Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Hint-Avrupa, Ural (Fin-Ugor), Altay Dilleri salıştırması

Türkçe ile yad diller arasında yapılan karşılaştırmaları içerir.

Ynt: Hint-Avrupa ma Ural-Altay Dilleri salıştırması

İletigönderen ingichka » 01 Eki 2011, 17:06

Hititçe pir*/parn- "ev", Mari dili pört "ev" okşar yalı görünüyor.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Hint-Avrupa ma Ural-Altay Dilleri salıştırması

İletigönderen ingichka » 01 Eki 2011, 17:46

ikindi - sekond
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Hint-Avrupa ma Ural-Altay Dilleri salıştırması

İletigönderen ingichka » 02 Eki 2011, 00:10

ingichka yazdı:
Türkeröz yazdı:  Türkçe'de amramak diye bir eylem bu zamana kadar hiç duymadım ve heme tdk'dan baktım. TDK'da da amramak diye ne bir ad ne de bir eylem var. Ayrıca emre adına da baktım ve anlamı arkadaş, kardeş demek diye gösteriyor tdk.
Bugünkü Türkçede nice olduğunu araştırmadım birak tarihî devirlerde amramaq - ämrämäk  yalı şekillerini tapabilirsiniz.
Moğolcada da sevmek anlamında амраглах /amraglax/ diye bir fiil var eken.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Hint-Avrupa ma Ural-Altay Dilleri salıştırması

İletigönderen ingichka » 02 Eki 2011, 20:01

Hititçe takku - Moğolca тэгвэл /tegvel/ "eğer"
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Hint-Avrupa ma Ural-Altay Dilleri salıştırması

İletigönderen ingichka » 02 Eki 2011, 20:03

almıla "elma" < al + mıla "kırmızı meyva" ise Latince mulos "meyva". (Bu konuyla bağlı bir hocam bir nerseler anlatmıştı Türkçe + Latince kökenli olabilir diye.)
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Hint-Avrupa ma Ural-Altay Dilleri salıştırması

İletigönderen Tansık » 02 Eki 2011, 20:10

Gülensoy, ''muşmula''dakinin de aynı ek olduğunu belirtmiş.
  • 0

Tansık
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 583
Katılım: 20 Tem 2010, 01:58
Değerleme: 15

Ynt: Hint-Avrupa ma Ural-Altay Dilleri salıştırması

İletigönderen ingichka » 05 Eki 2011, 17:46

Hollanda dili: tal - Türkçe dil (< ET til)
İngilizce: deny - Azerbaycan T. dan- 
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Hint-Avrupa ma Ural-Altay Dilleri salıştırması

İletigönderen D. Can Aktan » 05 Eki 2011, 17:56

ingichka yazdı:Hollanda dili: tal - Türkçe dil (< ET til)
İngilizce: deny - Azerbaycan T. dan- 


Bildiğimce Hollandacadakı tal sözcüğü miktar, sayı anlamlarına geliyor. Dil anlamı nerede geçiyor?
  • 0

Üyelik görseli
D. Can Aktan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 479
Katılım: 16 Ara 2008, 20:30
Konum: Ankara
Değerleme: 17

Ynt: Hint-Avrupa ma Ural-Altay Dilleri salıştırması

İletigönderen ingichka » 05 Eki 2011, 17:57

D. Can Aktan yazdı:
ingichka yazdı:Hollanda dili: tal - Türkçe dil (< ET til)
İngilizce: deny - Azerbaycan T. dan- 


Bildiğimce Hollandacadakı tal sözcüğü miktar, sayı anlamlarına geliyor. Dil anlamı nerede geçiyor?
Geçirin, taal olacak idi.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Hint-Avrupa ma Ural-Altay Dilleri salıştırması

İletigönderen ingichka » 07 Eki 2011, 05:53

Çuvaş T. ҫӑлтӑр /śăltăr/ - İngilizce star
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Hint-Avrupa ma Ural-Altay Dilleri salıştırması

İletigönderen Oktay D. » 07 Eki 2011, 06:25

Çuvaşça sözcüğüŋ biçiminiŋ ikincil olduğunu (ve dönüşümüŋ 13.yy'dan soŋra gerçekleştiğini) aŋımsatayım:

- Çuvaşça sözbaşı ś- sesleri Oğuzcada y- sesine denktir.
- Çuvaşça sözsoŋu[1] -r sesleri de Geŋel Türkçe -z seslerine denktir.
- Çuvaşça söziçi -ă- sesleri ise Geŋel Türkçe -u- sesine denktir.
Bu bilgiler ışığında Çuvaşça śăltăr sözcüğünüŋ Geŋel Türkçe yultuz sözcüğüne denk olması beklenir. Bu sözcük, Oğuzcada yıldız biçimindedir. Bu beklenti gerçektir[2][3][4][5][7].

Nostratikçiler Türkçe-Çuvaşça sözcüğüŋ
Eski Norsça flō-r "ılık"
Norveççe flö "ılık, sıcak"
Orta ve Çağdaş Flemenkçe flau, vlau "mat, zayıf/loş (ışık)"
sözcüklerine denk olduğunu savunur ve Hint-Avrupa kökünüŋ *pol-/*plə- olduğunu söyler [7].

Oysa Nostratikçiler İngilizce star (yıldız) sözcüğünü Hİnt-Avrupa anadilinde *(a)ster- köküne bağlarken Eski Türkçe yaru- (ışımak, ısınmak) sözcüğüne eşliyor [8].

Dipçe.
[1] Özünde Ana Türkçede sözsoŋu olanlardır. Tabi ki Çağdaş dilde ek almış ve sözsoŋu olmaktan çıkmıştır.
[2] M. Räsanen, "Versuch eines etymologisches Wörterbuchs der Türksprachen", Helsinki, 1969. Bét: 210.
[3] G. Doerfer, "Türkische und mongolische Elemente im Neupersischen", Wiesbaden, 1963-67. Bét: 260.
[4] G. Clauson, "Etymological Dictionary of PreThirteenth Century Turkish", Oxford, 1972. Bét: 922.
[5] E. V. Sevortyan ve diğerleri, "Türk Dillerinin Kökenbilim Sözlüğü" [Этимологический словарь тюркских языков], Moskova, 1974-2000. Bét: 4, 279-280.
[6] "Târihî Karşılaştırmalı Dilbilgisi: Leksika" [Сравнительноисторическая грамматика тюркских языков: Лексика], Moskova, 1997. Bét: 53.
[7] WP. II 59 f., Trautmann 212 f., J. Loth RC. 36, 157.
[8] WP. II 635 f., WH. II 587 f., Scherer Gestirnnamen 18 ff., Frisk Gr. Et. Wb. 170 f.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6039

Ynt: Hint-Avrupa ma Ural-Altay Dilleri salıştırması

İletigönderen ingichka » 07 Eki 2011, 13:46

Oktay D. yazdı:Çuvaşça sözcüğüŋ biçiminiŋ ikincil olduğunu (ve dönüşümüŋ 13.yy'dan soŋra gerçekleştiğini) aŋımsatayım:

- Çuvaşça sözbaşı ś- sesleri Oğuzcada y- sesine denktir.
- Çuvaşça sözsoŋu[1] -r sesleri de Geŋel Türkçe -z seslerine denktir.
- Çuvaşça söziçi -ă- sesleri ise Geŋel Türkçe -u- sesine denktir.
Bu bilgiler ışığında Çuvaşça śăltăr sözcüğünüŋ Geŋel Türkçe yultuz sözcüğüne denk olması beklenir. Bu sözcük, Oğuzcada yıldız biçimindedir. Bu beklenti gerçektir[2][3][4][5][7].

Nostratikçiler Türkçe-Çuvaşça sözcüğüŋ
Eski Norsça flō-r "ılık"
Norveççe flö "ılık, sıcak"
Orta ve Çağdaş Flemenkçe flau, vlau "mat, zayıf/loş (ışık)"
sözcüklerine denk olduğunu savunur ve Hint-Avrupa kökünüŋ *pol-/*plə- olduğunu söyler [7].

Oysa Nostratikçiler İngilizce star (yıldız) sözcüğünü Hİnt-Avrupa anadilinde *(a)ster- köküne bağlarken Eski Türkçe yaru- (ışımak, ısınmak) sözcüğüne eşliyor [8].

Dipçe.
[1] Özünde Ana Türkçede sözsoŋu olanlardır. Tabi ki Çağdaş dilde ek almış ve sözsoŋu olmaktan çıkmıştır.
[2] M. Räsanen, "Versuch eines etymologisches Wörterbuchs der Türksprachen", Helsinki, 1969. Bét: 210.
[3] G. Doerfer, "Türkische und mongolische Elemente im Neupersischen", Wiesbaden, 1963-67. Bét: 260.
[4] G. Clauson, "Etymological Dictionary of PreThirteenth Century Turkish", Oxford, 1972. Bét: 922.
[5] E. V. Sevortyan ve diğerleri, "Türk Dillerinin Kökenbilim Sözlüğü" [Этимологический словарь тюркских языков], Moskova, 1974-2000. Bét: 4, 279-280.
[6] "Târihî Karşılaştırmalı Dilbilgisi: Leksika" [Сравнительноисторическая грамматика тюркских языков: Лексика], Moskova, 1997. Bét: 53.
[7] WP. II 59 f., Trautmann 212 f., J. Loth RC. 36, 157.
[8] WP. II 635 f., WH. II 587 f., Scherer Gestirnnamen 18 ff., Frisk Gr. Et. Wb. 170 f.

Benim bilişimce -r'li şekiller aslîdir. İkincil olan şekil -z'lidir ma 13. yy.dan önce de -z'li şekiller zaten bulunuyordu. Çuvaş Türkçesinin Orhun yazıtlarından köp daha önce bizim bağlı bulunduğumuz koldan ayrıldığını da biliyoruz. Bahsettiğiniz ses denkliklerini de biliyorum birak bazı örneklerden r - z değişiminin bazı Hint-Avrupa dillerinde bulunuyor olabileceğini düşünüyorum (kesin ma net emes sadece bir düşünce),
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Hint-Avrupa ma Ural-Altay Dilleri salıştırması

İletigönderen ingichka » 07 Eki 2011, 14:32

Loanwords in the world's languages: a comparative handbook (Martin Haspelmath, Uri Tadmor) adlı kitapta Saha Türkçesindeki "oğus" sözcüğünün Proto-Türkçe döneminde Proto-Hint-Avrupadan kopyalanmış olabileceği yazıyor. Tersi de olabilir.
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Hint-Avrupa ma Ural-Altay Dilleri salıştırması

İletigönderen ingichka » 07 Eki 2011, 16:36

Benim başa düşmediğim bir nerse: Eğer Hunlar Türk idiyse ma Avrupa içlerine kadar Hunlar toprak almışsa baskın olan taraf Türkler iken neden Türkçeyle bir ma ya bir talay Hint-Avrupa dili arasında yazıyla takip edilemeyen dönemde olası bir alışverişin neticesi olduğu sanılan bir okşarlık tapılanda bunun çoğunlukla Proto-Hint-Avrupadan Proto-Türkçeye geçmiş olabileceği yönünde fikirler beyan ediliyor?
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

Ynt: Hint-Avrupa ma Ural-Altay Dilleri salıştırması

İletigönderen ingichka » 07 Eki 2011, 17:40

Saha Türkçesi iti "şu" İngilizce it "o"
  • 0

Üyelik görseli
ingichka
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2242
Katılım: 01 Oca 2008, 14:33
Konum: istanbul
Değerleme: 29

ÖncekiSoñraki

Dön Karşılaştırmalar

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'