Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

yérgür- "nefret éttirmek"

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

yérgür- "nefret éttirmek"

İletigönderen ulduzéver » 02 Eyl 2018, 21:09

mükemmel başlığında koñu sapmasın diye oradaki tartışmamızı buraya taşıdım. :)

TürkçeSözlük78 yazdı:
ulduzéver yazdı:
TürkçeSözlük78 yazdı:Sonu Ç sesi ile biten sözcüklerden yiğrenmeye nefret etmeye başladım... :/


yiğren- eylemi işte iğren- eyleminiñ eski biçimi olan yigren- değil mi?


İğrenmek sözcüğünün Türkmence'deki biçimi diye biliyorum. Nefret etmek anlamında düzgün sözcük yok diye öylesine kullanmaya başladım bunu. Kullanabileceğim başka bir sözcük olsa belekim keşke .


yiğrenmek biçimi Anadolu ağızlarında da bulunmakta ancak nefret için Kutadgu Bilig'de kullanılmış yérgür- eyleminiñ üzerinde durmamız yararlı olur bence.

2077
Tügük yüz irig söz küvez kür kılık,
kişig yérgürür köndrü bilmez yorık
=
Birebir uyarlama:
Düğük yüz iri söz güvez gür kılık
Kişiyi yéririr? göndürebilmez yürük
=
Çéviri:
Düğülmüş yüz, kaba söz, mağrûrca ve kibirlice davranış
[İnsândan] insânları nefret éttirir, [böyle insân] işini yoluna koyamaz.

Bence yérgür- eylemi yér- "yérmek, beğenmemek" + -gU eki › yérgü "yérgi (uyarlanışı), nefret?" + addan eylem yapan +r- diye türetilmiş. Oktay bilgemden öğrendiğime göre kadgu "kaygı" + +r- diye yapılmış kadgur- eylemi kayır- olduğu gibi olasılıkla yérgür- de yérir- olur. Bilgem kendisi bu koñuda koñuşacaktır.

Bu arada keşke sözcüğü için kullandığıñız karşılığı da uygun bir başlıkta açıklarsañız sévinirim Sayın Oğuzhan T.
  • 4

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 651
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 584

Ynt: yérgür- "nefret éttirmek"

İletigönderen Oktay D. » 03 Eyl 2018, 00:42

Evet:
kadgu (kaygı) > kaygur— (kaygılı olmak) > kayır
bélgü (bélgi, işaret) > bélgür— (bélirmek) > bélir

Bu durumda yér— "kötü eleştirmek" > *yérgü "kötü eleştiri" > yélgür— > yélir
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 7850
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 4319


Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 4 konuk

Reputation System ©'