Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Kamu

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

Kamu

İletigönderen Toygun » 06 Tem 2010, 20:41

Kamu sözcüğünün Soğdca kökenli olduğu iddiası mevcut. Fikriniz nedir?
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5289
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1350

Ynt: Kamu

İletigönderen Bengitaşlarındili » 07 Tem 2010, 11:34

Toygun yazdı:Kamu sözcüğünün Soğdca kökenli olduğu iddiası mevcut. Fikriniz nedir?

Fikrimden öte, bilgim şudur: Kamu sözü eski Soğdca Kamug sözünden gelir.
Kamug: Hepsi, Bütün, Tüm, Her biri anlamlarına sahiptir.
Soğd dili bir İran dilidir.
Kamug sözünün diğer İran dillerindeki eşdeğerleri şöyledir:

Eski Soğdca: Kamug
Soğdca: Kamu
Yagnubice: Kamu
Eski Farsça: Hamag
Çağdaş Farsça: Hama
Kürtçe: Hemû, Heme
Peştunca: Khamg, Khamig
Osetçe:Xæmok

Dolayısıyla da Soğdca "Hepsi, Bütün, Tüm, Her biri" anlamındaki bir sözden "amme " anlamı çıkarılamaz. Bu Türkçe değil, uydurukçadır.
Bu arada Soğdca Kamu = Hepsi Bütün anlamındaki sözcük için atalarımız Bütün, Bütkül, Bar, Barça gibi Türkçe sözleri kullanmışlar. 
  • 0

En soñ Bengitaşlarındili tarafından 07 Tem 2010, 11:40 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: Kamu

İletigönderen Temirbek » 07 Tem 2010, 19:28

Kamu sözcüğü öz Türkçe'dir bknz => kamu
  • 0

En soñ Temirbek tarafından 29 Eki 2010, 18:40 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1208

Ynt: Kamu

İletigönderen Bengitaşlarındili » 08 Tem 2010, 21:37

Temirbek yazdı:Kamu sözcüğü öz Türkçe'dir bknz => kamu

Ağ günlüğümden şu yazıyı da okuyabilirsiniz => kamu

Verdiğiniz linklerdeki kökenbilimsel veriler doğru değildir. Azerbaycan Türkçesinde hamı diye bir söz yoktur, Hamısı vardır. O da Farsçadan alıntı olan Heme ( Farsça: Hama) sözünden bozmadır. Heme>Hamı+-sı

Türkçedeki Hepsi eski Türkçe Köp (Çok)+i+si yapısından oluşur.
Köpisi sözündeki -si fazladır. Köpi ( Çoğu) demektir. Çoğu yerine çoğusu demek gibi.
Köpisi>Kepisi(?)>Hepisi>Hepsi

Türkçedeki Qa- kökü  bir arada olmak, bir arada tutmak  bir araya gelmek anlamından daha çok kaplamak, üstünü örtmek, etkisini hissettirmek, nüfuz sahibi olmak anlamlarına gelir.
Kapı: Kapayan, Kaplayan
Kapamak: Kaplayarak örtmek
Örnek: Hava kapadı: Bulutlar örttü
Kagan= Ka- eylemi eden, Nüfuz sahibi olan

Türkçedeki Qa köküyle Kamug sözü açıklanabilir değl. Mantıklı değil.

Türkçedeki kök Qa- ama Kamug sözü Kamug- "K"

Ayrıca Kamug ve diğer İran dillerindeki
Kamug, Kamu, Hamag, Hama, Hemû, Khamg, Xæmok bağlatısı da açıklamaya muhtaçtır.
Bu kök İrani diller ailesi içnde oldukça rahat açıklanırken, Kamug sözünü Türkçe Qa köküne bağlamak için zorlama bir açıklama bulmaya gerek yoktur.

Kamug sözü de bir zamnlar Türkçe sayılan ve sanılan Acun (Ajun) gibi Soğdcadır-İranidir.
  • 0

En soñ Bengitaşlarındili tarafından 08 Tem 2010, 21:39 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: Kamu

İletigönderen Temirbek » 09 Tem 2010, 20:23

Kamu sözcüğü Eski Türkçe'dir. Eğer bu sözcük Farsça ise kökenini açıklamamız gerekir. Hañgı kökten gelmektedir? Ayrıca diğer Hint-Avrupa dillerideki eşdeğerleri nedir?

Öte yandan Türkçede bahsettiğiniz gibi bir /e/ > /ı/ dönüşümü vâki değildir. Farsça heme > hamı olamaz, fonetik açıdan mümkün gözükmüyor.

Türkçedeki hep sözcüğü Çağatayca kaynaklarda hab / habı biçiminde kayıtlıdır.

Türkçede bir tane ka- kökü yoktur, Verdiğiñiz örneklerdeki kapı, kapamak, kapak, kaplamak vb. gibi sözcükler ka- "tutmak, elinde bulundurmak 2) ihtivâ etmek" > kab "tutan şey, içeren, ihtivâ eden, kap" > kapa- "kapamak, üstüne kap örtmek" > kapla- "kaplamak, birşeyin üzerine 'kap' örtmek" > kab- "tutmak, kapmak" > kabra- "kavramak, sıkıca tutmak" > kabur- "tutur-mak" > kaburga "1) iç organları tutan, içeren kemikler bütünü 2) çadırın çevresindeki duvar 3) duvar" (Kazakça, Kırgzcada yurt denen çadırların kafes içimindeki duvarlrın da denir ki çadırı peçeçevre kaplayıp 'içine alır.') > kaburçak "kutu" (Altay yöresi)

Kamu sözcüğündeki mevzu bahis olan kök ayrı bir kök, bu kökle ilgisi yok; ka- "bir araya gelmek" > kat- "bir araya getirmek, katmak 2) eklemek" > kar- "bir araya getirmek, karmak, karıştırmak" > *kab "tüm, bütün" > /b/ > /m/ dönüşümüyle *kam "tüm, bütün" > bir de eylem olan > *kam- "toplanmak, bir arada bulunmak"  > kamug "tüm, bütün"

Farsçada da bu şekilde ayrıntılı bir köken tahlili yapılmalıdır. Öte yandan Türkçede kamag "tüm, bütün" > kamaguıntoplam, tümü" sözcüğü de var. Bunun türeyişi de *kam adından, adlardan eylem yapan /+A-/ ekiyle > *kama- "toplanmak, bütün hâlinde olmak" > kamag

Bahsettiğiñiz köp sözcüğü < - "kabarmak, şişmek 2) hacmi artmak" kökünden gelir, aynı kökten > köb- "şişmek, kabarmak 2) hacmi artmak" > köbük > köpük, > kögü- "şişmek, şişirmek" > kögüz, > kögür- "şişirmek" > kögürük "körük, şişiren şey", > köp "şişkin, 2) hayli, ziyade, çok " > köbür- "köpürmek"

Yâni; köp > hep dönüşümü mümkün değildir, /k/ > /h/ tamam, ancak /ö/ > /e/ dönüşümüne örnek yoktur.

Ajun sözcüğü hiçbir zaman Türkçe sayılmadı, birileri 'sanmış' olabilir. Kamu sözcüğü Farça ise Türkçedeki gibi "katmak, karmak, karıştırmak" gibi kökteş türevlere sahip olmalı, bu gibi örnekler de varsa sunuñuz. Tabii tüm Hint-Avrupa dillerinden de. Ben diğer Altay dillerinden örnekler vereyim;

Ana Altyca (Proto Altaic) *kama "birleşmek, birlikte olmak"

Türkçe kamug < kam- < ka-

Hakasça kamuk "tüm, bütün"

Şorca kamık ~

Oyratça kamık ~

Tıvaca kamık ~

Kırgızca kama- "toplanmak" > kamala- "kalabalıklaşmak, toplaşmak"

Kazakça kama- (Kırgızca ile aynı)
Moğolca kam- "bir araya gelmek" > kamtu "tümü" > kamug "tümü, hepsi" > kama- "bir araya gelmek" > kamuya- ilişki kurmak, ünsiyet" >

Halhaca kamt "birlikte"

Buryatça kamta "birlikte" > kamag "bütün, tüm" > kama- "toplanmak, bir araya gelmek"

Kalmukça kamtä "birlikte" > kamä- "bir araya gelmek, toplanmak"

Ordosça kamtu "birlikte"

Mançuca kamu- "toplanmak"

Tunguzca kamu- "toplanmak" > kamur "bütün, tüm"

Evenkice / Evence / Nanayca kamu- "toplanmak" > kamur hepsi, tümü, bütünü"

Görüldüğü gibi Altay-Türk dillerinde eylem kökleri de mevcuttur.
  • 5

En soñ Temirbek tarafından 05 Ara 2010, 22:44 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1208

Ynt: Kamu

İletigönderen Bengitaşlarındili » 12 Tem 2010, 13:09

Temirbek yazdı:Nişanyan bile bir sözcüğe Türkçe demişse gerisi boştur, o sözcük kesin Türkçe'dir. :)

Dedikleriniz yañlış, kamu sözcüğü Eski Türkçe'dir. Eğer bu sözcük Farsça ise bana kökenini açıklayıñız, hañgı kökten gelmekte? Ayrıca diğer Hint-Avrupa dillerideki eşdeğerleri nedir? Ana Hint-Avrupacadaki kurgulama kökü nedir vb..

Öte yandan Türkçede bahsettiğiniz gibi bir /e/ > /ı/ dönüşümü vâki değildir, buna da bir örnek vermelisiniz. Farsça heme > hamı olamaz, fonetik açıdan mümkün değildir.

Türkçedeki hep sözcüğünüñ kökenini blogumda yazdım, köp ile alakası yoktur. Yine "köp" > "hep" dönüşümü mümkün değildir, ayrıca Çağatayca kaynaklarda hab / habı kayıtlıdır.

Türkçede bir tane ka- kökü yoktur, siz iki ayrı kök olan, iki ayrı ka- eylemini karıştırmışsıñız. Verdiğiñiz örneklerdeki kapı, kapamak, kapak, kaplamak vb. gibi sözcükler ka- "tutmak, elinde bulundurmak 2) ihtivâ etmek" > kab "tutan şey, içeren, ihtivâ eden, kap" > kapa- "kapamak, üstüne kap örtmek" > kapla- "kaplamak, birşeyin üzerine 'kap' örtmek" > kab- "tutmak, kapmak" > kabra- "kavramak, sıkıca tutmak" > kabur- "tutur-mak" > kaburga "1) iç organları tutan, içeren kemikler bütünü 2) çadırın çevresindeki duvar 3) duvar" (Kazakça, Kırgzcada yurt denen çadırların kafes içimindeki duvarlrın da denir ki çadırı peçeçevre kaplayıp 'içine alır.') > kaburçak "kutu" (Altay yöresi) ...

Kamu sözcüğündeki mevzu bahis olan kök ayrı bir kök, bu kökle ilgisi yok; ka- "bir araya gelmek" > kat- "bir araya getirmek, katmak 2) eklemek" > kar- "bir araya getirmek, karmak, karıştırmak" > *kab "tüm, bütün" > /b/ > /m/ dönüşümüyle *kam "tüm, bütün" > bir de eylem olan > *kam- "toplanmak, bir arada bulunmak"  > kamug "tüm, bütün" (eylemlerden ad yapan /-g/ ekiyle; ölüg, tirig, yazıg, kamug vb.)

Farsçada da bu şekilde ayrıntılı bir köken tahlili sunuñuz, bu da yetmez diğer Hint-Avrupa dillerindeki eşdeğerlerini de sunmalısıñız, Ana Hint-Avrupama kökü vermelisiñiz, çünkü İranî diller bu sözcüğü ve türevlerini Türkî dillerden aldıysa, avrupa kolunda (centum grubu) bulunmaması da böyle açıklanabilir.

Öte yandan Türkçede kamag "tüm, bütün" > kamaguıntoplam, tümü" sözcüğü de var. Bunun türeyişi de *kam adından, adlardan eylem yapan /+A-/ ekiyle > *kama- "toplanmak, bütün hâlinde olmak" > kamag (yiñe eylemlerden ad yapan /-g/ ekiyle. Adlardan eylem yapan eke örnek; kan > kana-, yaş- > yaşa vb.)

Bahsettiğiñiz köp sözcüğü < - "kabarmak, şişmek 2) hacmi artmak" kökünden gelir, aynı kökten > köb- "şişmek, kabarmak 2) hacmi artmak" > köbük > köpük, > kögü- "şişmek, şişirmek" > kögüz, > kögür- "şişirmek" > kögürük "körük, şişiren şey", > köp "şişkin, 2) hayli, ziyade, çok " > köbür- "köpürmek" ...

Demesi köp > hep dönüşümü mümkün değildir, /k/ > /h/ tamam, ancak /ö/ > /e/ dönüşümüne örnek yok. Yiñeleyeceğim Çağatayca ve diğer kaynaklada hab / habı "hep, hepi" kayıtlı. Yâni "hep / hepi" buradan geliyor bu gibi incelme örnekleri Oğuzcada boldur.

Ajun sözcüğü hiçbir zaman Türkçe sayılmadı, birileri 'sanmış' olabilir, bizi ilgilendimez, zaten Türkçede /j/ sesi yoktur, biraz Türkçe bilen buradan añlar. Kamu sözcüğü Farça ise Türkçedeki gibi "katmak, karmak, karıştırmak" gibi kökteş türevlere sahip olmalı, bu gibi örnekler de varsa sunuñuz. Tabii tüm Hint-Avrupa dillerinden de. Ben diğer Altay dillerinden örnekler vereyim;

Ana Altyca (Proto Altaic) *kama "birleşmek, birlikte olmak"

Türkçe kamug < kam- < ka-

Hakasça kamuk "tüm, bütün"

Şorca kamık ~

Oyratça kamık ~

Tıvaca kamık ~

Kırgızca kama- "toplanmak" > kamala- "kalabalıklaşmak, toplaşmak"

Kazakça kama- (Kırgızca ile aynı)
Moğolca kam- "bir araya gelmek" > kamtu "tümü" > kamug "tümü, hepsi" > kama- "bir araya gelmek" > kamuya- ilişki kurmak, ünsiyet" >

Halhaca kamt "birlikte"

Buryatça kamta "birlikte" > kamag "bütün, tüm" > kama- "toplanmak, bir araya gelmek"

Kalmukça kamtä "birlikte" > kamä- "bir araya gelmek, toplanmak"

Ordosça kamtu "birlikte"

Mançuca kamu- "toplanmak"

Tunguzca kamu- "toplanmak" > kamur "bütün, tüm"

Evenkice / Evence / Nanayca kamu- "toplanmak" > kamur hepsi, tümü, bütünü"


Görüldüğü gibi Altay-Türk dillerinde eylem kökleri de mevcut, tüm bunlar Farsçadan alıntı olamaz. Farsçadaki eylem kökünü sunarsañız yararlı olur (varsa tabii) tartışma farklı bir boyuta gider, Nostratik görüşe doğru açılım yapmak zorunda kalırız.

Savıma dikkat ediñiz, amacım kuru kuruya tartışmak değil, ben zaten Türkçe kökenli olmayan bir sözüğe Türkçe demem, yabancı kelimelere karşı olduğum için kamu'nuñ Türkçe olmadığı doğru olsa bunu neden inkâr edeyim? Ancak önüne gelen her söcüğü Farsça'ya yamayan, her sözcük kökünü Hint-Avrupa dillerine dayandırmaya çalışanlar gibi öz be öz Türkçe bir sözcüğe mesnetsiz bir şekilde Farsça dendi mi dayanağıñız nedir diye sorarım. Benim dediğim, bu sözcükler Türkçeden > Farsça'ya geçmiştir değil. Ancak bu kadar temel Altayca bir kelime Farsçadan da bize alıtı olamaz. Dediğim şu; arada bir ilinti varsa, bu bizi daha eski bir ortak ata dil arayışın götürür. Zaten Nostratikçiler de bu görüşte.
Şu anda dediklerinizin yanlışlığını gösterir bir kaynağa ulaşamıyorum, dediklerinizin tersini ortaya kaynağı ortaya koyana değin haklılığınızı teslim etiğimi sayınız.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: Kamu

İletigönderen ulduzéver » 28 Ara 2018, 21:37

Kamu sözcüğü Ağızlarda hamı biçiminde yaşamaktayken yañlış olarak eski biçimiyle diriltildi. hamı biçiminiñ yazı diline girmesi güzel olur bence.
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 887
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Değerleme: 875

Ynt: Kamu

İletigönderen cingelek » 28 Ara 2018, 21:51

kamu.png
Kubbealtı Lugati
kamu.png (5.23 KiB) 3478 kéz görüntülendi
  • 0

cingelek
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 375
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 408

Ynt: Kamu

İletigönderen Algan Batur » 16 May 2020, 08:53

Kamu Farsçadır.
  • 0

Asırlar bize yaştır,
Kemal ülküye baştır.
Bize yol göster Kemal,
Anayurda ulaştır.
Üyelik görseli
Algan Batur
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 354
Katılım: 19 Mar 2020, 21:02
Değerleme: 36

Ynt: Kamu

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 16 May 2020, 08:54

Algan Batur yazdı:Kamu Farsçadır.


Mükemmel bir argüman.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1703
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1098


Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 10 konuk

Reputation System ©'