Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

L ile biten ekler üzerine

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

Ynt: L ile biten ekler üzerine

İletigönderen ulduzéver » 11 Mar 2019, 23:03

Keşke dilimizdeki yañlış türetimleri listelemiş bir bétik veyâ makâle bulunsaydı.
Örneğin doğal sözcüğü nasıl türedi doğru bir türetim mi değil mi ...
  • 0

ulduzéver
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 691
Katılım: 25 May 2016, 22:14
Konum: Tebriz
Değerleme: 650

Ynt: L ile biten ekler üzerine

İletigönderen Oktay D. » 12 Mar 2019, 00:55

İşte bu yazışmalığı o yüzden açtık. Bunlar tartışılsın, makaleleri bilenler paylaşsın diye. Böylece bu yazışmalığıñ kendisi o diziniñ ham bir hâli oluvérir. Soñrasında dérli bir liste yapmak işiñ kolayı olur.

doğal sözcüğü için Köken Tartışmaları bölümünde başlık açabilirsiñiz.
  • 1

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347

Ynt: L ile biten ekler üzerine

İletigönderen cingelek » 14 Mar 2019, 05:09

ulduzéver yazdı:Keşke dilimizdeki yañlış türetimleri listelemiş bir bétik veyâ makâle bulunsaydı.
Örneğin doğal sözcüğü nasıl türedi doğru bir türetim mi değil mi ...
Natural: From Middle English natural, borrowed from Old French natural, naturel, from Latin nātūrālis, from nātus, the perfect participle of nāscor (“be born”, verb).

Kökü Türkçe doğ- ile değiştirip yabancı dilin ekini aynen kullanırsanız ortaya böyle garibe kelimeler çıkabiliyor.
  • 0

cingelek
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 374
Katılım: 17 Mar 2015, 15:28
Değerleme: 371

Ynt: L ile biten ekler üzerine

İletigönderen birtancazinbalkaner » 28 Nis 2019, 23:54

doğal sözcüğündeki oluşum doğmak eylemine al eki değil doğa adına gelen bir l eki biçimindedir ve
ünlü ile bittiğinde doğrudan l eklenir. ünsüz ile bittiğinde al biçiminde eklenir.
Türkçedeki gerçekte eski örnekleri de irdelediğimizde al ve gıl ekleri olduğunu görüyoruz. türkiye Türkçesinde (ı)l ve (a)l olarak kurallaşmıştır.
eklerle birleşerek yeni ekleri de ortaya çıkarmıştır. cıl mal sıl sal cal gibi
eski Türkçede ıl/gıl eki gerçekte (ı)l olup eyleme geldiğinde gıl olmakta ada geldiğinde ise ıl
yaş-ıl kız-gı-l demeli eylemi gı ile adlaştırıldıktan sonra l eklenmekte.
günümüz Türkçesi açısından da bu kural olarak benimsenmelidir diye düşünüyorum.
ıl eki biçimsel benzerlik anlamı vermekte
al yapısı ise ilişkilendirme anlamı vermekte
  • 0

birtancazinbalkaner
İlgili
İlgili
 
İleti: 10
Katılım: 28 Nis 2019, 22:14
Değerleme: 1

Ynt: L ile biten ekler üzerine

İletigönderen TDK » 16 May 2019, 22:50

birtancazinbalkaner yazdı:doğal sözcüğündeki oluşum doğmak eylemine al eki değil doğa adına gelen bir l eki biçimindedir ve
ünlü ile bittiğinde doğrudan l eklenir.
Halbuki Türkçede böyle bir isimden isim yapma eki yoktur.
  • 0

TDK
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 64
Katılım: 28 Haz 2014, 22:11
Değerleme: 25

Önceki

Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

Reputation System ©'