Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Eski Türkçe ma "ve, ise"

Türkçe ile yad diller arasında yapılan karşılaştırmaları içerir.

Eski Türkçe ma "ve, ise"

İletigönderen ingichka » 03 Eyl 2011, 11:28

ma: 1. Ve, ise, bilhassa, bizzat: USp. 285.
2. Keza, dahi: TT. VII. 40 47: biz-ma "biz dahi".Ahmet Caferoğlu, Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, s. 85, Enderun Kitabevi, İstanbul, 1993.


Bu söz biraz Hititçe -ma partikeline okşuyor:
Nu NINDA-an ezzateni watar-ma ekuteni. Şimdi ekmeği yiyeceksiniz suyu ise içeceksiniz.

Hititçede eğer / ise anlamında man (ma-a-n) sözü de var.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Eski Türkçe ma "ve, ise"

İletigönderen ingichka » 03 Eyl 2011, 12:11

Salur Türkçesinde ve anlamında "ma" kullanılıyormuş. Moğolcada da ve anlamında "ba" sözü var. Belki Türkiye Türkçesinde de kullanılabilir.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Eski Türkçe ma "ve, ise"

İletigönderen Oktay D. » 03 Eyl 2011, 13:06

Tuva Türkçesinde de baza "ve, dahi" bulunuyor, belki kökteştir.

Bence biz ba biçimini kullanalım çünkü Eski Türkçede m-b nöbetleşmesi çok sık görülür.

Öneri: ba "ve"
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: Eski Türkçe ma "ve, ise"

İletigönderen Oktay D. » 03 Eyl 2011, 13:20

Demin bakındım da Eski Türkçe basa "ardı sıra, soŋra" (Eski Uygurca) geçiyormuş. Kaşgarlı'da basa "soŋra" sözcüğü geçiyor (men anda basa keldim: ben ondan soŋra geldim). Orta Türkçe döneminde de bulunuyor [1].

Ayrıca, Özbek base "sıkça"; Türkmen, Kazak, Kırgız basa; Hakas, Şor paza; Tuva, Oyrat baza; Yakut bıha sözcükleri bulunuyor. Ayrıca Moğolcaya Türkçeden basa sözcüğü geçmiş [2][3].

Dipçe.
[1] A. Caferoğlu, "Abû-Hayyān. Kitāb al-Idrāk li-lisān al Atrāk", Istanbul, 1931.
[2] L. V. Clark, "Turkic loanwords in Mongol. I: The Treatment of non-initial s, z, š, č", Central Asiatic Journal, vol. 24, N 1-2. 1980.
[3] A. M. Şerbak [A. M. Щербак], Erken Türkçe-Moğolca Bağlantıları (8.-14. yüzyıllar) [Ранние тюркско-монгольские языковые связи (VIII-XIV вв.)], San Petersburg, 1997, bét: 104.
  • 0

En soñ Oktay D. tarafından 03 Eyl 2011, 13:23 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: Eski Türkçe ma "ve, ise"

İletigönderen Oktay D. » 03 Eyl 2011, 13:26

Aŋlamları Eski Türkçe udu "sonra, ve" sözcüğüyle ile karşılaştırabilirsiŋiz. Kökenlemesi ud- "uymak, ardından gitmek" sözcüğünden olduğu düşünülürse "ve" anlamını bu biçimde algılıyormuş atalarımız: "Ahmet ve Mehmet" yerine "Ahmet ardından Mehmet" demek gibi...
  • 0

En soñ Oktay D. tarafından 03 Eyl 2011, 13:34 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: Eski Türkçe ma "ve, ise"

İletigönderen ingichka » 03 Eyl 2011, 13:55

Oktay D. yazdı:Tuva Türkçesinde de baza "ve, dahi" bulunuyor, belki kökteştir.

Bence biz ba biçimini kullanalım çünkü Eski Türkçede m-b nöbetleşmesi çok sık görülür.

Öneri: ba "ve"
Bildiğim kadarıyla Eski Türkçede hem b'li hem m'li şekilleri tapılan sözcükler genellikle ince sırada ve özge bir ünsüzle benzeşme yoluyla değişime uğrayan sözcüklerdir. (män-bän, miñ-biñ)
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Eski Türkçe ma "ve, ise"

İletigönderen Oktay D. » 03 Eyl 2011, 14:21

Eski Türkçe muŋa- (bunamak), muŋ/buŋ (bunalım), monçuk (boncuk), mayıl- (bayılmak), manıl- (banılmak), malguna/bulguna. Ayrıca mungar (buna), munda (bunda) vb.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: Eski Türkçe ma "ve, ise"

İletigönderen ingichka » 03 Eyl 2011, 14:27

Oktay D. yazdı:Eski Türkçe muŋa- (bunamak), muŋ/buŋ (bunalım), monçuk (boncuk), mayıl- (bayılmak), manıl- (banılmak), malguna/bulguna. Ayrıca mungar (buna), munda (bunda) vb.
Bunlar Eski Türkçenin öz içinde olan ses değişmeleri mi (Eski Türkçede b-m nöbetleşmesi var demişsiniz) yoksa sonraki yüzyıllarda olan değişmeler mi? Ayrıca verdiğiniz örneklerde n / ñ tek benzeşme yapabilecek ünsüzler tapılıyor.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Eski Türkçe ma "ve, ise"

İletigönderen Oktay D. » 03 Eyl 2011, 14:34

Bunların tümü DLT'de geçen sözcüklerdir (ve bir lehçeye atfedilmemişlerdir).

Beŋzeşme yapaliecek ünsüz olmayan /y/ ve /l/ sesleri de verdiğim dizindeki sözcüklerde geçiyor.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: Eski Türkçe ma "ve, ise"

İletigönderen ingichka » 03 Eyl 2011, 14:43

Oktay D. yazdı:Bunların tümü DLT'de geçen sözcüklerdir (ve bir lehçeye atfedilmemişlerdir).

Beŋzeşme yapaliecek ünsüz olmayan /y/ ve /l/ sesleri de verdiğim dizindeki sözcüklerde geçiyor.
DLT Eski Türkçe (Eski Uygur Türkçesi) devrinden keyinki bir devre değişlidir. O örneklerde malguna / bulguna diye bir nerse var onu çözemedim. İkisi aynı kökten mi yoksa farklı kökten mi?
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Eski Türkçe ma "ve, ise"

İletigönderen Oktay D. » 03 Eyl 2011, 14:50

Kaşgarlı, malguna için diğerine gönderme yapmış, açıklaması yok. Ben kalanda DLT'deki dili Eski Türkçeden sayıyorum.

Neye takıldığıŋızı aŋlamadım. Moğolcada ba, Eski Türkçede ma diye kalanda geçiyormuş. Ben /b/'li biçimi kullanalım diyorum çünkü bugünkü Türkçede daha çok b'li biçimler geçiyor.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: Eski Türkçe ma "ve, ise"

İletigönderen ingichka » 03 Eyl 2011, 15:01

Oktay D. yazdı:Kaşgarlı, malguna için diğerine gönderme yapmış, açıklaması yok. Ben kalanda DLT'deki dili Eski Türkçeden sayıyorum.

Neye takıldığıŋızı aŋlamadım. Moğolcada ba, Eski Türkçede ma diye kalanda geçiyormuş. Ben /b/'li biçimi kullanalım diyorum çünkü bugünkü Türkçede daha çok b'li biçimler geçiyor.
DLT'nin yazıldığı devir İslamiyet'ten keyinki devirdir. Türkologlar ve araştırmacılar Eski Türkçe devri (Göktürk - Uygur) ile DLT'nin yazıldığı Karahanlı devrini ayrı ayrı ele almaktadırlar. Bu iki dönem arasında hem kelime kadrosu hem ses değişmeleri bakımından değişmeler vardır. Moğolcaya gelende Türkçe bilen Moğolca arasındaki ses değişmeleri Türkçenin öz içinde de olacak diye bir kural yok. Moğolca ayrı bir dildir.

keyinki: sonraki
öz: kendi
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Eski Türkçe ma "ve, ise"

İletigönderen Oktay D. » 03 Eyl 2011, 15:20

Türkçe ile Moğolca arasında da b-m denkliği bulunur.

Tüm Türklük bilimciler DLT'yi Orta Türkçeye alma düşüncesinde değildir. Hem ne fark eder ki? Soŋuçta b/m nöbetleşmesi veya dönüşümü neyi kanıtlar ki? Moğolca ba biçiminin olmadığını mı kanıtlamaya çalışıyorsunuz?
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6037

Ynt: Eski Türkçe ma "ve, ise"

İletigönderen ingichka » 03 Eyl 2011, 15:28

Oktay D. yazdı:Türkçe ile Moğolca arasında da b-m denkliği bulunur.

Tüm Türklük bilimciler DLT'yi Orta Türkçeye alma düşüncesinde değildir. Hem ne fark eder ki? Soŋuçta b/m nöbetleşmesi veya dönüşümü neyi kanıtlar ki? Moğolca ba biçiminin olmadığını mı kanıtlamaya çalışıyorsunuz?
Onda şöyle sorayım. Türk dili sahasında sözcüğün "ba" şekli var mı? Eski Türkçede "ma", Salur Türkçesinde "ma", Moğolcada "ba".
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Eski Türkçe ma "ve, ise"

İletigönderen Gökbey » 03 Eyl 2011, 15:30

Salarlarıñ Oğuz boyundan olduğunu es géçmeyelim.
Onlar ma diyorsa, bizim de ma démemiz gerekmez mi?
  • 0

Görsel
Göktürkçe Araştırmaları http://kokturukce.blogspot.com
Göktürkçe Günlüğüm http://gokbeyuluc.wordpress.com
Azəricə Dil Araşdırmaları http://dilcilik.blogspot.com
Üyelik görseli
Gökbey
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 1781
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:15
Konum: Azerbaycan/Bakü
Değerleme: 543

Soñraki

Dön Karşılaştırmalar

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'