Yazışmalık

Başka sese beñzemez ananıñ sesi, Her sözcüñ arasañ vardır Türkçesi

-egen , -agan

Ekleriñ kökeni üzerine çalışmaları içerir.

-egen , -agan

İletigönderen Bi50likdaha » 17 Kas 2013, 13:23

bor-agan => borağan => boran
yatağan
gezegen

durağan
olağan
süreğen
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: -egen , -agan

İletigönderen Oktay D. » 10 Ara 2013, 16:38

Bildiğimiz -gAn ekidir ancak bélli sözcüklerde İlk Türkçeden kalma vurgusuz ünlüleriñ ortaya çıktığı düşünülebilir: dur- < İlk Türkçe *turǎ- gibi...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: -egen , -agan

İletigönderen Bi50likdaha » 11 Ara 2013, 14:22

Bu eylemlere işlerini sürdürme anlamınkatıyor +gAn eki bu anlamı katıyor mu ?

Gezgen , gezme işini yapan kişi olurken gezegen gezme halinde bulunan , işini devam ettiren anlamında.
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: -egen , -agan

İletigönderen Oktay D. » 13 Ara 2013, 00:34

Bi50likdaha yazdı:Bu eylemlere işlerini sürdürme anlamınkatıyor +gAn eki bu anlamı katıyor mu ?

Gezgen , gezme işini yapan kişi olurken gezegen gezme halinde bulunan , işini devam ettiren anlamında.

Ekiñ böyle bir añlamı yok, ancak bu añlam darlaştırılıp zaten diğerinden çıkarsanabilir.
gezegen ~ *gezgen = gezen gök nesnesi
durağan ~ *durgan = duran neñ.
Yalñızca adlaşmış önad...
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: -egen , -agan

İletigönderen Bi50likdaha » 13 Ara 2013, 00:42

Oktay D. yazdı:Ekiñ böyle bir añlamı yok, ancak bu añlam darlaştırılıp zaten diğerinden çıkarsanabilir.
gezegen ~ *gezgen = gezen gök nesnesi
durağan ~ *durgan = duran neñ.
Yalñızca adlaşmış önad...


· Fiil ekidir. TTü erken dönemde fiillerden alışkanlık ve süreklilik bildiren sıfat yapar (sorağan, akağan, söyleğen vb.).

Süreğen , Durağan , Olağan , İveğen. Hepsinde sürerlilik anlamı var , yukarıda da ekin olayı açıklanırken de söylenmiş zaten.
Bu ek alışkanlık ve süreğenlik katar.

Güleğen , daima gülen çok gülen.
Kaçağan var imiş , tutulamayan daima kaçan
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: -egen , -agan

İletigönderen Boraan » 13 Ara 2013, 09:30

acığan

acığan

Çok acıyan.

Tarama Sözlüğü
1963
  • 0

Üyelik görseli
Boraan
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1814
Katılım: 23 Eki 2007, 17:34
Konum: Ýstanbul
Değerleme: 65

Ynt: -egen , -agan

İletigönderen Oktay D. » 14 Ara 2013, 03:38

Nişanyan'a katılmak olanaklı değil. Nitekim sorgan "soru soran" sözcüğü de süreklilik/alışkanlık bildirir. Aynı eki farklıymış gibi göstermeyi anlamıyorum.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706

Ynt: -egen , -agan

İletigönderen Bi50likdaha » 14 Ara 2013, 15:16

Olgan ile Olağan , Sürgen ile Süreğen aynı anlamlara mı iye ?
Ha zamanında aynı eklerdi belki ama şu an başka anlamların iyeleriler.
  • 0

Bi50likdaha
Yazışmacı
Yazışmacı
 
İleti: 1844
Katılım: 27 May 2013, 19:31
Konum: Ankara
Değerleme: 419

Ynt: -egen , -agan

İletigönderen Oktay D. » 14 Ara 2013, 18:18

Bi50likdaha yazdı:Olgan ile Olağan , Sürgen ile Süreğen aynı anlamlara mı iye ?
Ha zamanında aynı eklerdi belki ama şu an başka anlamların iyeleriler.

Ben de onu diyorum: aynı ekler. Añlamları da yakın çünkü aynı ek. Ha, tıpa tıp aynı añlam değil, biri diğerinden daha dar añlamda. Bu da "olağan" bir durum :) Örneğin Orta Türkçede +LA- eki önceden "olduğunu söylemek" anlamındayken aynı ek olduğu anlaşılan +dA- eki "olmak" anlamındadır. Biri diğerinden daralarak añlamlanmıştır, ufak da bir ses dönüşümü olmuştur.
  • 0

Üyelik görseli
Oktay D.
Oktay DOĞANGÜN
Yönetici
Yönetici
 
İleti: 8421
Katılım: 28 Ağu 2007, 17:52
Konum: İstanbul
Değerleme: 5706


Dön Ekler

Kimler çevrimiçi

Bu bölümü gezen üyeler: Hiç bir üye yok ve 11 konuk

Reputation System ©'