Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

deneyim, denetim

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

deneyim, denetim

İletigönderen Toygun » 20 Kas 2011, 12:43

ünüm

Ün, san: Milletimizin ünümü dünyayı tuttu. [ Derleme Sözlüğü c: 12 ]
Turcalar *Ermenek Konya

Bu örnek olabilir mi?
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5289
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1324

Ynt: Addan ad yapan -im ?

İletigönderen Bi50likdaha » 22 Kas 2013, 22:07

Olmaz bence :)
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: Addan ad yapan -im ?

İletigönderen YEB » 20 Şub 2015, 17:35

Nişanyan Amca(!)ya göre "deneyim" ve "denetim" sözleri.

deneyim:
1. dene- +Ay = deney
2. deney +Im = deneyim
Ada eklenen +Im ekinin işlevi meçhuldür.

denetim:
1. dene- +It = denet
2. denet +Im = denetim
Ada eklenen +Im ekinin işlevi meçhuldür.
  • 0

"Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur."
- Gâzi Mustafa Kemâl ATATÜRK
Üyelik görseli
YEB
Göñüllü
Göñüllü
 
İleti: 220
Katılım: 28 Ara 2014, 21:16
Değerleme: 308

Ynt: Addan ad yapan -im ?

İletigönderen Oktay D. » 20 Şub 2015, 18:07

Tabii ki Nişanyan yañlış añlamış olayı.

déñe-t- "sınamasını sağlamak" > déñet-im
déñe- "sınamak" > déñe-y-im

Burada araya giren -y- sesi, Türkiye Türkçesinde ko-y- "koymak", do-y- "doymak" gibi sözcüklerdeki -y- çatısı da değildir, aşırı işlekleşen eklerde ünlüyle biten eklere ulanan bir kaynaştırma harfidir!

Örneğin kavra- > kavrayış veya yara- > yarayış gibi. Aynı şekilde çekim eklerinde de bu -y- bulunur çünkü çekim ekleri çoğunlukla aşırı işlektir: yapa-y-ım gibi...

Eğer ağızlarda veya Eski Anadolu Türkçesinde bu sözcük türemiş olsaydı, deñeyim değil déñem olacaktı, tıpkı yapayım yérine yapam dénmesi gibi...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: Addan ad yapan -im ?

İletigönderen toorku » 20 Şub 2015, 21:14

-im iyelik eki olamaz mı yani iyelik eki sonucu isimleşmiştir ev evim deney deneyim
  • 0

noktasızlaştıramalandıramadıklarımızdanmısınız
toorku
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 925
Katılım: 17 Ara 2014, 20:50
Değerleme: 1251

Ynt: Addan ad yapan -im ?

İletigönderen bensay » 20 Şub 2015, 22:42

toorku yazdı:-im iyelik eki olamaz mı yani iyelik eki sonucu isimleşmiştir ev evim deney deneyim


Bu konu özellikle "begüm, hanım, tengrim, güzelim..." gibi sözcükler örneğinde daha önce işlenmişti anımsadığımca yerliktaş. Ancak burada "deneyim" sözcüğü örneğinde Nişanyan'ın çözümlemesi yanlış, durum Oktay'ın dediği gibidir. "Deyim, deyiş" sözcükleri de benzer yapıdadır. "Deyiş" yoksa da "deyim" Nişanyan'da var ve "de- (+) -Im" olarak açıklar, "deneyim"in de bundan bir ayrımı yoktur. Doğrudan eylem tabanından alınmış bir türevdir, Nişanyan anlamsız bir biçimde deney ad tabanına bağlamaya çalışmaktadır.
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 3028
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1609

Ynt: deneyim, denetim

İletigönderen Oktay D. » 21 Şub 2015, 01:19

Başlık adını daha uygun olarak değiştirdim. Nitekim addan ad yapan -im ekinin ayrıca başlığı varmış.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706


Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 12 konuk

Reputation System ©'