Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

Eylemden ad yapan -iz

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

Eylemden ad yapan -iz

İletigönderen Toygun » 20 Ağu 2010, 18:15

Diniz(rahat) sözcüğünü biliyorum. Bu ekin kullanımına ilişkin örnekleri üleşelim.
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5289
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1324

Ynt: Eylemden ad yapan -iz

İletigönderen cavabien » 20 Ağu 2010, 21:19

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
diniz
Sakin, durgun, sessiz (genellikle hava hakkında.)

Aydoğmuş *Keçiborlu, *Eğridir köyleri, Yakaköy *Gelendost -Isparta
Sevişler *Soma -Manisa
*Bor -Niğde
Morcalı *Karaman, *Ermenek köyleri -Konya
Yeniköy *Ceyhan -Adana
İncekum *Silifke, Yapıntı *Mut, *Anamur, Namrun *Tarsus -İçel
Çandır *Serik -Antalya
  • 0

cavabien
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 190
Katılım: 23 Ağu 2008, 10:40
Değerleme: 7

Ynt: Eylemden ad yapan -iz

İletigönderen Bi50likdaha » 22 Kas 2013, 22:12

Şunlar da uyuyor mu ?

kudur- , kuduz
teng , tenri => teniz => deniz
ton => toŋur- => tonuz => domuz
semri- => semir => semiz
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: Eylemden ad yapan -iz

İletigönderen Oktay D. » 10 Ara 2013, 16:26

Bi50likdaha yazdı:Şunlar da uyuyor mu ?

kudur- , kuduz
teng , tenri => teniz => deniz
ton => toŋur- => tonuz => domuz
semri- => semir => semiz

Bunlar yanlış kökenlemeler. Daha doğrusu ters: kūtru- "kudurmak" sözcüğü kūtuz "kuduz" sözcüğünden türemiştir, ancak tabi ki Ana Türkçedeki biçimi olan *kūtur 'dan. Aynı biçimde semiz < Ana Türkçe *semir "şişman" > semri- "şişmanlamak".

teñri "gökyüzü, tañrı" ile téñgiz "déniz" arasında bir köken bağlantısı yoktur. Biri /e/ ile yazılırken diğeri kapalı /e/ iledir. Ayrıca ikincisinde /ñ/ soñrasında /g/ bulunurken ilki teñür- "göğe yükseltmek" < teñ- "göğe yükselmek" sözcüğünden gelir [Kaşgarlı, 1070].

Buradaki toñur- sözcüğü nédir? Bu arada sözcük, toñguz "domuz" biçimindedir, /ñg/ içerir.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: Eylemden ad yapan -iz

İletigönderen Bi50likdaha » 11 Ara 2013, 14:20

Teng = deng olarak yazdım , gök ve tanrı ile alakası olmadığınımbiliyorum pekala :)
Bu "z" li sözcükler ve eylemlerini yazayım dedim.
Yabrı- , yabrız => yavuz ?

Sıralamlarını bilmiyorum hangisi hangisinden gelme ama ilişkililer gibi geldi :)
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: Eylemden ad yapan -iz

İletigönderen Oktay D. » 13 Ara 2013, 00:30

Bi50likdaha yazdı:Teng = deng olarak yazdım , gök ve tanrı ile alakası olmadığınımbiliyorum pekala :)
Bu "z" li sözcükler ve eylemlerini yazayım dedim.
Yabrı- , yabrız => yavuz ?

Sıralamlarını bilmiyorum hangisi hangisinden gelme ama ilişkililer gibi geldi :)

yabız < Ana Türkçe *yabır
yabrı- < Ana Türkçe *yabır
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: Eylemden ad yapan -iz

İletigönderen Bi50likdaha » 13 Ara 2013, 00:36

Ee bunlarda var mı yok mu ? Varsa nasıl var , asıl soruya yanıt vermiyorsun  ;D

Bu arada şu sözcükler de geldi usuma.

Kurnaz , Yalaz , Çömez , Tıknaz , Bağnaz  :)
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: Eylemden ad yapan -iz

İletigönderen srhat » 19 Oca 2014, 00:05

Göz sözcüğünün de yazılı örneği bulunmayan ve gör- eyleminin eski biçimleri olan kör- veya köri- eylemlerine eklenen -iz ekiyle türediği yazıyor Nişanyan'da.
  • 0

srhat
Sesli Yeñi Üye
Sesli Yeñi Üye
 
İleti: 4
Katılım: 01 Tem 2013, 00:26
Değerleme: 0


Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 8 konuk

Reputation System ©'