Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

teğet

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

teğet

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 04 Haz 2020, 18:28

Teğet sözcüğü yanlış bir türetimdir, Türkçesi değit ya da değmedir.

Atatürk geometri adlı betiğinde değme demiş, not olarak da "değit de denebilir" yazmış. Eski profesörler de uydurup teğet demiş. Teğet aslında teg- eyleminden geliyor ki bu eylem günümüzde değ- olarak yaşıyor.
Ayrıca teg- eylemine -Xt gelince teğit olması gerekirdi, onu da yanlış yapmışlar. Bu sözcük dünyanın en yanlış türetilmiş sözcüğü olabilir. ;D

Ben matematikteki anlamı için değit diyorum.

Teğet geçmek = değip geçmek olabilir.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1703
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1098

Ynt: silme geçmek

İletigönderen datadeveb » 04 Haz 2020, 18:43

Sözcüğün doğru türetim olup olmadığını sormadım. Anlamın aynı olup olmadığını sordum.

ETü de benzer sözcükler bırakayım

eget: gerdek gecesi yardıma giden/gönderilen kadın
evet
yemet = evet
kürmet = (konumuzla ilgisi yok, ilgimi çekti attım)
kanat
konat
partu <? (ilgimi çekti: pardüse)
ugarat
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2600
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1183

Ynt: silme geçmek

İletigönderen Oktay D. » 05 Haz 2020, 00:10

TürkçeSözlük78 yazdı:Atatürk geometri adlı betiğinde değme demiş, not olarak da "değit de denebilir" yazmış. Eski profesörler de uydurup teğet demiş. Teğet aslında teg- eyleminden geliyor ki bu eylem günümüzde değ- olarak yaşıyor.
Ayrıca teg- eylemine -Xt gelince teğit olması gerekirdi, onu da yanlış yapmışlar. Bu sözcük dünyanın en yanlış türetilmiş sözcüğü olabilir. ;D


Şimdi saña kötü bir haberim var: teğet sözcüğü Atatürk'üñ Geometri bétiğinde 8. bétte geçiyor :D :D
G) Değme, bir çizginin, çemberin herhangi bir noktasına değmesine denir. O noktaya değme noktası, değen çizgiye de teğet derler.

Ancak türetimiñ yañlışlığı koñusunda haklısın.
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6095

Ynt: silme geçmek

İletigönderen datadeveb » 05 Haz 2020, 01:01

Oktay D. yazdı:
Ancak türetimiñ yañlışlığı koñusunda haklısın.


teğet nasıl yanlış türetim olabilir? "EVET sözcüğü var éw- > éwet", kanat sözcüğü var, konat sözcüğü var.
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2600
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1183

Ynt: teğet

İletigönderen Oktay D. » 05 Haz 2020, 01:50

kanat sözcüğünüñ nasıl türediği tartışmalı (bkz. Çuvaşça biçimi).

konat sözcüğü kona- eyleminden geliyor (bkz. konattı [DLT]), oysa teget sözcüğü açıkça teg- eyleminden gelmeli, bu durumda +At parçası açıklanamaz.

evet sözcüğünüñ Eski Türkçesi emet/yemet oluyor, kökü éb-/éw- değil.

Her şeyden öñce sözcük /d/ ile uyarlanmalıydı.
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6095

Ynt: teğet

İletigönderen datadeveb » 05 Haz 2020, 20:10

Addan ad yapan -T ekimiz yok mu?

teğ- > teğe > teğet

Türemesi olanaklıdır. Nesi yanlış anlamıyorum.

Bu da eylemden ad yapan -At ekini var eder.
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2600
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1183

Ynt: teğet

İletigönderen Oktay D. » 05 Haz 2020, 21:24

Addan ad yapan +t eki, çoğul ekidir. Añlamca niye çoğul eki ekleyelim bu sözcüğe onu açıklamak gérek. Öte yandan teğ- değil değ- olmalıydı. Atatürk'ğñ bu türetimi yaptığı dönemde +t ile -Ut ekleriyle ilgili çalışmalar henüz yapılmamıştı. O yıllarda türetimler tümüyle sezgiye dayalı yapılıyordu. 1950'lere kadar yapılan türetimlerdeki yañlış oranı soñraki yıllara göre o yüzden bu kadar çok.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6095

Ynt: teğet

İletigönderen datadeveb » 05 Haz 2020, 22:41

Orta türkçede teget sözcüğü buldum. Anlamı bir tür zift, reçine olarak açıklanmış. Benzer bir sözcük daha var anlamı da teget sözcüğüne denk: tekit.

Aktarma sözlüğünde teğet sözcüğü geçiyor. Aktarma sözlüğü türkiye türkçesinde olmayan sözcükleri aktarmıyor mu? ::)
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2600
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1183

Ynt: teğet

İletigönderen Oktay D. » 05 Haz 2020, 23:07

Aktarma Sözlüğü, sözcükleri nerede nasıl bulduğunu bélirtmediği için güvenilir değil. Orta Türkçe dédiğiñiz, hangi yazıt / el yazmasından?

tekit, doğrusu sanıyorum tegit olmalı, Arap harfli bir yazıyla yazılmışsa /k/ ile /g/ sesleri aynı harfle gösterilir. Zaten olay da bu, teğet değil, tegit > değit olmalıydı. Belki Atatürk sözlükleri karıştırıp tam da bu sözcüğü gördü ancak Arap harfli olduğu için teget mi tegit mi bilemedi, öte yandan t>d dönüşümünü o yıllarda bilmiyordu. Bilemeyiz.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6095

Ynt: teğet

İletigönderen datadeveb » 05 Haz 2020, 23:22

Prof. Dr. FUZULİ BAYAT Orta Türkçe Sözlüğünde geçiyor.
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2600
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1183


Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 7 konuk

Reputation System ©'