Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

reaktör

Mantık, Matematik, Doğabilim (fizik), Kimya, Dirimbilim (biyoloji) gibi dallarda bilimsel kavramlarıñ özleştirme çalışmalarını içerir.

Ynt: reaktör

İletigönderen datadeveb » 13 Oca 2019, 02:04

tepkilmek ile tepkinmek arasındaki anlam doğrulması konusunda ayak üstü belirginliğim yok demiştim. Getirdiğim eklerin doğru olduğu konusunda kuşkuya düşürüyordunuz beni neredeyse. Tepkilmek eyleminin ne anlama geleceği konusunda ikilemim vardı. Şimdi tepkinme sözcüğünün geçtiği bir örnek aktarıyorum.



denklem İng. equation
Bir kimyasal tepkinmeye giren, çıkan ve ara basamaklarda yer alan özdeklerin değişimlerini nicel olarak gösteren anlatım türü.

BSTS / Kimya Terimleri Sözlüğü 1981




Tepkilmek eylemine gelince... addan eylem yapan ek > -l getirilirse tepki-l- olur.

tepki
isim
1. isim Bir cismin kendini iten veya sıkıştıran başka bir cisme gösterdiği karşı etki, aksülamel, reaksiyon
2. Herhangi bir etkiye cevap olarak doğan, genellikle olumsuz söz veya davranış
"Seyircilerin şaşkınlığı geçince tepkisi başladı." - H. Taner
3. Karşılık verme

Bu konuda tepkilmek sözcüğünün anlam tanımlamasını ayak üstü yapamamıştım. Tepkilmek eylemine şimdilik şunu söyleyebilirim.

Anlam önerisi:
Tepkilmek: Durgun yapısına karşı tepki gösteren/gösterebilecek etkiler altında tepkime/tepkinme göstermesi.

Bu durumda şu öneri doğmaz mı?
tepkiltici
reaktör


Saygılarımla.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1346
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 171

Ynt: reaktör

İletigönderen Oktay D. » 13 Oca 2019, 02:24

Hem édilgenlik çatı eki -L- getiriyorsuñuz hem de étken bir añlam yamıyorsuñuz. Daha bir öñceki iletimde size söyledim, ekleriñ işlevlerini araştırmadan rastgele yazmayıñ.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8283
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5357

Ynt: reaktör

İletigönderen bensay » 13 Oca 2019, 02:46

Oysa tépki— sözcüğü *tepik— diye bir eylemden gelemez


"tepik-" eyleminin türetilemez olmasını biraz açar mısınız
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2862
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1420

Ynt: reaktör

İletigönderen datadeveb » 13 Oca 2019, 03:17

Oktay D. yazdı:Hem édilgenlik çatı eki -L- getiriyorsuñuz hem de étken bir añlam yamıyorsuñuz. Daha bir öñceki iletimde size söyledim, ekleriñ işlevlerini araştırmadan rastgele yazmayıñ.


Tanımım da bir sıkıntı göremedim. :(

eğri > eğrilmek
doğru > doğrulmak
sayı > sayılmak
tepki (reaksiyon) > tepkilmek

Anlam önerisi:
Tepkilmek: Durgun yapısına karşı tepki gösteren/gösterebilecek etkiler altında tepkime/tepkinme göstermesi. (Yani tepki durumunda değil iken tepki durumuna geçiyor olarak anlaşılmasını bekliyordum).

Örnek tümce
"Bir yanda kendince oturan amca üzerine gelen aracı görünce tepkilerek adama bağırdı. Tepkildiğinde yaptıklarını görmeliydin."

Anlamı elimden geldiğince doğru yapmaya çalıştım.
  • 0

En soñ datadeveb tarafından 13 Oca 2019, 03:24 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1346
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 171

Ynt: reaktör

İletigönderen datadeveb » 13 Oca 2019, 03:22

bensay yazdı:
Oysa tépki— sözcüğü *tepik— diye bir eylemden gelemez


"tepik-" eyleminin türetilemez olmasını biraz açar mısınız


tepmek > tepik (bu ad oluyor)
kaçmak > kaçık
saçmak > saçık
etmek > edik
durmak > duruk

eğer tep diye bir ad varsa tepikmek türerdi. > bir > birikmek
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1346
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 171

Ynt: reaktör

İletigönderen bensay » 13 Oca 2019, 03:40

eğer tep diye bir ad varsa tepikmek türerdi. > bir > birikmek


eylemlere ulanan bir pekiştirici -Ik- eki de söz konusu, bu nedenle tep- >tepik- olamazlığının yapısal engeli nedir onu öğrenmek istemiştim
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2862
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1420

Ynt: reaktör

İletigönderen datadeveb » 13 Oca 2019, 03:53

bensay yazdı:eylemlere ulanan bir pekiştirici -Ik- eki de söz konusu, bu nedenle tep- >tepik- olamazlığının yapısal engeli nedir onu öğrenmek istemiştim


İlk kez duyuyorum. Bu konuyu ilgili bir başlık altında irdeleyelim mi? Nedir ne değildir varsa gerçekten bakmak isterim. Siz açarsınız konuyu... Konudan sapmayalım.
  • 0

Sözcüklerle, dillerle uğraşmayı bıraktım. Çok dil bilgisi olan birisi değilim. Hakkınızı helal edin.

Kelime-i Tevhidi söyleyelim. Allah'u Teâlâ'ya çok tövbe edelim inşallah. Kuran-ı Kerim okuyalım, uymaya gayret edelim, salih kul olalım inşallah
Üyelik görseli
datadeveb
Deveb Önyüz Çatısı
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1346
Katılım: 31 Tem 2018, 18:20
Değerleme: 171

Ynt: reaktör

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 13 Oca 2019, 12:16

Tepmek eyleminden türettiğiniz tepik (tepük) sözcüğü zâten futbol demek değil mi hocam? Futbol (tepik) bir ad olduğundan dolayı -mAk alamaz.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1305
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 778

Ynt: reaktör

İletigönderen hskizilcik » 21 Ağu 2019, 00:45

Tepkir
  • 0

Üyelik görseli
hskizilcik
Hasan Şahin Kızılcık
Dérnek Üyesi
 
İleti: 183
Katılım: 29 Ağu 2013, 19:25
Konum: Ankara
Değerleme: 115

Ynt: reaktör

İletigönderen TürkçeSözlük78 » 21 Ağu 2019, 04:20

Tepkir sözcüğünü daha önceden duymuştum, bu sözcüğü önceden türettiğimi bile diyebilirim. Eskiden sözcüğe ne anlam yamamıştım bilmiyorum ancak reaktör için sıkıntılı görünmedi.
  • 0

Onca olay olduktan sonra,
Niye düşlerim ki bir yokra?
-Tünerik Gezgini
Üyelik görseli
TürkçeSözlük78
Oğuzhan T.
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1305
Katılım: 12 Nis 2018, 01:07
Konum: İstanbul
Değerleme: 778

Önceki

Dön Biçim ile Doğa Bilimleri

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'