Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

-ızlamak

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

-ızlamak

İletigönderen Toygun » 30 Kas 2011, 21:28

Çakızlamak, kaçızlamak gibi kullanımlar var argoda... Böyle bir -ızlamak eki var mı gerçekten?
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5289
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1324

Ynt: -ızlamak

İletigönderen Temirbek » 30 Kas 2011, 21:52

Bu bileşik bir yapı kanımca. Fiillerden ad yapıcı -Az eki söz konusu olmalı; tık- "tıkmak, doldurmak, sıkıştırmak" > tıkın- (dönüşlü) > *tıkınaz > tıknaz "kısa boylu dolgun kimse", kur- "kurmak 2) kafada düşünce kurmak" > kurun- (dönüşlü) > *kurunaz > kurnaz "sinsi, kafasında düşünce kurgulayan" vb.

Bu ek geçişsiz fiillerden özne türetiyor yukarıdaki örneklerdeki gibi. Geçişli fiillerden ise nesne adı yapıyor; çöm- "dibe çökmek 2) oturmak" > çömez "oturan" (medreselerde öğrenciniñ yanında oturan hizmetli), yal- "parlamak" > yalaz "alev" vb.

Verdiğin örneklere beñzer bir örnek sıva- > sıvaz "dokunma, eliyle sıvama" > sıvazla-

çak- "añlamak, farkına varmak" (argo) > *çakız "añlama 2) idrak" (argo) > çakızla- muhtemelen bozulmuş şekli çakoz > çakozla- ~

kaç- > *kaçız "firar"(?) (argo) > kaçızla- "firar etmek"
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1161

Ynt: -ızlamak

İletigönderen Temirbek » 30 Kas 2011, 21:59

çak- "añlamak, farkına varmak" (argo) > *çakız "añlama 2) idrak" (argo) > çakızla- muhtemelen bozulmuş şekli çakoz > çakozla- ~

kaç- > *kaçız "firar"(?) (argo) > kaçızla- "firar etmek"

Bu örneklere uyan yukarıdaki yazdıklarım yañlış olmuş. Bu çakız, kaçız örneklerine uyan örnekler -Iz ekidir, ben yañılgıyla bir başka ek olan -Az ekinden bahsetmişim.

Bu ek ile sak- "bir kökten çıkmak" > sakız "reçine"

boğ- "sıkmak, daralmak" > boğuz (Eski Türkçe) > boğaz

bu- "donmak" > buz

- "söylemek, konuşmak" > söz vb.

Bu ek (-Iz) ile -Az'i karıştırdığım iyi olmuş, bu karıştırma örnek olur ve iki ayrı ek olduğunu bir daha iyice añlarız :)
  • 0

Üyelik görseli
Temirbek
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1611
Katılım: 11 Eki 2007, 21:44
Değerleme: 1161

Ynt: -ızlamak

İletigönderen Bi50likdaha » 29 Oca 2014, 20:48

Bir tane penguan çizeri yüzünden böyle yaygınlık kazandı bu sözcük.
Genelde "sıçızlamak" olarak kullanırdı şu İngilizce "fail" olmak yerine oradan yayıldı ma yerleşti.
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419


Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 21 konuk

Reputation System ©'