2. bét (Toplam 2 bét)

Ynt: arsal

İletiGönderilme zamanı: 26 May 2018, 16:30
gönderen TDK
Buradaki sAl aidiyet/mensubiyet ekidir diyen buna başka örnekler gösterebilir mi?
DLT sözlüğünde veya herhangi bir tarihî sözlükte aksal, karasal, alsal gibi örnekler var mı? Renk adına aidiyet/mensubiyet eki getirmeye gerek var mı? Oktay D. bunun cevabını verin önce.

Ynt: arsal

İletiGönderilme zamanı: 26 May 2018, 16:43
gönderen Oktay D.
Araplar mavî sözcüğünde aidiyet ekini niye getirmişler o zaman?

Ynt: arsal

İletiGönderilme zamanı: 26 May 2018, 16:49
gönderen bilimdan
Oktay D. yazdı:Araplar mavî sözcüğünde aidiyet ekini niye getirmişler o zaman?
Oktay Bey, siz de bilirsiniz ki mavi kelimesi isim olan "su" kelimesine î eki eklenerek renk adı yapılmış. Arsalda ise ar zaten "kestane rengi" demek, yani renk adı: ar + sal = kestane rengi + sel.

Ynt: arsal

İletiGönderilme zamanı: 26 May 2018, 17:04
gönderen Oktay D.
Ona bakarsañız DLT'de hem ar hem de arsal ikisi de "kestane rengi" démek. Biri rengiñ adı, diğeri renk sıfatı olarak kullanılıyor vérilen cümle örneklerine bakınca. Siziñ bakışıñızla bakınca +sal için söylenen al sözcüğünüñ eklenmesiyle de söylenebilir, niye o zaman al sözcüğü eklensin ki denir? Ancak renk adları öyle işlemiyor. Ayrıca bunlar hep tartışıldı, soruldu, yanıtlandı. Sürekli başa sarıyoruz.

Ynt: arsal

İletiGönderilme zamanı: 27 May 2018, 00:56
gönderen bilimdan
Oktay D. yazdı:niye o zaman al sözcüğü eklensin ki denir?
kumral - Kubbealti Lugati.png
kumral - Kubbealti Lugati.png (6.05 KiB) 2171 kéz görüntülendi
kahverengimsi kırmızı.png
kahverengimsi kırmızı.png (13.6 KiB) 2171 kéz görüntülendi

Ynt: arsal

İletiGönderilme zamanı: 27 May 2018, 01:49
gönderen Oktay D.
Bakıñ, bu yazacaklarımı iyi okuyuñ. Soñra saçma sapan tépkilerde bulunmayıñ, doğrudan doğruya ilgili yanıtlar vériñ.

hem konur'uñ hem de kumral'ıñ sözlük añlamı "açık kestane rengi". Aynı şekilde ar ile arsal/arsıl sözcükleriniñ de añlamları "kestane rengi". Bu añlamlar üzerinden ne al sözcüğünüñ ne de nispet/aidiyet ekiniñ durumunu saptayamayız.

Kökenbilimde ince añlam ayrımları asla kullanılamaz. Kökenbilim, arkeolojik ve tarihî kanıtlar üzerinden ilerler. O yüzden size diyorum ki añlamlara bakarak al sözcüğünüñ eklendiğini kanıtlayamayacağıñız gibi nispet ekiniñ eklendiğini de çürütemezsiñiz. Ben de tersini kanıtlayamam. Kanıtlama için arkeolojik/tarihî kanıt gérekir.

Örneğin ars al ve koñur al gibi ayrık bir yazımıñ bulunduğu bélgeler göstermelisiñiz. Kumral ve arsal/arsıl sözcükleriniñ eñ eski yazılışları yine kumral ve arsal/arsıl, daha koñral bile geçmiyor. O yüzden oradaki +al parçasınıñ bitişmiş bir sözcük olduğu yazılı metinlerde açık değil.

Benim savunduğum ise renk adları yapılırken nispet adınıñ gelebileceğidir ve bunuñ kanıtları her yérde ve her dilde bulunuyor. Arapça mavî "mavi", dzahabî "altın rengi", wardî "gül rengi" sözcükleri gibi. Aynı biçimde başka yérde uzun uzadıya örneklerini vérdiğim gibi Türkçe +çA eki de nispet añlamı taşır ve renk adları da oluşturabilir. Bunları hep tartıştık, o tartışılan yérlere gidip okuyup orada yanıt vérmeñiz gérekir. Burada aynı tartışmayı yeniden açmanıñ kimseye yararı olmuyor, eñ çok da size olmuyor.

Ynt: arsal

İletiGönderilme zamanı: 27 May 2018, 04:30
gönderen bilimdan
Oktay D. yazdı:Bakıñ, bu yazacaklarımı iyi okuyuñ. Soñra saçma sapan tépkilerde bulunmayıñ, doğrudan doğruya ilgili yanıtlar vériñ.
Bu sözünüzü size aynen iade ediyorum. Sizi protesto ediyorum. Bu forumdan gidiyorum. Terbiyesiz insan.

Ynt: arsal

İletiGönderilme zamanı: 27 May 2018, 10:31
gönderen Oktay D.
bilimdan yazdı:
Oktay D. yazdı:Bakıñ, bu yazacaklarımı iyi okuyuñ. Soñra saçma sapan tépkilerde bulunmayıñ, doğrudan doğruya ilgili yanıtlar vériñ.
Bu sözünüzü size aynen iade ediyorum. Sizi protesto ediyorum. Bu forumdan gidiyorum. Terbiyesiz insan.

Bu sözüm özellikle TDK'ya idi. Burada sürekli yazdıkları yok sayılan, okunmayan, rakipmişim gibi tepkiler gören benim; olayı tersine çevirmeyiñ. Ama siz de ona katılmaya karar vérip tam da aynı şeyi yaparak, yanıt vérmek yérine tepki mi véreceksiniz? İşte bunu yapmayıñ diyorum tam da!

Ynt: arsal

İletiGönderilme zamanı: 03 Mar 2019, 09:03
gönderen cingelek
bilimdan yazdı:
Türk dil kurultayında okunan Bilimsel bildiriler.png
arsal kestane.png
az ااز
Ars, as, kakım.

Ars / az > ar "kakım" / "kakım rengi"
ars + al "kakım rengi" + al "kırmızı".
Kelimenin hem ar hem ars şekli tespit edilmişse o zaman arsal ve arsıl şekillerinin ars şeklinden türediği düşünülebilir. (Bir diğer ihtimal tek başına ar diye bir renk adı varken ars hayvan ismi ile arsal ve arsıl kelimeleri türemiştir.) Derleme Sözlüğünde ars "gelincik, sincap" manasında bulunuyor. Bu durumda arsal: ars "sincabi renk" + al "kırmızı", ars "sincabi" + ıl "renk" şeklinde açıklanabilir (konur "kestane rengi" + al "kırmızı", yaş + ıl "renk" ile salıştırılabilir). Buna göre arsal ve arsıl birleşik kelime oluyor.

Ynt: arsal

İletiGönderilme zamanı: 23 Mar 2019, 02:29
gönderen cingelek
Oktay D. yazdı:Bu arada arsal sözcüğünüñ arsıl sesletimi de Eski Türkçede bulunur (DLT). Bu da sözcüğüñ ars+al birleşimi olamayacağını gösterir. Bunlar hep daha öñce tartışılmıştı.
Anladığım kadarıyla DLT'de arsal ve arsıl diye iki ayrı kayıt yok. Kelimenin nasıl okunacağı tam bilinemediğinden DLT'deki kelimeler neşredilirken Latin harfleriyle iki şekilde de yazıldığından sanki hem arsal hem de arsıl kayıtlıymış gibi anlaşılabiliyor.
ar-sail.png
Divanu Lügat-İt-Türk ve Budist Uygur metinlerinin sözvarlığı bakımından karşılaştırılması (Yüksek Lisans Tezi)
ar-sail.png (43.46 KiB) 828 kéz görüntülendi

Ynt: arsal

İletiGönderilme zamanı: 23 Mar 2019, 20:56
gönderen cingelek
arsal (Clauson).png
arsal (Clauson).png (29.08 KiB) 797 kéz görüntülendi

Ynt: arsal

İletiGönderilme zamanı: 19 Nis 2019, 05:48
gönderen jikme-jik
arsik.png
arsik.png (11.06 KiB) 505 kéz görüntülendi
Sözcükteki sik kısmı Çincede renk anlamı bulunan kelimesinin Türkçeleşmiş biçimi de olabilir.