Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

+sIr- bileşik eki kurgulanabilir mi

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

+sIr- bileşik eki kurgulanabilir mi

İletigönderen bensay » 10 Şub 2019, 00:53

ad soylu sözcüklerden "gibilik, benzerlik" anlamında ad soylu sözcükler türeten +sI ekli sözcüğe (çiy >çiysi gibi) ad soylu sözcüklerden eylem türeten +r- eki ulandığında (belgü >belgürmek >belirmek gibi) dip kökte +sIr- gösterimli bir bileşik ek oluşuyor> çiysir- (çiysi/çiy benzeri bir duruma gelmek?), buradan çiysirik=nem, rutubet? Biçimsel olarak bir sorun yok gözüküyor, ancak işlev ma ve anlamca gereklilik var mıdır şu kıpı an ikirciksiz emin değilim. Bu arada var olan söz dağarımızda "nem, rutubet" için "öl, yaşlık, ıslaksılık" gibi sözcükler de bulunmakta.
  • 5

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2836
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1391

Ynt: +sIr- bileşik eki kurgulanabilir mi

İletigönderen Oktay D. » 10 Şub 2019, 02:25

Eski Türkçede +sIg (gibi), -(X)msIn- (gibi olmak) ve +sIn- (gibi olmak, gibi davranmak) ekleri var. Zaten bugünkü +sI eki özünde +sIg biçiminden geliyor. Örneğin ersig (erkek gibi), ersin- (erkeklik yapmak), yıglamsın- (ağlarmış gibi yapmak), gibi...

Bu ekler, daha eski bir +sI- ekiniñ varlığını zorunlu kılıyor. Bu eki ise bugün Dil Devriminde türetildiği düşünülen yadsı- sözcüğünde görüyoruz. Ayrıca titsin—/tiksin— (iğrenmek), yüksün— (yükten kaçınmak, iş çok ağır yükmüş gibi olmak) ve daha yéñi olan géreksin— (gérekli gibi olmak)

Siziñ örneği ise
çiysin-
çiy gibi olmak

yapabiliriz.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8212
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5118

Ynt: +sIr- bileşik eki kurgulanabilir mi

İletigönderen bensay » 10 Şub 2019, 02:42

evet, +sı-, +sın- ekleri var, biliyorum, +sır- ekinde yapı, anlam, işlev açısından bir yanlışlık yoksa sözcük türlülüğü sağlamak açısından bir yararı olabilir diye düşünmüştüm, gerekli olmadığı da düşünülebilir. geçmişdizinsel tarihsel açıdan bakıldığında özdeş işlevde ekler oluşabilmekte, kimileyin sonraki öncekinin yerini almakta eskisi kullanımdan düşebilmekte, kimileyin birlikte yaşayabilmektedirler, örneğin "yeşilimsi, yeşilimtrak".
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2836
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1391


Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 3 konuk

Reputation System ©'