Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

+IrgA-

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

+IrgA-

İletigönderen Bi50likdaha » 27 Nis 2014, 10:04

Yadırga , Esirge eski sözcüklerde var olmalı , pek kullanımı yok sanırım günümüzde.
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: +IrgA-

İletigönderen Oktay D. » 30 Nis 2014, 16:35

Birleşik ektir: addan éylem yapıcı +r- eki ile éylemden éylem yapıcı -gA- étkinleştirme çatı eki.

yāt "yabancı" → yātır- → yātırga- "yadırgamak"
*esir- "acımak" → esiz- "acımak", esirge-
"géri, arka" → kér- "germek, geri çekmek" → kérge- "gerek olmak"

kişisel kökenleme:
*yab "kötü"[desc=bkz: yablak, yavuz, vb.][·][/desc] → *yabır-/yār-/yāz- "sapmak, günah işlemek" → *yapırga- "sapınmak" → yapırgak "yaprak"
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: +IrgA-

İletigönderen Temirbek » 30 Nis 2014, 21:30

Bence yapurgak "yaprak" sözcüğü < *ya- "örtmek" kökünden geliyor. Ben de kişisel bir kökenleme sunayım;

Ana kök *ya- "örtmek"

Bu kökten > yaş- "örtmek 2. gizlemek" > yaşmak "baş örtüsü 2. yemeni"
Aynı yaş- kökünden > yaşın "gizli 2. saklı", yaşın yaşın "gizli gizli" (Yunus Emre koşuklarında geçer)

Ana kökten *ya- "örtmek" > *yab- "örtmek 2. kaplamak" > *yabur/*yapur "örtü 2. örtenek" > yapurgak "küçük örtenek, küçük örtü" (küçültme eki /+gAk/ ile).

Aynı kökten; *yap- > yapış- "karşılıklı olarak örtüşmek, yapışmak"
Yine bu kökten > yapın- "örtünmek" > yapıncak "palto, örtünülen şey 2. atlarıñ üzerine örtülen şey"

Seniñ de değindiğiñ gibi bir de ad olan bir *yap "örtü" olmalı, buradan da > *yapır- > yār- > yāz- "örtü yaymak, örtü sermek", bu kökten de > yazma "baş örtüsü 2. eşarp".
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1161

Ynt: +IrgA-

İletigönderen Oktay D. » 30 Nis 2014, 22:12

Temirbek yazdı:Bence yapurgak "yaprak" sözcüğü < *ya- "örtmek" kökünden geliyor. Ben de kişisel bir kökenleme sunayım;

Ana kök *ya- "örtmek"

Bu kökten > yaş- "örtmek 2. gizlemek" > yaşmak "baş örtüsü 2. yemeni"
Aynı yaş- kökünden > yaşın "gizli 2. saklı", yaşın yaşın "gizli gizli" (Yunus Emre koşuklarında geçer)

Ana kökten *ya- "örtmek" > *yab- "örtmek 2. kaplamak" > *yabur/*yapur "örtü 2. örtenek" > yapurgak "küçük örtenek, küçük örtü" (küçültme eki /+gAk/ ile).

Aynı kökten; *yap- > yapış- "karşılıklı olarak örtüşmek, yapışmak"
Yine bu kökten > yapın- "örtünmek" > yapıncak "palto, örtünülen şey 2. atlarıñ üzerine örtülen şey"

Seniñ de değindiğiñ gibi bir de ad olan bir *yap "örtü" olmalı, buradan da > *yapır- > yār- > yāz- "örtü yaymak, örtü sermek", bu kökten de > yazma "baş örtüsü 2. eşarp".

ad olarak *yab olması gerekiyor çünkü iki ünlü arasında -b- varsa büzüşme gerçekleşiyor: Ana Türkçe *toburtōz, tobrak/toprak, Moğolca toġuraġ [desc=Mogolcadaki yuvarlak ünl arasındaki ġ sesi w sesinden gelir.][·][/desc].
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: +IrgA-

İletigönderen Bi50likdaha » 30 Nis 2014, 23:48

Temirbek yazdı:Bence yapurgak "yaprak" sözcüğü < *ya- "örtmek" kökünden geliyor. Ben de kişisel bir kökenleme sunayım;

Ana kök *ya- "örtmek"

Bu kökten > yaş- "örtmek 2. gizlemek" > yaşmak "baş örtüsü 2. yemeni"
Aynı yaş- kökünden > yaşın "gizli 2. saklı", yaşın yaşın "gizli gizli" (Yunus Emre koşuklarında geçer)



Yaşru sır demek , sanırım bu sözcük kökenlemeni doğrular nitelikte.
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Re: +IrgA-

İletigönderen Türkeröz » 25 Eyl 2014, 02:04

Yaşın Köken: T.
Cinsiyet: Kız
1. Işık, parlaklık. 2. Şimşek. 3. Gizli.
Cinsiyet: Erkek
1. Işık, parlaklık. 2. Şimşek. 3. Gizli.

Kişi Adları Sözlüğü
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3013
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 552

Re: +IrgA-

İletigönderen Oktay D. » 25 Eyl 2014, 12:30

Buradaki yaşın ile yukarıdakileriñ bir ilgisi yok. Türkçede 5-6 tane *ya- kökü var zirâ!
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706


Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 8 konuk

Reputation System ©'