Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectorial)

Mantık, Matematik, Doğabilim (fizik), Kimya, Dirimbilim (biyoloji) gibi dallarda bilimsel kavramlarıñ özleştirme çalışmalarını içerir.

Vektör kavramının Türkçe karşılığı ne olmalıdır?

Yöney
4
50%
Yönlü
4
50%
 
Toplam oy : 8

yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectorial)

İletigönderen Oktay D. » 06 Haz 2011, 21:09

Esenlikler,

Gökbey'le yazışırken "vektör" sözcüğüne kaydı konu. Olağanda önerilmiş karşılık yöney bize çok yapmacık geliyordu, nitekim iştaşlarım da (doğa bilimciler) aynı düşüncedeydi. Bunun üzerine ufak bir beyin kasırgası yaptıktan sonra şu karşılığı bulduk: yönlü. Nitekim, bu sözcük önad/sıfat yapan +lü ekini almıştı ve bunu adlaşmış önad olarak kullanmış olacaktır. Bu aynı zamanda önad olduğundan vektörel sözcüğüne de karşılık olmuştu. O durumda,

yönlü "vektör" (ad)
yönlü "vektörel" (önad)

Örnekler.
"Yönlüler, yönü ve büyüklüğü olan niceliklerdir." (ad olarak)
"Bir yönlünün bileşenlerinin kareleri toplamı, büyüklüğünün karesini verir." (ad olarak)
"Yönlü çözümlemede (vektörel analiz), yönlülerin sonsuz küçük davranışları incelenir." (hem ad hem önad olarak)
"Dörtyönlü (four-vector), özel görelilik kuramının kullandığı bir araçtır."

Sağlıcakla...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectori

İletigönderen Kutluay » 06 Haz 2011, 21:40

Biraz da bizim iştaşların (çizer) kurduğu tümcelerde kullanalım :)

Bu siteye biz de yönlü çalışmalarımızı gönderebiliyoruz..

Yönlü grafik arşivi olan site arıyorum..

Yönlü objeler ile tasarımlarınıza renk katın.

En kısa yoldan yönlü çizim nasıl yapılır..
  • 0

Üyelik görseli
Kutluay
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 309
Katılım: 23 Eyl 2010, 14:00
Değerleme: 18

Ynt: yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectori

İletigönderen Kuşhan » 06 Haz 2011, 22:01

Tam da bitiş sınavından çıktıktan sonra bu konuyu gördüğüm iyi oldu. :) Bu konulara çalışırken Türkçeleri ne olabilir diye düşünmüştüm hep. Yönlü sözcüğü güzel de, yöney sözcüğünün nesi var anlamadım. Bence ad olarak yöney kullanılmalı. Yüzey derken hiç de yapmacık gelmiyorken yöneyde niye geliyor ki? Yönlüyü iki anlamda kullanacağımıza yöney sözcüğünü de kullanıma sokmamız daha yararlı. Ayrıca konu matematikken şuna da değinmek istiyorum. Okullarda türev sözcüğü kullanılırken integralin karşılığı tümlev neden kullanılmaz?
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectori

İletigönderen Oktay D. » 07 Haz 2011, 00:22

1) Türkçesine önem veren doğa bilimci iştaşlarım kullanıma girmesinden yana olmadılar dedim. Daha doğal bir sözcük aradım ve bence çok iyi oldu böylesi. Türkçenin varsıllıklarından biri de sözcük başına düşen anlamların çokluğudur. Sözcük, tümcede kullanıldığında anlamını bulur ve açıktır. Nitekim burada sadece sözcüğün tümcedeki işlevi bile ayırmaya yeterli kalıyor.

2) yüzey sözcüğü Atatürk tarafından 1936'da yayımladığı [i]Geometri[/] betiğinde sunulmuş ve ilkokuldan başlayarak öğretilmişti. O yüzden o sözcük doğal oalrak biliniyor. Bu sözcüğü biz yerleşmiş bir vektör yerine sunuyoruz, o yüzden kişiler bunu benimsemekte çok güçlük çekiyorlar. Doğal sözcükleri yeğlemekte yarar vardır, salt bu yüzden.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectori

İletigönderen Kuşhan » 08 Haz 2011, 00:30

Yönlü sözcüğü de güzel ve anlamı karşılıyor, ancak onu kullanmakla yöney sözcüğünü kullanmayıp yok olmaya iteriz. Yüzey sözcüğünü nite ilkokuldan başlayarak öğrendiysek bizden sonraki kuşak da öyle öğrenebilir ve benimserler.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectori

İletigönderen Oktay D. » 08 Haz 2011, 00:59

Yöney sözcüğünü öğreteceklerin kendileri benimsemedi ki. Yani benimsenmeyen şeyde niye ısrar edelim ki? Tutma olasılığı çok daha yüksek olan yönlü'ye kaymamız daha usa yatkın değil mi?
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectori

İletigönderen Kuşhan » 08 Haz 2011, 18:33

Yanlış anlamayın size karşı değilim ancak yöneyi benimsemeyenler yönlüyü de benimsemeyecektir. Örnek olarak türev zamanında nasıl olduysa benimsenmiş ama türeve çok yakın seslenimi olan tümlev integral yerine benimsenmemiş. Gönül isterdi ki Milli Eğitim Bakanlığı dahası devletin kendisi bu konuya önem versin. Daha Türkçe derslerindeki isim, fiil, cümle, zarf, edat, kelime gibi birçok sözcük ısrarla Türkçeleri yerine kullanılıyor.
  • 0

Üyelik görseli
Kuşhan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 492
Katılım: 09 Ağu 2010, 19:45
Değerleme: 19

Ynt: yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectori

İletigönderen Oktay D. » 08 Haz 2011, 23:49

Yoğ yoğ karşı olmadığınızı biliyorum. Demek istediğimi anlaşılır duruma getirmeye çalışıyorum.

Bu arada tümlev benimsenmeye daha yatkın, Türkçeye önem veren meslektaşlarım kesinlikle yadırgamıyorlar. Ben "benimsenme" olayını önce Türkçeye önem veren kesimde sorguluyorum. eğer onlar bile benimsemiyorsa olağan kesim hiç benimsemez deyip atıyorum o öneriyi. Yukarıda da belirttiğim gibi yöney bu kesim tarafından bile benimsenmemiş bir sözcüktür, demeli hiç uğru yok.
  • 0

En soñ Oktay D. tarafından 08 Haz 2011, 23:51 tarihinde düzenlendi, toplamda 1 kéz düzenlendi.
Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectori

İletigönderen unelg » 24 Ara 2011, 02:56

Biz yöney sözünü kullandık, gayet güzel oldu.

http://hpfbu2012.web.cern.ch/hpfbu2012/Anasayfa.html
basvuru sırasında soruldu:
- 4 Boyutlu yöneylerle (vector) hesap yapabilir misiniz?
  • 0

unelg
Sesli Yeñi Üye
Sesli Yeñi Üye
 
İleti: 2
Katılım: 24 Ara 2011, 02:53
Değerleme: 0

Ynt: yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectori

İletigönderen Toygun » 11 Eki 2012, 15:12

Buradayöney sözcüğü kullanılmış.
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5289
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1324

Ynt: yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectori

İletigönderen toorku » 05 Eki 2016, 00:26

yönelti
vektör



uzantı
axis



3 uzantılı bir boşlukta bir yönelti tanımlayabilmek için bağımsız 3 ayrı uzantıya gerek vardır


ancak vektörlerde hem yön hem de büyüklük önemli olduğu için uzunluk ve yönlülük birleştirillebilir belki kısaltmadan

uzayön


ray için zaten ışın kullanılıyor
  • 5

noktasızlaştıramalandıramadıklarımızdanmısınız
toorku
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 925
Katılım: 17 Ara 2014, 20:50
Değerleme: 1251

Ynt: yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectori

İletigönderen Oktay D. » 05 Eki 2016, 20:43

Büyüklüğü olmayan vektör olmaz zaten. Çünkü vektör başlı başına bir niceliktir (büyüklüktür) ancak yönlü bir niceliktir. İsterse birim vektörler söz koñusu olsun, bu kéz her bileşeni ayrı bir büyüklük içerir.

Bu yüzden büyüklüğünü vurgulamanıñ bir añlamı yok, yönlü olduğunu ifâde étmemiz yéterli.

Bence yönelti "vektör" çok güzel, doğrultu sözcüğüne de beñziyor. Ayrıca uzantı "eksen" karşılığı da güzel bir karşılık. Sévdim.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectori

İletigönderen toorku » 05 Eki 2016, 23:24

her uzantı(axis eksen) kendisi dışındaki diğer birimleri sıfırlanmış bir yöneltidir

örnek
x uzantısını söyle tanımlayabiliriz 3 boyutlu/uzantılı uzayda

[1,0,0]


dediğimizde çok uygunsuz kaçmıyor
  • 0

noktasızlaştıramalandıramadıklarımızdanmısınız
toorku
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 925
Katılım: 17 Ara 2014, 20:50
Değerleme: 1251

Ynt: yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectori

İletigönderen Tözkoparan » 06 Eki 2016, 18:55

uzantı kelimesi zaten günlük hayatta kullanımı ve anlamı oturmuş bir şey. "eksen" için başka bir şey türetilmesi daha iyi olur.
  • 0

Tözkoparan
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 356
Katılım: 02 Haz 2011, 00:10
Değerleme: 49

Ynt: yönlüler (vektörler, vectors), yönlü (vektörel, vectori

İletigönderen toorku » 06 Eki 2016, 23:12

aynı sözcüğün değişik anlamlarda kullanılmasında sakınca yoktur anlam kaymalarına yol açmadığı sürece bütün dillerde var bu uygulama farsçada bar sözüne bir bak istersen

ayrıca çoğu zaman uzantıdan kastedilen eklenti belge uzantısı derken belki açıntı demek daha uygun olur çünkü belgenin nasıl açılacağını belge adında belirleyen bir ek o


Tözkoparan yazdı:uzantı kelimesi zaten günlük hayatta kullanımı ve anlamı oturmuş bir şey. "eksen" için başka bir şey türetilmesi daha iyi olur.
  • 0

noktasızlaştıramalandıramadıklarımızdanmısınız
toorku
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 925
Katılım: 17 Ara 2014, 20:50
Değerleme: 1251


Dön Biçim ile Doğa Bilimleri

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 14 konuk

Reputation System ©'