Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

öge, öğe

Sözcükleriñ kökeni üzerine yapılan tartışmaları içerir.

Ynt: öge, öğe

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 02 Oca 2019, 19:41

Zâten şu anda "öge" diye yazılması (TDK'ye göre) doğru olduğundan bunu yeniden değiştirmemiz sorun çıkaracaktır. Bence de öğe diye yazılıp öğe diye okunmalı ama.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1699
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1079

Ynt: öge, öğe

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 02 Oca 2019, 19:43

Feyza Hepçilingirler'in "Türkçe Off" adlı betiğinde bu konuya değinilmişti. Yazar, sözü geçen yerde "öge diye yazılıp öğe diye okunur. Bu kadar kolay." demişti diye anımsıyorum. Bu düşünceye katılaraktan öge diye yazılıp öğe diye okunması gerektiğini öne sürüyorum. Bu sözcüğün nasıl yazılacağı bildiğiniz gibi uzun süredir konuşuluyor. Öge sözcüğünde TDK karar kıldı ise bunu yine değiştirmemiz doğru olmaz. Ancak bunu ne denli öge diye yazarsak yazalım sözcük özünde say olkun her zaman öğe olarak kalacaktır.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1699
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1079

Ynt: öge, öğe

İletigönderen Oktay D. » 02 Oca 2019, 20:52

g harfi /g/ diye okunuyorsa öyle kalmalı. Dili, git gide Fransızca gibi veya daha kötüsü İngilizce gibi okuma istisnalarıyla doldurmaya karşıyım. Zaten bugün TDK'ya göre şapkayı da her zaman yazmamalıymışız. TDK'ya göre Talât'ı Talat diye yazmalıyız, oysa bu yazım yüzünden insanlar bu adı kalıñ L ile okumaya başladı.

TDK'nıñ yañlışını meşrulaştırmak için dile okuma istisnası getirmek duyduğum eñ garip şey oldu bu dil koñusunda. Yañlış yazan TDK ise TDK'nıñ tutumu değişmeli, diliñ kendisiniñ déğil.
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6070

Ynt: öge, öğe

İletigönderen datadeveb » 02 Oca 2019, 21:25

öğe ile öge apayrı, bambaşka sözcüklerdir.

Biri ö- eylemine -gA eki gelerek adlaşır. Diğeri öğ- eylemine -A eki gelerek adlaşır. Öge diye yazılır öğe diye okunur gibi bir görüş tutulmaması gereken bir görüştür.
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2547
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1152

Ynt: öge, öğe

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 02 Oca 2019, 21:43

Öğ zâten us, akıl demek değil mi? Öğmek diye bir eylem tam olarak nerede geçiyor? Bu eylem varsa da büyük olasılıkla ömek eyleminin ağızlardaki biçimidir bence.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini

OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Dérnek Üyesi
 
İleti: 1699
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 1079

Ynt: öge, öğe

İletigönderen datadeveb » 02 Oca 2019, 21:51

Öğ akıl, us demek değildir. Ök akıl anlamına gelir. Günümüz Türkçe'sinde ana sözcüğü eş ende nasıl anlamda oluyorsa eskiden de ök bir anlamı anne demek oluyor olarak görülebilir. Ki Anneler bilgi kaynağıdır. Ök denilmesi doğaldır.

Öğrenmek / Doğranmak sözcüklerinden anlamın eylem olduğunu çok kolay bir biçimde görebilirsiniz.
  • 1

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2547
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1152

Ynt: öge, öğe

İletigönderen Oktay D. » 02 Oca 2019, 22:13

Kısa ünlülü ög/ök (anne) ile uzun ünlülü öög sözcükleriniñ birbirleriyle hiçbir ilgisi bulunmuyor. Us añlamındaki sözcüğüñ eñ eski örneklerinde k'li biçimi de bulunmaz. Bazı Arap yazılı kaynaklarda g/k ayırt édilemediği için bazı dilciler onu k'li sanarak günümüze aktarmışlar ne yazık ki.
  • 5

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6070

Ynt: öge, öğe

İletigönderen datadeveb » 03 Oca 2019, 15:35

Oktay D. yazdı:Kısa ünlülü ög/ök (anne) ile uzun ünlülü öög sözcükleriniñ birbirleriyle hiçbir ilgisi bulunmuyor. Us añlamındaki sözcüğüñ eñ eski örneklerinde k'li biçimi de bulunmaz. Bazı Arap yazılı kaynaklarda g/k ayırt édilemediği için bazı dilciler onu k'li sanarak günümüze aktarmışlar ne yazık ki.


Öküz sözcüğü akılsız anlamına geliyor DLT'de. Benim baktığım sözlük mü yanlış? Öküz diye bildiğimiz hayvana öküz diye diye öküz adı kalmış olmasın. Anlam kaymaları çok görülüyor da....
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2547
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1152

Ynt: öge, öğe

İletigönderen datadeveb » 03 Oca 2019, 16:31

Öküz sözcüğüne kaymış düşüncem. Düzeltiyorum. Öksüz olacak. Öküz öksüz biraz yakında. Düşüncesiz kişilere öküz diyenler olur ya. Oradan bağlayın. Yanlış değinti için özür dilerim.
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2547
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1152

Ynt: öge, öğe

İletigönderen Oktay D. » 03 Oca 2019, 21:54

Kabalcı yayınlarından 2005'te çıkan DLT'de ögsüz biçiminde geçiyor.

DLT'niñ özgün yazımında ince -g ile ince -k sesleri her zaman aynı harfle (Arapça kef harfiyle) yazıldığı için DLT'yi ilk çevirenler bu sözcükleri yañlış aktarmışlar. Siziñ eliñizdeki DLT de büyük olasılıkla o yañlışı ilk yapan yazarıñ (Besim Atalay) bétiğidir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6070

Ynt: öge, öğe

İletigönderen datadeveb » 03 Oca 2019, 22:32

Benim baktığım dizin bu http://www.achiq.org/pitikler/dlt---.pdf
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2547
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1152

Ynt: öge, öğe

İletigönderen Oktay D. » 03 Oca 2019, 22:36

Bu PDF, düşündüğüm gibi, Besim Atalay çevirisi kullanarak yapılmış. Dizinde gördüğüñüz II-63 veya I-81 gibi atıflar, Besim Atalay'ıñ kaçıncı cildiniñ kaçıncı sayfasına denk geldiğini söylüyor.
  • 4

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6070

Ynt: öge, öğe

İletigönderen datadeveb » 03 Oca 2019, 22:46

Oktay D. yazdı:Bu PDF, düşündüğüm gibi, Besim Atalay çevirisi kullanarak yapılmış. Dizinde gördüğüñüz II-63 veya I-81 gibi atıflar, Besim Atalay'ıñ kaçıncı cildiniñ kaçıncı sayfasına denk geldiğini söylüyor.


Bir şey sorasım geldi. Ök sözcüğüne "anne" anlamı DLT'den dolayı yüklenmiyor mu? Baktığım dizinde ök anlamlarında öyle bir açıklama göremiyorum. Ög sözcüğü de yok. Bu dizinde sıkıntılar büyükse, daha iyi durumda olan bir dizin var mı elinizde?
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2547
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1152

Ynt: öge, öğe

İletigönderen Oktay D. » 04 Oca 2019, 10:41

"anne" añlamındaki ög sözcüğü DLT'de yok, Orkun yazıtlarında ve Uygur yazmalarında ögsüz türevi var.

Moğolcada ögsüz yérine ösügey sözcüğü bulunuyor (buradaki +(U)gAy parçası Türkçedeki +sız ile aynı añlam ve işlevdedir). Moğolca ös parçasınıñ ne añlama geldiği bilinmiyor ancak belki küçük bir olasılık, *ög+sü(n) Moğolca yaygın bir ek > *ögsügey > ösügey olabilir.
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6070

Ynt: öge, öğe

İletigönderen datadeveb » 09 Eyl 2020, 22:05

ö-: düşünmek
ö- > öge: müşavir, akıl danışılan, çok akıllı, yaşlı kişi, ulusun büyüğü
ö- >? -se- >? öse-: özlemek, istek duymak (özemek başka bir anlamdadır)

Örnek türeme:
bil- > bilge

ökmek: toplanmış olan her nesne (Bknz: DLT)
ök- >? -e > öke: (Günümüzdeki öğe?)
  • 0

Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhid söyleyelim. Çok tövbe edelim. Kuran-ı Kerim okuyalım, onunla edim "amel" edelim, salih kul olalım. Allahu Teâlâ kabul etsin.

Canlı yazışmalar > OTK: https://discord.gg/ZrDbZgd
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2547
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 1152

Önceki

Dön Köken Tartışmaları

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 8 konuk

Reputation System ©'