Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

-in eki

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

-in eki

İletigönderen EftalBARLAS » 16 Haz 2020, 01:37

İngilizce ile Fransızcada denk geldiğim bir ek.

Organik bileşikleri, farmasötik ürünleri, proteinleri mb. üretilirken kullanılan bir ek sanırsam.

Örneğin; toxic'den toxine, insula'dan insulin gibi.

Türkçemizde bu eke benzer bir ek var mı? Yoksa üretilebilir mi? Gerek var mıdır?

Bu başlıkta http://www.turkcesivarken.com/yazismali ... ein#p48964 Oktay Beyce konuya değinilmiş ancak konu ilerlememiş. Konuyu tartışmak için bir başlık göremedim umarım bu başlıkla konuyu ilerletebiliriz.
  • 0

Üyelik görseli
EftalBARLAS
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 47
Katılım: 31 Tem 2019, 00:33
Değerleme: -2

Ynt: -in eki

İletigönderen Klamzen se Takotot » 16 Haz 2020, 01:46

Latince +inus/+ina/+inum eki adlardan aidiyet ve benzerlik sıfatları üretir. Dişil +ina biçimi, o niteliğe sahip nesne ve zümre adları yapımında kullanılmıştır. * Fransızca eril +in (/eŋ/) ve dişil +ine (/in/) biçimleri kullanılır. Türkçeye bunlar sırasıyla +en (maskülen, basen) ve +in (pisin, vitrin) olarak yansırlar. ● Dişil +ina ve Fransızca +ine formu Orta çağlardan itibaren çok sayıda ticari ürün ve özellikle kumaş cinsi adı, daha yakın dönemde ise kimyasal madde adları üretmekte kullanılmıştır.
  • 5

Üyelik görseli
Klamzen se Takotot
aDa dÜrKğ
Türkçeséver
Türkçeséver
 
İleti: 58
Katılım: 09 Haz 2020, 23:00
Konum: Çerkezistan
Değerleme: 0

Ynt: -in eki

İletigönderen Oktay D. » 16 Haz 2020, 13:33

Birebir çeviri yapmak istenirse adlara gelen +çA (nispet, beñzerlik), +(g)Xl (nispet), +çXl/+sXl (nispet), +sX (beñzerlik) ekleri kullanılabilir. Örneğin dil adları Arapça +î ekiyle, Latince +icus (Fransızca -ique, İngilizce -ic olmuş) ekiyle yapılırken bizde aynı añlamı katabilen +çA ekiyle yapılıyor: Almanca, barbarca, parca (çocukken uydurulmuş şifreli bir dil), Papua Yéñi Ginece, Türkçe, vb. Kimyasal/organik bileşikler için de +çXl/+sXl kullanılabilir belki, atıyorum insulin için adacıl gibi...

Ancak ben birebir çeviriden yana déğilim. Kimyasal/organik bileşikler için daha özgün bir yordam bulunabilir, örneğin tek seslemli bir sözcükle tamlama yapmak gibi. Böyle bir yordamı Süreyya Ülker kimyasal element adları için yapmış
[AD]+özü veya [ÖÑAD]+öz biçimi:
- güneşözü (hidrojen),
- taşözü (lityum),
- akaröz (flor), gibi...

Kimyasal bileşik öz olarak düşünülmeyebilir elbette, ancak bir şeyleriñ özü yine de. Karışmasın diye töz (temel, asıl) veya dip (temel, eñ alt) veya kök (çıkış yéri, menşe) gibi sözcükler yéğlenebilir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8557
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 6106

Ynt: -in eki

İletigönderen mehmetö » 19 Şub 2021, 18:18

Oktay D. yazdı:Kimyasal bileşik öz olarak düşünülmeyebilir elbette, ancak bir şeyleriñ özü yine de. Karışmasın diye töz (temel, asıl) veya dip (temel, eñ alt) veya kök (çıkış yéri, menşe) gibi sözcükler yéğlenebilir.

Ya da Kazakçadaki "teğ"
  • 0

mehmetö
Mehmet
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 336
Katılım: 16 Ara 2019, 21:20
Değerleme: 264


Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

cron
Reputation System ©'