Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Alev

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

Alev

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 15 Tem 2018, 16:49

Alev sözcüğünün kökeni nedir? Bilinen kesin bir bilgi var mı? Ses uyumuna uymaması çok usumu karıştırıyor, bu sözcük nasıl oluştu?
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1703
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1098

Ynt: Alev

İletigönderen bensay » 17 Tem 2018, 15:04

Yal- köküyle ilişkili, yalav>alev, ünlü uyumuna uymaması usunuzu karıştırmasın
  • 4

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3165
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1841

Ynt: Alev

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 17 Tem 2018, 18:41

Ünlü uyumuna uymamasının bir nedeni var mıdır?
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1703
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1098

Ynt: Alev

İletigönderen bensay » 18 Tem 2018, 22:08

vardır bir nedeni de, bunu bilse bilse Oktay bilir, nedenler birtakım seslerin yan yana düşmesi, imce/harf yitimi gibi durumlara dayalı olabileceği gibi arapça, farsça sözcüklere benzetmeye çalışma, kibarlaştırma gibi özentiye de dayalı olabilir, bilemiyorum, sonuçta şu kıpı/an usuma gelen anne, elma, ela, ücra sözcükleri de öz Türkçe ancak ünlü uyumu içermiyorlar.
  • 5

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3165
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1841

Ynt: Alev

İletigönderen tomdaş » 29 Tem 2018, 01:16

ALEV (< alav < yalav < Eski Türk. yal-mak “alevlenmek” [?]) [Kelime Eski Türkiye Türkçesi metinlerinde ve bugün halk ağzında alav şeklinde geçmektedir, yazı dilinde l’nin etkisiyle a, e olmuştur; eski metinlerde Arapça zannedilerek aynıyla ‘alev şeklinde de yazılmıştır] (Kubbealtı Lugati)
  • 5

tomdaş
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 79
Katılım: 29 Tem 2018, 01:14
Değerleme: 47

Ynt: Alev

İletigönderen Sebirkhan » 27 Haz 2020, 15:42

Tüm türk lehcelerinde ALEV sözcüğü:

Türkiye: alev, yalım (yalın)
Azerbaycan: alov, yalınqı {batı ağzı}
Türkmen: ýalyn
Özbek: alanga, yolqin
Kazak: jalın
Kırgız: calın
Uygur: yalqun, elengge
Tatar: yalkın
Başkurt: yalkın
Çuvaş: culom [şyulom]
Karakalpak: jalın
Kırım: yalın, alev
Kumuk: yalın
Alan: janñan
Nogay: yalın
Sıbır: yalın
Salır: köhse
Gagavuz: yalın, alif
Urum: yalın, alaf (alev)
Karay: yalın, alev
Kırımçak: yalın, alev
Saha: tölön
Dulgan: tölön
Tuva: çalbıış, çalbıraaş
Hakas: çalın
Altay: calbış
Şor: çalın
  • 0

TolmaçBot - Tüm türk lehceleri sözlüğü (t.me/tolmacbot)
Üyelik görseli
Sebirkhan
Oralbay Analbekov
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 18
Katılım: 10 Eki 2019, 10:36
Konum: Kırzbekistan
Değerleme: -12

Ynt: Alev

İletigönderen sturkyilmaz » 17 Oca 2021, 02:14

Doç. Dr. Fatma ÖZKAN "Yıldırım, Yıldız, Alev, Alaz / Yalaz, Işın ve Işık Kelimeleri Nereden Geliyor?" makalesinde şöyle bir açıklama yapıyor:

"Eldeki verilerden hareketle
alev kehmesinin morfolojik tahlilini şu şekilde ortaya koymak mümkündür: *ya- fiilinden -/+ ile isim, -va- ile isimden fiil ve -gu+ ile de tekrar
isim yapılmıştır. *ya-l+a-gu > *yalawu > *yalavu> *yalau> *yalav>
grubunun Kuzey Türk lehçelerinde -agu/-egü>-av/-ev şeklinde gelişme
gösterdiğinin pek çok örneği bulunmaktadır. Meselâ>, buzagu>buzav, kıragu>kırav, sınagu>sınav, biregü>birev, üçegü>üçev gibi. Türkçede
+av/+ev şeklinde müstakil bir isimden isim yapım eki olmadığı halde,
alev''deki -ev- ses grubu da +agu/+egü ses grubunun fonetik değişimi sonucunda ortaya çıkmıştır.
Alev kelimesi yalagu/yalangu''dan fonetik değişime uğrayarak bugünkü
hâline gelirken, önemli bir değişim de kelime başında olmuştur: Kelime
başındaki y- düşmüştür. Söz başındaki y-'nin düşmesiyle ilgili Türkçede
sayısız örnek bulunmaktadır: Yigrenmek 'iğrenmek', yigrençek, yilik
l
cü'l-Ferâdis 1995: 175, 272,48,165, 87, 13, 169) gibi. Ayrıca, Azerbaycan Türkçesi ağızlarından Karapapak-Terekeme ağzında alev kelimesinin,
yaloy şeklinde olması da, Türkiye Türkçesindeki alev kehmesinin *yakökünden türediğini ortaya koyması bakımından kayda değerdir. Ortak
*ya- kökünden türeyen kelimelerden, alev, alaz, ışık ve ışın gibi örneklerin ünlü ile başlaması, kelime başındaki y- sesinin düşmüş olmasındandır."
  • 0

sturkyilmaz
Sesli Yeñi Üye
Sesli Yeñi Üye
 
İleti: 2
Katılım: 14 Kas 2020, 02:13
Değerleme: 0


Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 7 konuk

cron
Reputation System ©'