Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

+can (?)

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

+can (?)

İletigönderen Tansık » 18 Mar 2012, 19:34

bilican   
Bilgiçlik taslayan.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü


Bir de babacan sözcüğü var ki bileşik sözcük kabul edilir. Ama yukarıdaki örnekle beraber bize ''-can'' gibi bir ek olasılığını düşündürmez mi?
  • 0

Tansık
Dil Emekçisi
Dil Emekçisi
 
İleti: 583
Katılım: 20 Tem 2010, 01:58
Değerleme: 15

Ynt: +can (?)

İletigönderen Bengitaşlarındili » 18 Mar 2012, 20:26

Tansık yazdı:bilican   
Bilgiçlik taslayan.
Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü


Bir de babacan sözcüğü var ki bileşik sözcük kabul edilir. Ama yukarıdaki örnekle beraber bize ''-can'' gibi bir ek olasılığını düşündürmez mi?
Diğer Türk dillerinde, özellikle Kıpçak dillerinde Bilüvçen. Fiil köküne -uv/-üv/-v getirilerek eylem adlaştırılır sonra ünlü uyumuna göre -çan/-çen getirilir. Anlam eylemi yapma eğiliminde olan doğrultusunda olan, bir örnek daha  kızuvçan=kızma eğiliminde, sinirli. Ama bunujn babacan örneğindeki -can ile ilgili olduğunu sanmıyorum. Babacan sözündeki -can sanki Farsça -cağız, -ceğiz, -cık, -cik, -cığım, -ciğim anlamı katan -can eki imiş gibi geldi...
Farsçada Alican ( Aliciğim), Kuruşcan ( Kuruşcuğum), Ferdovscan ( Firdevsciğim) gibi bir kullanım var.
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: +can (?)

İletigönderen Toygun » 24 May 2012, 22:30

bilecen   
sf. hlk. 1. Her şeyi bilen, her şeyden anlayan. 2. Bilgiçlik taslayan, ukala.
Güncel Türkçe Sözlük
  • 0

Üyelik görseli
Toygun
Genel Sorumlu
Genel Sorumlu
 
İleti: 5282
Katılım: 17 Haz 2010, 17:30
Değerleme: 1298

Ynt: +can (?)

İletigönderen Bengitaşlarındili » 24 May 2012, 22:41

Toygun yazdı:bilecen   
sf. hlk. 1. Her şeyi bilen, her şeyden anlayan. 2. Bilgiçlik taslayan, ukala.
Güncel Türkçe Sözlük


Sevecen  gibi mi?
  • 0

Anlayın Artık! Uydurukçuluk devri bitti! Bitti! Koskoca Türk dünyası dururken uydurduklarınızı yutturamazsınız. Biri önerdiğiniz sözü ilk anda kabullenebilir ama sonra diğer Türk dillerindeki karşılıklarını öğrenince, önermiş olduğunuz uyduruk söz için size kin ve nefret besler. Benim şu anda tüm uydurukçulardan duyduğum nefreti duyar size, ama bunu şahıs olarak kimseye yöneltemediği, maddileştiremediği için Türkçeciliğe yansıtır. Türkçeciliğe nefret duymaya başlar.İşte siz UYDURUKÇULAR farkında olmadan TÜRKÇEYİ BALTALAYANLAR DURUMUNDASINIZ. Yeter artık UYDURMAYIN!
Üyelik görseli
Bengitaşlarındili
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2144
Katılım: 28 May 2009, 15:46
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 0

Ynt: +can (?)

İletigönderen Bi50likdaha » 22 Kas 2013, 22:27

Sevecen , Afacan , İvecen , Bıldırcın ? (değil bence)
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 420

Ynt: +can (?)

İletigönderen Türkeröz » 23 Kas 2013, 02:17

sevecen:hemen seven kişi, sevgi dolu olan..


Aslında bu ekle yeni dolu sözcükler türetilebilir seveceni örnek alarak.
  • 0

Üyelik görseli
Türkeröz
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2992
Katılım: 25 Nis 2008, 17:08
Değerleme: 555

Ynt: +can (?)

İletigönderen bensay » 26 Kas 2018, 00:51

babacan sözcüğündeki +can öğesi için farsça "can" sözcüğünden gelme olduğu görüşü yaygın olmakla birlikte gökçen (=güzel), karacan (=esmer) gibi de sözcüklerimiz var, bunlardaki +can öğesi farsça can sözcüğüyle pek örtüşüyor gibi değil

F. Bozkurt +lı(g) eki işlevinde ad soylu sözcüklerden ad soylu sözcükler türeten bir genizcil n ekinden söz ederek “ayanç-an “saygıdeğer” < ayanç “saygı”, küwenç-en “güvençli” < küwenç “güvenç”, ot-un “odun” < ot “ateş…” ib. örnekler verir.

T. Banguoğlu da genizcil n’li +In ekinden söz ederek “kayın” (ağaç türü), “yalın” (çıplak), “kalın” (bedel, paha) ib. örnekler verir.

Babacan (=babacalı?), gökçen (=gökçeli?), karacan (=karacalı?) örnekleri bugün genizcil n ile sesletilmemekle birlikte bu ekin +cA eki ile birleşmiş biçimine ilişkin olabileceğini düşündürdü bana?
  • 0

http://www.gelgelturkce.blogcu.com
https://www.facebook.com/OzlestirmeKilavuzu
Evrensel olan kavramlardır, sözcükler ulusal olabilir, dahası olmalıdır.
Üyelik görseli
bensay
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 2856
Katılım: 03 Eyl 2007, 14:19
Konum: istanbul
Değerleme: 1419

Ynt: +can (?)

İletigönderen Oktay D. » 26 Kas 2018, 01:35

Bu sözcükleriñ hiçbiri hiçbir ağızda veya bélgede ñ içermiyor. O yüzden o tür bir durum söz koñusu olamaz.

babacan ile karacan açıkça bir +can parçası içeriyorken gökçen sözcüğü aynı biçimde görünmüyor. Belli ki körkçe "görkemli, güzel" > gökçe sözcüğünden düz bir +n alarak türemiş, nitekim aynı añlamda gökçek sözcüğüne de denk gelinir. Eski Türkçede unvanlarda ve Moğolcada birçok sözcükte görülen tekillik eki +n olabilir (bkz. tarkan, kagan, tégin, katun, vb.).
  • 5

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8276
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5347


Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 1 konuk

cron
Reputation System ©'