı sürdürmektedir. Bilinemezci ise varlığını sorgulamayı gerekli görür ancak elinde veri yoktur o yüzden yanıtı bilemez.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: deizm, teizm, ateizm, agnostizm, apateyizm

İletigönderen Oktay D. » 21 Eyl 2013, 12:31

Kuşhan yazdı:Antiteism diye de bir şey var. Sizin dediğiniz ona giriyor. Ateizme göre, tanrı diye bir varlığın sorgulanmasının mantıksızdır çünkü onu destekleyen bilimsel bir veri yoktur. Olmayan bir veri için varlığını tartışmanın anlamı yoktur. Şu zamana kadar bilim tanrının varlığına gerek duymadan evreni açıklamayı sürdürmektedir. Bilinemezci ise varlığını sorgulamayı gerekli görür ancak elinde veri yoktur o yüzden yanıtı bilemez.


Aşağıdaki felsefe ansiklopedisinden olan alıntıya bakıñız:
As commonly understood, atheism is the position that affirms the nonexistence of God. So an atheist is someone who disbelieves in God, whereas a theist is someone who believes in God. Another meaning of 'atheism' is simply nonbelief in the existence of God, rather than positive belief in the nonexistence of God. … an atheist, in the broader sense of the term, is someone who disbelieves in every form of deity, not just the God of traditional Western theology. [desc=William L. Rowe. "Atheism". Routledge Encyclopedia of Philosophy. Taylor & Francis. 1998. ISBN 978-0-415-07310-3.][1][/desc]

Çevirisi:
Geñelde añlaşıldığı üzere ateizm, Tañrı'nıñ olmadığını taplayan bir duruştur. Démeli, bir ateist, Tañrı'ya inanmayan kişidir, teist ise Tañrı'ya inanan kişidir. Ateizmiñ bir diğer añlamı da, kısaca, Tañrı'nıñ yokluğuna inanmaktan çok, Tañrı'nıñ varlığı inanışsızlığıdır. Bir ateist, yalñızca geleneksel batı inançları kapsamında değil, daha geñiş añlamıyla her türlü yaratıcı için inanmayan kişidir.
  • 0

En soñ Oktay D. tarafından 21 Eyl 2013, 12:33 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: deizm, teizm, ateizm, agnostizm, apateyizm

İletigönderen Kuşhan » 21 Eyl 2013, 15:08

Bu yazdığınız genel kanı değildir. Sizin alıntıladığınız görüş dar bir bakış açısıdır. İnanmamak olmadığına inanmak demek değildir. Buyurun:

Nielsen 2011: "Instead of saying that an atheist is someone who believes that it is false or probably false that there is a God, a more adequate characterization of atheism consists in the more complex claim that to be an atheist is to be someone who rejects belief in God for the following reasons …: for an anthropomorphic God, the atheist rejects belief in God because it is false or probably false that there is a God; for a nonanthropomorphic God … because the concept of such a God is either meaningless, unintelligible, contradictory, incomprehensible, or incoherent; for the God portrayed by some modern or contemporary theologians or philosophers … because the concept of God in question is such that it merely masks an atheistic substance—e.g., "God" is just another name for love, or … a symbolic term for moral ideals."

Edwards 2005: "On our definition, an 'atheist' is a person who rejects belief in God, regardless of whether or not his reason for the rejection is the claim that 'God exists' expresses a false proposition. People frequently adopt an attitude of rejection toward a position for reasons other than that it is a false proposition. It is common among contemporary philosophers, and indeed it was not uncommon in earlier centuries, to reject positions on the ground that they are meaningless. Sometimes, too, a theory is rejected on such grounds as that it is sterile or redundant or capricious, and there are many other considerations which in certain contexts are generally agreed to constitute good grounds for rejecting an assertion."




  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: deizm, teizm, ateizm, agnostizm, apateyizm

İletigönderen Oktay D. » 21 Eyl 2013, 16:36

Soñuçta ben inançbilimci değilim, akademik makâlelerden araştırmadıkça büyük savunularda bulunamam, ayrıca burası inançbilimcil tanımlarıñ tartışma yéri olmadığı için bir añlamı olmaz.

Ancak, öncelikle geñel kullanım olarak ateizm, Tañrı'yı yadsımaktır. Ateistler bir Tañrı'nıñ olmadığını savunur. Kimi durumlarda ise bilinemezciliğe kayma görülür. Gördüğüm kadarıyla bu kayma durumuna bilinemezci ateizm agnostic atheism déniyor. Yiñe de ana akım ateizmde "Tañrı yoktur" diye savunulmaktadır, yoksa bilinemezcilikten ayrımı kalır mı?

Péki o zaman né yapılması gerekir? Hem siziñ dédiğiñ hem de benim dédiğim ateizmiñ içinde bulunuyorsa, hangi karşılığı kullanacağız?

Nétekim siziñ önerdiğiñ karşılığa baktığımda -cı Éki dışında bir ayrılık yoktu:
Kuşhan yazdı:Öyleyse dini olan teizimin özel bir adı yok sanırım. Bu durumda teizim - tanrıcılık, deizim - betiksizcilik, ateizim - tanrısızcılık diyebiliriz. Dini olan teizimin özel adını da biz bularak betikçilik de diyebiliriz.


Oktay D. yazdı:Şöyle bir toparlayarak kendi önerilerimi bélirtmek isterim:
Tañrısız "ateist", Tañrısızlık "ateizm"
inançlı "dindar, inanç sahibi", inanım "din"
inanımlı "teist, dinli", inanımlılık "teizm"


Kısaca, tanımda añlaşamasak da karşılıkta uzlaşıyoruz :)
  • 0

En soñ Oktay D. tarafından 21 Eyl 2013, 16:49 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: deizm, teizm, ateizm, agnostizm, apateyizm

İletigönderen Kuşhan » 21 Eyl 2013, 17:17

Ben de inançbilimci değilim ama bilinemezci ile ateistin arasındaki ayrımı kendimce şöyle açıklayayım. Bilinemezci tanrının var mı yok mu olduğunun bilinemeyeceğini söyler ancak ona inanıp inanmamak kendisine kalmıştır. Ateistlerin ise kapsayan en büyük çatı tanrıya inanmamaktır. Tanrının var olup olmaması daha sonra gelir. Kimi "belki tanrı vardır ama ona inanmı gerektiren bir durum (kanıt, veri vb.) göremiyorum" der, kimi "tanrı yoktur çünkü (...) yüzünden (...) ile çelişir" der, kimi ise "ilgilenmiyorum, ben yalnızca önüme bakarım" diyebilir.


Sonuçta benim düşümcem bir bilinemezci tanrıya inanmıyorsa ateisttir, inanıyorsa teisttir. Tersi olarak bir bilinebilirci de tanrıya inanmıyorsa ateisttir, inanıyorsa teisttir. Aradaki anahtar sözcükler "bilmek" ile "inanmak".
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: deizm, teizm, ateizm, agnostizm, apateyizm

İletigönderen Oktay D. » 21 Eyl 2013, 18:33

Kısaca, bu konuda iki parametre belliyorsuñuz: (1) bilmek, (2) inanmak. Bunlar herkes için 0 veya 1 değerleri alıyorsa bir kişi
(0,0) ise bilinemezci ma ateist
(0,1) ise bilinemezci ma teist
(1,0) ise bilinirci ma ateist
(1,1) ise bilinirci ma teist
oluyor, diyorsuñuz.

Ben hâla katılmıyorum ancak burada konunuñ sapmasını istemediğim için bunu kendi başıma araştırıp, belki siziñle özel ileti yoluyla tartışırım.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: deizm, teizm, ateizm, agnostizm, apateyizm

İletigönderen Toygun » 01 Eki 2013, 19:25

Ateizm kavramının tam anlamı İngilizce'de bile tartışmalıdır biraz... Christopher Hitchens ateizmin tanrının olmadığını değil, tanrının var olduğunu düşünmek için bir neden olmadığını ifâde ettiğini söyler.

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=7nIRJVmZ4K8[/youtube]
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5289
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1324

Ynt: deizm, teizm, ateizm, agnostizm, apateyizm

İletigönderen kunt » 02 Ara 2013, 22:55

(Lat. Deus = Tanrı) Dilimize Fransızcadan girmiştir (dѐiste). Tanrı'ya inanmakla birlikte, belli bir dinin inaklarını (dogmalarını) ve ilkelerini benimsemeyen; Tanrı'nın evreni yarattıktan sonra onu, kendi yasasına göre işlemek üzere kendi başına bıraktığını öne süren öğreti. Yaradancı ya da neden tanrıcı olarak kullanıldığı görülebilir. Tanrıtanımazlığın karşıtı olarak ortaya çıkmıştır. Sonradan, Aydınlanma döneminde kilise öğretisini eleştirerek us dinini savunanların öğretisi olmuştur.
Deizm (Dѐisme) neden tanrıcılık (TDK Yabancı Sözlere Karşılıklar Kılavuzu 2008)
  • 0

Işık siziŋle olsun!
Üyelik görseli
kunt
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 61
Katılım: 26 Şub 2009, 17:42
Konum: Bulgaristan
Değerleme: 10

Ynt: deizm, teizm, ateizm, agnostizm, apateyizm

İletigönderen M.calli » 19 Oca 2014, 14:17

yaradancı karşılığına katılıyorum deist için çünkü burada evreni yaratan bir gücün olduğuna inanılıyor ama bu özelliklere sahip bir öznel bir güç olarak gören dinleri tanımıyor
  • 0

Demir tavında düşünce dilde dövülür.
M.calli
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1045
Katılım: 05 Oca 2014, 23:49
Konum: kocaeli
Değerleme: 535

Önceki

Dön İnanç

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 6 konuk

cron
Reputation System ©'